Tijdens het afvallen leiden vakanties of sociale gelegenheden vaak tot eetbuien, waarbij men zich te buiten gaat aan chocolade, taarten en andere calorierijke voedingsmiddelen. Na zo'n eetbui kan schuldgevoel leiden tot een verlangen naar caloriearme alternatieven. Men moet echter twee keer nadenken voordat men actie onderneemt. Onderzoek wijst uit dat herhaaldelijk, intermitterend diëten het lichaam ertoe aanzet meer vet op te slaan ter voorbereiding op toekomstige periodes van vasten, wat onvermijdelijk leidt tot gewichtstoename.
Onderzoekers maakten gebruik van een wiskundig model met dieren, zoals vogels, die periodes van voedselovervloed of -schaarste herkennen, maar niet kunnen voorspellen wanneer deze omstandigheden zullen veranderen. Deze dieren reageren op voedseltekorten door energie op te slaan en hun lichaamsgewicht te verhogen.
Het model geeft aan dat dieren tijdens voedselschaarste – vergelijkbaar met diëtfasen bij mensen – aankomen als verdedigingsmechanisme.
Verrassend genoeg voorspelt het model dat jojo-diëters een hoger gemiddeld lichaamsgewicht zullen hebben dan mensen die nooit een dieet volgen. Dit komt doordat niet-diëters beseffen dat voedselschaarste onwaarschijnlijk is, waardoor het lichaam minder behoefte heeft om vet op te slaan.
Bovendien geeft hun model aan dat hoe langer iemand zo'n dieet volhoudt, hoe sterker de drang om te eten wordt. Deze drang neemt niet af bij gewichtstoename, omdat de hersenen anticiperen op toekomstige "hongersnoodperiodes" voor het lichaam.
Dit model verklaart waarom veel mensen aankomen ondanks steeds strengere diëten, omdat dergelijke beperkingen de hersenen alleen maar signaleren dat het opslaan van vet essentieel is.
Wat is dan de beste aanpak voor gewichtsverlies voor mensen die moeite hebben om hun eetlust onder controle te houden?
De optimale strategie is consistentie – in wezen iets minder calorieën consumeren dan nodig is. Bovendien blijkt regelmatige lichaamsbeweging effectiever te zijn dan caloriearme diëten om een gezond gewicht te behouden.
Aangezien één pond gelijk staat aan 3500 calorieën, raden ze aan om de dagelijkse inname met 500-1000 calorieën te verminderen, wat een wekelijks gewichtsverlies van 1-2 pond oplevert.