Zaburzenia afektywne to kategoria chorób psychicznych, które mają swoje źródło w emocjach i wpływają na układ nerwowy. Takie schorzenia stanowią poważne zagrożenie nie tylko dla danej osoby, ale także dla innych i całego społeczeństwa. Jakie są objawy zaburzeń afektywnych? Czym jest depresja afektywna? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej.
Zaburzenia nastroju to schorzenia psychiatryczne bezpośrednio związane ze stanami emocjonalnymi, objawiające się różnymi tendencjami maniakalnymi i agresywnymi oraz zmianami nastroju.
Podczas epizodów depresyjnych osoby doświadczają pesymizmu, utraty zainteresowań i zmniejszenia energii, co prowadzi do spowolnienia ruchowego i procesów myślowych – nazywanych epizodami depresyjnymi lub depresją.
1. Etiologia
Dokładne przyczyny pozostają niejasne.Pierwotna psychoza afektywna występuje w 23–29% przypadków lub nawet częściej w rodzinach z historią tej choroby, co sugeruje potencjalny związek genetyczny. Badania rodzinne wykazują, że krewni osób z zaburzeniami afektywnymi mają dziesięcio- do trzydziestokrotnie wyższy wskaźnik występowania tych zaburzeń niż ogół populacji, co wskazuje na prawdopodobny związek z dziedziczeniem genetycznym.Cechy osobowości mogą również odgrywać rolę w etiologii psychozy afektywnej. Osoby z predyspozycjami do hipomanii zazwyczaj wykazują radość, entuzjazm, silną ambicję, wysoki poziom energii, optymizm i częste łagodne podwyższenie nastroju. Osoby takie są podatne na rozwój hipomanii lub manii.
Osoby z predyspozycjami do depresji są zazwyczaj ciche, poważne, sumienne i sentymentalne. W obliczu niepowodzeń mają skłonność do negatywnego nastawienia i często doświadczają łagodnych nastrojów depresyjnych, co sprawia, że są podatne na rozwój depresji.
Ponad połowa pacjentów doświadcza przed wystąpieniem choroby czynników wywołujących, takich jak nagłe katastrofy, utrata bliskiej osoby, odrzucenie miłosne lub niezadowolenie małżeńskie, problemy związane z pracą lub napięcia międzyludzkie. Alternatywnie, czynniki fizyczne mogą obejmować infekcje, zatrucia, poród lub zaburzenia endokrynologiczne.
Czynniki te mogą mieć charakter wyzwalający, a ich związek z pierwotnymi zaburzeniami afektywnymi jest prawdopodobnie co najwyżej przypadkowy, służąc jedynie jako potencjalne czynniki wyzwalające afektywne zaburzenia psychiczne.
Wtórne psychozy afektywne mogą wynikać z innych schorzeń: schizofrenia, nerwica lękowa, zatrucie alkoholem lub niektóre leki (np. steroidy) mogą wywoływać stany depresyjne, natomiast wtórna mania występuje czasami po operacji lub po zastosowaniu steroidów.
2. Patogeneza
Patogeneza psychozy afektywnej pozostaje słabo poznana. Biorąc pod uwagę kluczową rolę międzymózgowia w regulacji emocji, przypuszcza się, że u podstaw psychozy afektywnej leży dysfunkcja tego obszaru, zwłaszcza podwzgórza.
Zaburzenia snu, objawy autonomiczne i zmiany endokrynologiczne sugerują potencjalną dysfunkcję podwzgórza.Stymulacja chirurgiczna w pobliżu trzeciej komory lub podwzgórza może wywołać euforię i gonitwę myśli. Uszkodzenia międzymózgowia, takie jak stany zapalne, urazy lub guzy, mogą powodować okresowe epizody depresji i euforii. Wyniki te sugerują, że międzymózgowie może odgrywać znaczącą rolę w patogenezie tego zaburzenia. Jednak badania pośmiertne pacjentów z psychozą afektywną nie wykazały organicznych zmian morfologicznych w międzymózgowiu.
3. Zagrożenia patologiczne
Psychoza oznacza odrębną grupę osób z zaburzeniami funkcji neuronów mózgowych, w tym osoby o wysokim poziomie wykształcenia lub wyjątkowej inteligencji w określonych dziedzinach. Ze względu na nieprawidłowości w niektórych elementach neuronowych są one klasyfikowane jako osoby podatne na zagrożenia. Wielu chorych, pozbawionych możliwości podjęcia leczenia w odpowiednim czasie, naraża siebie i swoje rodziny na dożywotnią żałobę.
① Zmiana osobowości
Po wystąpieniu choroby pacjenci często wykazują wyraźne zmiany osobowości, objawiające się nieprawidłowymi zachowaniami — najbardziej widocznym zagrożeniem związanym z psychozą. Osoby, które wcześniej były ciepłe i towarzyskie, mogą stać się emocjonalnie zdystansowane, zamknięte w sobie i nietowarzyskie, mało mówiące, preferujące samotność, unikające krewnych i przyjaciół, żywiące wrogość, prowadzące luźny tryb życia i lekceważące dyscyplinę.Albo osoba, która wcześniej była dobrze wychowana, może stać się wulgarna, podatna na wybuchy gniewu i niegrzeczna wobec innych.② Pogorszenie stanu neurologicznego i psychiatrycznego
Pacjenci mogą również wykazywać objawy przypominające zaburzenia neurologiczne, zagrażające zdrowiu fizycznemu — kolejne powszechne zagrożenie psychiatryczne. Objawy obejmują bóle głowy, bezsenność, zmęczenie, słabą koncentrację, niestabilność emocjonalną, zmniejszoną zdolność do pracy lub nauki oraz objawy podobne do histerii. Wysiłek umysłowy może wywołać zwiększoną pobudliwość, wraz z podwyższoną wrażliwością na dźwięki i światło.