Czy gips jest jadalny?
I. Czy gips jest jadalny?
Odpowiedź: Tak.
II. Podstawowe informacje
Gips jest minerałem monoklinicznym, składającym się głównie z uwodnionego siarczanu wapnia (CaSO₄).Gips jest wszechstronnym materiałem przemysłowym i budowlanym. Służy jako środek opóźniający wiązanie cementu, w gipsowych produktach budowlanych, modelarstwie, medycznych dodatkach do żywności, produkcji kwasu siarkowego, wypełniaczach papieru i wypełniaczach farb.
Mikroporowata struktura i właściwości dehydratacyjne gipsu i produktów z niego wytworzonych zapewniają doskonałą izolację akustyczną, termiczną i ognioodporność.
III. Forma strukturalna
Układ monokliniczny, a₀ = 0,568 nm, b₀ = 1,518 nm, c₀ = 0,629 nm, β = 118,23', Z = 4.Struktura krystaliczna składa się z czworościanów [SO₄]²⁻ związanych z Ca²⁺, tworząc dwuwarstwę (010), z wiązaniami międzywarstwowymi za pośrednictwem cząsteczek H₂O. Wzdłuż tego kierunku występuje idealne rozszczepienie. Ca²⁺ wykazuje oktaedryczną liczbę koordynacyjną, wiążąc się z sześcioma atomami O²⁻ z czterech sąsiednich czworościanów [SO₄] i dwiema cząsteczkami H₂O.Cząsteczki H₂O są związane wiązaniami wodorowymi z O²⁻ w grupach [SO₄], natomiast cząsteczki wody są połączone wiązaniami molekularnymi. Klasa rombowa, C2h-2/m (L2PC). Kryształy często występują w postaci płytek, choć zdarzają się również formy ziarniste. Często spotyka się proste formy: bliźniaki równoległe b, p; kolumny rombowe m, l itp. Powierzchnie kryształów często wykazują podłużne prążki; czasami mają kształt soczewki.Bliźniaczenie jest powszechne: jednym z rodzajów jest bliźniaczenie galijskie (lub bliźniaczenie typu swallowtail) z płaszczyzną bliźniaczą (100); innym jest bliźniaczenie paryskie (lub bliźniaczenie typu arrowhead) z płaszczyzną bliźniaczą (101). Agregaty są przeważnie gęste, ziarniste lub włókniste. Formy masywne o drobnym uziarnieniu nazywane są gipsem płatkowym; agregaty włókniste znane są jako gips włóknisty.Występują rzadkie agregaty przypominające rozety, utworzone z kryształów soczewkowatych. Obecne są również agregaty ziemiste i blaszkowate. IV. Główne złoża Największym producentem gipsu na świecie są Stany Zjednoczone. Amerykańskie złoża gipsu obejmują 22 stany i 69 kopalń, a największe złoże znajduje się w Dodge City w stanie Iowa. Na drugim miejscu plasuje się Kanada, a w Europie liderem produkcji jest Francja.a następnie Niemcy, Wielka Brytania i Hiszpania. Chiny posiadają bogate zasoby gipsu, którego złoża występują w 23 prowincjach (regionach autonomicznych). Istnieje 169 potwierdzonych złóż o łącznej wielkości 57,6 mld ton rudy. W ujęciu regionalnym największe zasoby posiada Shandong, stanowiące 65% całkowitych zasobów kraju, a następnie Mongolia Wewnętrzna, Qinghai i Hunan.Główne obszary wydobycia gipsu to miasto Dige w Zaozhuang w prowincji Shandong, Etuqi Banner w Mongolii Wewnętrznej, miasto Yingcheng w prowincji Hubei, Hunchun w prowincji Jilin, Nanjing w prowincji Jiangsu, Dawenkou w prowincji Shandong, Qinzhou w prowincji Guangxi, Taiyuan w prowincji Shanxi oraz Zhongwei w prowincji Ningxia.Chiny posiadają bogate zasoby mineralne gipsu, a całkowite potwierdzone zasoby wszystkich rodzajów gipsu szacuje się na około 57 miliardów ton, co plasuje je na pierwszym miejscu na świecie. Zasoby te są rozmieszczone w 23 prowincjach, gminach i regionach autonomicznych. Dziesięć regionów posiada zasoby przekraczające 1 miliard ton: Shandong, Mongolia Wewnętrzna, Qinghai, Hunan, Hubei, Ningxia, Tybet, Anhui, Jiangsu i Syczuan. Regiony północno-wschodnich i wschodnich Chin charakteryzują się stosunkowo skromnymi zasobami gipsu.
