Allergische reacties: melkallergie
Moedermelk is de levensbron van zoogdieren en dient als primaire voeding voor pasgeborenen. Koemelk, afkomstig van de melkklieren van runderen, is een voedzaam en bijna perfect voedingsmiddel. Vanwege raciale factoren, individuele aanleg en andere overwegingen kunnen sommige mensen echter intolerantie of allergische reacties op melk vertonen, wat mogelijk tot gerelateerde aandoeningen kan leiden.
Voedselallergie verwijst naar een abnormale immuunrespons die wordt veroorzaakt wanneer ingenomen voedsel de fysiologische functies verstoort, wat mogelijk weefselschade kan veroorzaken en kan leiden tot klinische symptomen.
Sommige mensen hebben een melkallergie, die zich uit in diarree en buikpijn na consumptie, maar dit is geen lactose-intolerantie.Voor deze personen fungeren melkbestanddelen als allergenen die allergische reacties kunnen veroorzaken. Normaal gesproken worden eiwitten door darmenzymen afgebroken tot aminozuren voordat ze worden opgenomen. Sporen van eiwitten kunnen echter de spijsvertering omzeilen en onverteerd in de bloedbaan terechtkomen, waar ze als allergenen worden herkend. Melk bevat meerdere eiwitten, waarbij de drempel voor het veroorzaken van een allergische reactie lager is dan 30 milligram en soms zelfs minder dan 1 milligram.
Bij melkallergie stimuleren bepaalde eiwitten bij de eerste consumptie lymfocyten om immunoglobuline E (IgE) te produceren. Dit proces, dat bekend staat als sensibilisatie, veroorzaakt niet onmiddellijk een allergische reactie.Bij volgende consumptie binden deze eiwitten zich aan IgE en vormen zo een nieuwe stof. Deze stof stimuleert mestcellen en basofielen in het lichaam om ontstekingsmediatoren zoals histamine af te geven. Deze werking irriteert het maag-darmkanaal en veroorzaakt buikpijn, een opgeblazen gevoel of diarree.Het kan ook ademhalingssymptomen zoals astma veroorzaken. Wanneer het de huid aantast, verhoogt het de vasculaire permeabiliteit, waardoor vocht en rode bloedcellen weglekken, wat resulteert in urticaria of eczeem. De menselijke darm herbergt grote hoeveelheden bacteriën, virussen en ingenomen voedingsmiddelen, die allemaal als antigenen kunnen fungeren.Gezonde personen beschikken echter over robuuste immuunbarrières in het darmslijmvlies die de opname van antigenen voorkomen of de immuunrespons van het lichaam op binnendringende antigenen reguleren. Als deze slijmvliesbarrières verzwakken of falen, kunnen antigenen het lichaam binnendringen en de productie van antilichamen op gang brengen. Mestcellen en basofielen hebben receptoren met een hoge affiniteit op hun oppervlak; blootstelling aan overeenkomstige antigenen veroorzaakt dan verschillende allergische aandoeningen die het maag-darmkanaal, de luchtwegen of de huid aantasten.Op basis van het tijdsinterval tussen inname en het optreden van symptomen kunnen voedselallergieën worden ingedeeld in onmiddellijke of vertraagde reacties. Onmiddellijke reacties treden doorgaans binnen twee uur na consumptie van allergene voedingsmiddelen op en zijn over het algemeen ernstiger. Vertraagde reacties manifesteren zich meestal enkele uren of dagen na inname en gaan gepaard met relatief mildere symptomen.Hoe kan lactose-intolerantie worden onderscheiden van melkallergie? Hoewel beide aandoeningen vergelijkbare symptomen hebben, zoals een opgeblazen gevoel, buikpijn en diarree, verschillen de onderliggende mechanismen aanzienlijk. Melkallergie gaat bovendien gepaard met allergische verschijnselen zoals jeuk, urticaria, eczeem, allergische rhinitis en ontlasting die vaak slijm en bloed bevat.Melkallergie is een immuunreactie op voedselantigenen, terwijl voedselintolerantie het gevolg is van het onvermogen van het lichaam om bepaalde voedselcomponenten te verwerken. Er is geen sprake van antilichaamproductie of immuunreactie, waardoor het een niet-immuungemedieerde aandoening is. Maag- en darmklachten na het drinken van melk kunnen worden beoordeeld aan de hand van waterstofademtesten en metingen van de galactoseconcentratie in de urine om lactose-intolerantie te bevestigen.
