Gdy temperatura otoczenia przekracza 37°C, organizm ludzki odczuwa dyskomfort i staje się podatny na udar cieplny. W temperaturach powyżej 40°C dochodzi do zaburzeń funkcji metabolicznych i regulacyjnych. Podczas intensywnych upałów nawet siedzenie w bezruchu powoduje obfite pocenie się, a praca na zewnątrz wiąże się z ryzykiem wyczerpania cieplnego. Dlatego tak ważne jest opanowanie technik zapobiegania udarom cieplnym.
Kiedy w ciągu dnia najczęściej dochodzi do udaru cieplnego?
Jest to związane z poziomem temperatury. Udar cieplny występuje częściej, gdy temperatury są wysokie. Szczytowa temperatura w ciągu dnia występuje zazwyczaj około godziny 14:00, ale należy zachować ostrożność przez kilka godzin przed i po tej godzinie. Ogólnie zalecamy ograniczenie aktywności na świeżym powietrzu między godziną 11:00 a 16:00, ponieważ w tych godzinach szczytowych udar cieplny jest najbardziej prawdopodobny. W tym okresie zaleca się pozostawanie w pomieszczeniach lub w klimatyzowanych miejscach.Zgodnie z zagranicznymi wytycznymi, jeśli w domu nie ma klimatyzacji, korzystne może być udanie się do centrum handlowego lub supermarketu z systemami chłodzenia.
Kto należy do grup wysokiego ryzyka?
Osoby z doskonałą termoregulacją są narażone na mniejsze ryzyko. Dzieci, które wciąż rozwijają się fizjologicznie, są szczególnie narażone. Podobnie osoby w wieku 65 lat i starsze, a także osoby z chorobami współistniejącymi, otyłością lub kobiety w ciąży wymagają szczególnej ostrożności.
Należy zapamiętać następującą zasadę pięciu kroków, aby móc natychmiast interweniować w przypadku ofiar udaru cieplnego:
1. Przenieść. Szybko przenieść pacjenta w zacienione, dobrze wentylowane miejsce. Unieść głowę, poluzować ubranie i ułatwić oddychanie oraz odprowadzanie ciepła.
Drugi krok: zastosuj. Połóż zimne ręczniki na głowie lub przyłóż okłady z lodu/kostki lodu do głowy, pach i pachwin.
Trzeci krok: stymuluj. Zanurz pacjenta w wodzie o temperaturze 4°C, masując skórę kończyn, aby rozszerzyć naczynia krwionośne, przyspieszyć krążenie i poprawić odprowadzanie ciepła. Zaprzestań chłodzenia, gdy temperatura w odbycie spadnie do 38°C.
IV. Zanurzenie. Zanurz tułów pacjenta pod kątem 45 stopni w wodzie studziennej o temperaturze około 18°C, upewniając się, że zanurzenie sięga poziomu sutków. Osoby starsze, osoby w złym stanie zdrowia i pacjenci z chorobami układu krążenia mogą nie być w stanie tolerować zbyt niskich temperatur wody.
V. Pocieranie. Czterech opiekunów jednocześnie pociera ciało pacjenta ręcznikami podczas zanurzenia, masując skórę aż do zaczerwienienia. Proces ten trwa zazwyczaj 15–30 minut, aby obniżyć temperaturę do 37–38°C. Pacjenci bez poważnych urazów mózgu często szybko odzyskują przytomność.