Uwielbiam owsiankę, kocham ją od dzieciństwa. Było to na początku lat 80., kiedy miałam trzy lub cztery lata. Ponieważ moi rodzice byli zajęci pracą, opiekowała się mną babcia. Życie na wsi w tamtych czasach było skromne; zapałki nadal nazywano „obcym ogniem”, a mięso było rzadkim przysmakiem. Babcia gotowała mi owsiankę kukurydzianą do każdego posiłku – śniadania, obiadu i kolacji. Później, kiedy zabrakło mąki kukurydzianej, zagęszczała ją skrobią, abym mogła ją pić.
Kiedy mój ojciec wrócił do domu i mnie zobaczył, był zaskoczony. Byłem ciemny, chudy i niski, wyglądałem jak uchodźca. Później nasza rodzina przeniosła się do stolicy prowincji i życie stopniowo się poprawiło. Ponieważ uwielbiałem owsiankę, pozostała ona podstawowym składnikiem każdego posiłku. Oprócz owsianki kukurydzianej jedliśmy owsiankę ze słodkich ziemniaków, owsiankę z ignamu, owsiankę z ośmioma skarbami, owsiankę warzywną, owsiankę ryżową, owsiankę z konserwowanym jajkiem i chudą wieprzowiną... lista jest długa.
W ostatniej klasie szkoły średniej miałem nadwagę. Dlaczego owsianka sprawiała, że jako dziecko byłem niedożywiony, a jako dorosły miałem nadwagę?
Odpowiedź jest prosta: jako dziecko nie mogliśmy sobie pozwolić na mleko ani chleb; owsianka była luksusem. Później, wraz z poprawą warunków życia, nasza dieta uległa zróżnicowaniu. Uzyskaliśmy dostęp do mięsa, jajek i nabiału, więc owsianka nie była już naszym jedynym podstawowym pożywieniem.
Dlatego pomijając zmiany w nawykach żywieniowych, omawianie samej owsianki jest metafizyczne, a nie naukowe. Niedawne debaty na temat tego, czy owsianka stanowi odpowiednie śniadanie, są tego dobrym przykładem.
Przeciwnicy argumentowali, że podczas pandemii COVID-19 dzieci powinny jeść obfite śniadania bogate w składniki odżywcze i białko – takie jak mleko i jajka – zamiast owsianki. Zwolennicy odpowiadali, że owsianka jest tradycyjnym składnikiem śniadań w wielu chińskich gospodarstwach domowych, kwestionując, dlaczego miałaby być zakazana. Niektórzy twierdzili nawet, że zakaz spożywania owsianki rano jest przejawem westernizacji i braku patriotyzmu.
Debata ta jest raczej bezcelowa. Po pierwsze, kto obecnie je na śniadanie samą owsiankę? Większość gospodarstw domowych podaje na śniadanie od trzech do pięciu produktów.
Po drugie, to, czy ktoś pije owsiankę, jest kwestią osobistych preferencji, podobnie jak niektórzy nie lubią kolendry, a inni ją uwielbiają. Jak można to utożsamiać z westernizacją? Jeśli chodzi o twierdzenia, że unikanie owsianki jest równoznaczne z odrzuceniem tradycyjnej kultury, to jest to kompletna bzdura.
Traktat Yuan Mei z dynastii Ming, Suyuan Shidan, zawiera katalog ponad 300 potraw popularnych w Chinach od XIV do połowy XVIII wieku. W przybliżeniu można je podzielić na 170 potraw mięsnych i 130 wegetariańskich, obejmujących popularne zboża, melony, warzywa, drób hodowlany i produkty wodne.Biała congee stanowi zaledwie jedno z trzystu dań – czy naprawdę może reprezentować tradycyjną kulturę żywieniową? Argument przeciwko spożywaniu congee na śniadanie nie jest zasadniczo sprzeciwem wobec jej spożywania – ani nie mógłby być realistyczny. Podkreśla on raczej, że śniadanie powinno być bogate w składniki odżywcze i zbilansowane, podczas gdy sama zwykła congee jest niewystarczająca. To jest sedno sprawy. Równowaga żywieniowa stała się przedmiotem troski zdrowia publicznego dopiero wraz z postępem społecznym; niektórzy pozostają ograniczeni preferencjami żywieniowymi, takimi jak upodobanie do potraw o wysokiej zawartości tłuszczu, cukru i soli.
Dlatego zamiast debatować nad tym, czy jeść owsiankę na śniadanie, powinniśmy wspólnie poszukiwać sposobów na skorygowanie niezdrowych, niezrównoważonych nawyków żywieniowych i włączenie do naszych posiłków składników bardziej zbilansowanych pod względem odżywczym. Przynajmniej nie należy pomijać śniadań.