Bij melkallergie vertonen de serumspiegels van voedingsspecifieke IgE-antilichamen doorgaans een duidelijke verhoging, met positieve huidpriktests. Melkallergie is niet besmettelijk, maar vertoont een zekere genetische aanleg. Als ouders allergisch zijn voor een bepaald voedingsmiddel, hebben hun kinderen mogelijk ook een grotere kans om een allergie voor dat voedingsmiddel te ontwikkelen. Onderzoek wijst uit dat de prevalentie van melkallergie gemiddeld tussen 2% en 5% ligt.De incidentie van koemelkallergie bij zuigelingen is 2% wanneer geen van beide ouders een voorgeschiedenis van allergieën heeft. Dit stijgt tot 20% als één van de ouders allergieën heeft, tot 43% als beide ouders allergieën hebben en tot wel 72% als beide ouders dezelfde specifieke allergie hebben. Ongeveer 1% tot 2% van de sensibilisatie bij zuigelingen treedt op als gevolg van blootstelling van de foetus aan voedselantigenen die in de bloedbaan van de foetus terechtkomen.Voedselantigenen in moedermelk kunnen baby's ook sensibiliseren. Moedermelk kan sporen van onverteerde of gedeeltelijk verteerde melkeiwitten bevatten, die via de darmslijmvliesbarrière van de baby in de lymfevaten terecht kunnen komen. Baby's met een aanleg voor allergieën kunnen dan allergische symptomen ontwikkelen. Tegen de leeftijd van één tot twee jaar kunnen deze symptomen verdwijnen of afnemen. Ongeveer een derde van de getroffen personen blijft gedurende de hele kindertijd last houden van melkallergie.Slechts 0,1% tot 1% van de volwassenen heeft een melkallergie of aanhoudende gevoeligheid. In een onderzoek werden 100 kinderen gevolgd bij wie via provocatietests een melkallergie was vastgesteld, gedurende een periode van zes jaar. Uit de bevindingen bleek dat 28% op de leeftijd van 2 jaar tolerantie had ontwikkeld, oplopend tot 56% op de leeftijd van 4 jaar en 78% op de leeftijd van 6 jaar.Slechts 22% van de kinderen bleef allergisch voor melk. Dit toont aan dat hoewel sommige mensen allergische reacties krijgen na het drinken van melk, het een overdrijving is om melk als de "boosdoener" van allergieën te bestempelen.
Melk bevat een stof genaamd β-lactoglobuline, een krachtig allergeen. Bepaalde mensen met een allergische constitutie kunnen allergische symptomen vertonen na het drinken van melk.Allergenen in voedingsmiddelen kunnen ook kruisreactieve allergieën veroorzaken, wat betekent dat personen die allergisch zijn voor één voedingsmiddel, kunnen reageren op een ander voedingsmiddel dat hetzelfde allergeen bevat. Dit verklaart waarom personen die allergisch zijn voor koemelk ook kunnen reageren op geitenmelk, dierenhuiden, vlees of eieren. Koemelkallergie kan de gevoeligheid voor andere voedselallergieën verhogen.
Preventie en behandeling van melkallergie: Vervang melk door alternatieve producten zoals sojamelk of dranken op basis van soja (gemaakt van sojabonen, zonder lactose of melkeiwitten). Voor zuigelingen blijft moedermelk de optimale voeding, waarbij exclusieve borstvoeding gedurende ten minste zes maanden wordt aanbevolen.Vrouwen met een familiegeschiedenis van allergieën moeten tijdens de zwangerschap en borstvoeding het gebruik van deze allergene voedingsmiddelen vermijden om sensibilisatie van de foetus te voorkomen. Vrouwen met een allergische constitutie moeten tijdens de zwangerschap de blootstelling aan allergene triggers tot een minimum beperken. Voedselallergenen moeten duidelijk worden vermeld in de ingrediëntenlijsten. De Verenigde Staten hebben hierover relevante regelgeving vastgesteld (de Food Allergen Labeling and Consumer Protection Act van 2004). Bij acute anafylactische shock is onmiddellijke medische hulp vereist.Na ongeveer drie jaar bepaalde voedingsmiddelen te hebben gemeden, kunnen kleine proefporties worden geconsumeerd; sommige patiënten vertonen dan mogelijk geen allergische symptomen meer. Dit kan gebeuren doordat antilichamen tegen de oorspronkelijke voedselallergenen geleidelijk in het lichaam worden afgebroken.