Onvruchtbaarheid wordt gedefinieerd als het niet zwanger worden binnen twee jaar na regelmatig, onbeschermd geslachtsverkeer na het huwelijk. Koppels die samenwonen zonder kinderen zouden medisch onderzoek moeten laten doen als uit onderzoek bij de vrouw blijkt dat er geen problemen zijn. De mannelijke partner zou onmiddellijk onderzoek moeten laten doen om de oorzaken vast te stellen en tijdig met een behandeling te beginnen. De volgende onderzoeken zouden achtereenvolgens moeten worden uitgevoerd op de afdeling urologie of andrologie van een ziekenhuis, bij voorkeur in een vruchtbaarheidskliniek:
Vier primaire oorzaken van mannelijke onvruchtbaarheid:
1. Stoornissen in de spermatogenese. De testikels fungeren als de "fabriek" waar sperma wordt geproduceerd. Als deze "fabriek" niet goed functioneert, worden zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van het sperma aangetast.Voorbeelden hiervan zijn aangeboren testiculaire hypoplasie, cryptorchidisme, testiculaire tuberculose, orchitis, testiculaire atrofie (bijvoorbeeld veroorzaakt door de bof), testiculaire tumoren, varicocele, tekorten aan zink, calcium of fosfor, en de effecten van bepaalde medicijnen of toxines. Al deze factoren kunnen de spermaproductie belemmeren.
II. Obstructie van het transport van sperma. Ontstekingen die een blokkade veroorzaken in een deel van de bijbal, zaadleider, ejaculatiekanalen of urinebuis kunnen de doorgang van sperma belemmeren.
III. Sperma-gerelateerde problemen. Aandoeningen zoals misvormingen van de uitwendige geslachtsorganen, seksuele disfunctie, hypospadie, voortijdige ejaculatie, erectiestoornissen, anejaculatie en retrograde ejaculatie kunnen allemaal leiden tot onvruchtbaarheid.
IV. Immunologische factoren. Dit verwijst naar onvruchtbaarheid die wordt veroorzaakt doordat het lichaam antistoffen tegen sperma aanmaakt.
De belangrijkste oorzaken van mannelijke onvruchtbaarheid zijn een laag spermatelling, een hoog percentage afwijkingen aan het sperma of een slechte beweeglijkheid, ejaculatiestoornissen of obstructie van de zaadleiders.
Talrijke aangeboren aandoeningen en verworven aandoeningen – waaronder chronische gezondheidsproblemen, ongezonde levensstijl en diverse factoren zoals blootstelling aan omgevingsfactoren, voeding, medicatie en gewoonten – leveren een belangrijke bijdrage aan mannelijke onvruchtbaarheid. Door behandeling van de mannelijke patiënt, zijn partner of beiden tegelijkertijd, kan een aanzienlijk deel van de gevallen van mannelijke onvruchtbaarheid worden aangepakt.