Zasoby gipsu w Chinach składają się głównie z gipsu zwykłego i anhydrytu, przy czym anhydryt stanowi ponad 60% całości. Gips najwyższej jakości (klasa A i B) stanowi zaledwie 8% całkowitych zasobów, a gips włóknisty tylko 1,8%. W związku z tym, chociaż Chiny są głównym posiadaczem zasobów gipsu, są jednocześnie krajem o ograniczonych zasobach gipsu wysokiej jakości.Zasoby gipsu najwyższej jakości występują głównie w takich obszarach, jak Yingcheng i Jingmen w prowincji Hubei, Hengshan w prowincji Hunan, Sanshui w prowincji Guangdong, Zaozhuang w prowincji Shandong oraz Pinglu w prowincji Shanxi. Niektóre złoża zostały nadmiernie eksploatowane do niemal całkowitego wyczerpania, podczas gdy inne są marnowane z powodu zanieczyszczenia gipsem niskiej jakości, który trudno oddzielić. W rezultacie odsetek zasobów gipsu najwyższej jakości, które Chiny mogą faktycznie wydobywać i efektywnie wykorzystywać, jest jeszcze mniejszy.
Chociaż chiński przemysł gipsowy rozpoczął działalność stosunkowo późno i miał słabe podstawy, szybko się rozwinął. Do 1995 r. produkcja gipsu wzrosła do 26,59 mln ton, wyprzedzając Stany Zjednoczone i stając się największym konsumentem gipsu na świecie. Do 2004 r. roczna produkcja surowego gipsu w całym kraju przekroczyła 30 mln ton, a całkowite zużycie gipsu osiągnęło około 35 mln ton.W Chinach działa obecnie ponad 500 kopalń gipsu, z czego około 50 dużych i średnich kopalń produkuje ponad 100 000 ton rocznie, co stanowi 40% całkowitej produkcji. Małe kopalnie gminne odpowiadają za około 60% produkcji. Pod względem metod wydobycia około 30% stanowi wydobycie odkrywkowe, a około 70% wydobycie podziemne.W podziemnych kopalniach gipsu średni wskaźnik odzysku pozostaje poniżej 30% z powodu różnych czynników. Powoduje to nieprawidłowy rozwój i nieefektywne wykorzystanie wysokiej jakości zasobów priorytetowych dla wydobycia, co prowadzi do poważnego i godnego ubolewania marnotrawstwa zasobów.Gips znajduje szerokie zastosowanie w różnych kategoriach produktów, a wymagania jakościowe różnią się w zależności od przeznaczenia. Gips wysokiej jakości jest stosowany głównie jako surowiec do produkcji specjalistycznych produktów, takich jak wyroby spożywcze, medyczne, artystyczne, modelarskie i wypełniacze chemiczne. Ruda gipsowa zawierająca mniej niż 60% dwuwodnego siarczanu wapnia ma ograniczone zastosowanie.Ruda gipsu o zawartości CaSO₄ powyżej 60% jest wykorzystywana w różnych sektorach, w tym w produkcji materiałów budowlanych i budownictwie, w zależności od jej konkretnego składu. Globalne wzorce konsumpcji różnią się znacznie w poszczególnych krajach. Kraje rozwinięte wykazują wyższy udział przetworzonych produktów gipsowych, a struktura konsumpcji przedstawia się następująco: produkty gotowe (45%), produkcja cementu (45%) i inne zastosowania (10%).Kraje rozwijające się koncentrują się głównie na zastosowaniach rudy pierwotnej, opierając się na przemyśle cementowym, chociaż wraz z rozwojem gospodarczym stopień wykorzystania produktów gipsowych stopniowo wzrasta. Struktura zużycia w Chinach wygląda mniej więcej następująco: 84% wykorzystuje się jako środek opóźniający w produkcji cementu, 6,5% do form ceramicznych, 4,0% do produktów gipsowych i materiałów ściennych, a 5,5% w przemyśle chemicznym i innych gałęziach przemysłu.Wraz z dalszym wzrostem produkcji cementu w Chinach odpowiednio wzrośnie popyt na gips. Jednocześnie, wraz z szybkim rozwojem gospodarczym kraju, przemysł gipsowy – w szczególności produkty gipsowe – ma ogromny potencjał rozwojowy. Różnorodne produkty gipsowe i materiały ścienne z gipsu będą doświadczać przyspieszonego wzrostu, co nieuchronnie spowoduje gwałtowny wzrost popytu na gips. Rozwój tradycyjnej ceramiki i innych specjalistycznych gałęzi przemysłu spowoduje dalsze wyczerpywanie się zasobów gipsu wysokiej jakości, zwiększając znaczenie ochrony i wykorzystania zasobów.Dlatego też, aby zapewnić zrównoważony rozwój całego przemysłu gipsowego i umożliwić szersze zastosowanie ekologicznych, przyjaznych dla środowiska i zdrowych materiałów budowlanych i produktów gipsowych w życiu ludzi, konieczne jest optymalne wykorzystanie ograniczonych zasobów gipsu.