Wanneer iemand gepest wordt, is de eerste instinctieve reactie van bijna iedereen om wraak te nemen! Toch beoordeelt het brein eerst het verschil in kracht voordat het besluit om onmiddellijk toe te slaan – het pesten van zwakkeren en het vrezen van sterkereren zijn immers evolutionaire overlevingsinstincten. Degenen die niet openlijk durven te confronteren, zijn niet noodzakelijkerwijs bereid om verliezen te lijden; in plaats daarvan kunnen ze hun toevlucht nemen tot achterbakse tactieken om de agressor ongeluk te bezorgen.Kortom, het verlangen naar vergelding is universeel. Ondanks moderne wetten en ethiek die actief legale kanalen voor het oplossen van geschillen promoten en meer tolerantie en acceptatie bepleiten, blijft het onmogelijk om de drang om gerechtigheid te zoeken door middel van eigen acties te onderdrukken wanneer men met onrechtvaardigheid wordt geconfronteerd.Is het verlangen naar vergelding een van de donkere psychologische eigenschappen van de mensheid? Niet noodzakelijkerwijs. Zoals het gezegde luidt: "Wie zich niet wreekt, is geen heer." Het confucianisme benadrukt welwillendheid, rechtvaardigheid, fatsoen, wijsheid en integriteit, en pleit ervoor "anderen niet op te leggen wat je zelf niet wenst" en dat "een heer grieven met gerechtigheid vergeldt". Het confucianisme, dat gedurende de lange geschiedenis van de Chinese cultuur dominant was, stelde dat gerechtvaardigde wraak niet verkeerd was, wat aangeeft dat vergelding in de oudheid werd geaccepteerd.Veel oorlogen zijn ontstaan uit wederzijdse vergelding tussen strijdende partijen, en wraak heeft door de hele menselijke geschiedenis heen een cruciale rol gespeeld. Sommige wetenschappers beweren dat vergelding de sociale orde handhaaft door onrechtvaardigheid te bestraffen. In primitieve samenlevingen, waar geen wetten bestonden die vergelding voor moord of schadevergoeding voor diefstal voorschreven, namen dergelijke misdaden toe, wat het voortbestaan van de vroege mens ernstig ondermijnde.Primitieve vergelding diende als waarschuwing: het doden van onze verwanten of het stelen van onze voorraden zou gelijke vergelding tot gevolg hebben, waardoor verdere overtredingen werden ontmoedigd. De angst die door wraak werd ingeboezemd, bevorderde essentiële sociale samenwerking, waardoor het voortbestaan van de mensheid werd mogelijk gemaakt.
Hoewel vergelding zijn waarschuwende functie behoudt, erkent het moderne begrip de rol ervan in het herstellen van het psychologische evenwicht van slachtoffers door het herstellen van schade.Dit vormt een van de zelfregulerende mechanismen van de mensheid: het uiten van emoties, specifiek gericht op een bepaald doelwit. Als men eenmaal zijn emoties heeft geuit, voelt men zich natuurlijk opgelucht – hoewel dit niet inhoudt dat men wraak neemt op de samenleving en onschuldige partijen collateral damage laat lijden. Bovendien activeren vergeldingsacties als reactie op onrechtvaardigheid de beloningscentra in de hersenen, wat een gevoel van plezier opwekt. Dit verklaart waarom het publiek voldoening haalt uit het zien van schurken die vergelding ondergaan in films en televisiedrama's.