Kahvaltının önemi, öncelikle vücudun yaklaşık 12 saatlik açlık döneminden sonra acil enerji ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Besleyici bir kahvaltı, vücudun günlük iş ve yaşamın gerekliliklerini karşılamak için normal işleyişini başlatır. Bazı uzmanlar, kahvaltının günün en büyük öğünü olması gerektiğini bile önermektedir. Kahvaltıyı atlamanın telafisi nasıl yapılır?
Araştırmalar, kahvaltıyı atlamanın neden olduğu enerji ve besin eksikliğinin öğle ve akşam yemekleriyle tam olarak telafi edilmesinin zor olduğunu göstermektedir.Bu nedenle, kahvaltı her gün yapılmalı ve yeterli enerji ve besin alımını sağlayacak kalitede olmalıdır. Gıdalardaki enerji sağlayan besinler, kan şekeri düzeylerini korumak için birincil kaynaktır. Kahvaltı gıdalarındaki karbonhidrat, protein ve yağların enerji oranı 5:1:0,7 olmalıdır.Bu, karbonhidratların yemek sonrası kan şekerini hızla yükseltme özelliğini etkili bir şekilde kullanırken, protein ve yağları yemek sonrası iki saat boyunca glikoz seviyelerini korumak için kullanır. Bu tamamlayıcı yaklaşım, sabah boyunca kan şekerini sabit tutar, beynin glikoz ihtiyacını karşılar ve sabahları iş veya çalışma verimliliğini önemli ölçüde artırır.
Kahvaltının Yeterliliğinin Kendi Kendine Değerlendirilmesi
Kahvaltının beslenme standartlarını karşılayıp karşılamadığını değerlendirmek için, tüketilen gıda türlerinin çeşitliliğine dayalı temel bir değerlendirme yapabiliriz.
Kahvaltı, dengeli bir kombinasyonla çeşitli gıda gruplarını içermelidir. Beslenme yeterliliği, kahvaltıda yer alan gıda kategorilerinin sayısı ile ölçülebilir:3. Süt ve süt ürünleri; 4. Sebze ve meyve, beslenme açısından yeterli kabul edilir. Bu kategorilerden sadece üçünü içeriyorsa, orta derecede yeterli kabul edilir. Sadece iki kategoriyi veya daha azını içeriyorsa, beslenme açısından yetersiz kabul edilir.Yetişkin kahvaltısı için, buharda pişirilmiş çörekler, fasulye dolgulu çörekler, yulaf ezmesi, ekmek, erişte veya pirinç lapası arasından 100 g tahıl seçilebilir; et, yumurta, süt ürünleri veya soya ürünleri gibi protein açısından zengin gıdalar uygun miktarda tüketilebilir; ayrıca 100 g sebze ve 100 g meyve tüketilebilir. Enerji ve gıda gereksinimleri yaşa ve aktivite düzeyine göre değişir ve buna göre ayarlanmalıdır.
Kahvaltıyı kaçırma durumunda telafi seçenekleri
Kahvaltı kaçırılırsa, telafi önlemleri arasında şunlar yer alır: susam ezmesi, yulaf ezmesi veya soya sütü tozu gibi hazır gıdalar stoklamak; ceviz çekirdeği veya fıstık gibi taşınabilir kuruyemişler taşımak;işe giderken yoğurt, soya sütü, çay aromalı yumurta, fırında pişirilmiş tatlı patates veya mevsim meyveleri gibi besin değeri yüksek kahvaltılık ürünler satın almak. Aşağıdaki kombinasyonlar referans olarak kullanılabilir:
(1) Birkaç dilim tam tahıllı ekmek + bir kase yoğurt + bir avuç çeri domates = besin değeri açısından yeterli kahvaltı
(2) Çay aromalı yumurta + susam ezmesi + bir portakal = besin değeri açısından yeterli kahvaltı
(3) Yulaf ezmesi, bir fincan soya sütü, bir avuç ceviz veya badem = besin değeri açısından yeterli kahvaltı
(4) Fırında pişirilmiş tatlı patates, bir avuç fıstık, bir muz = besin değeri açısından yeterli kahvaltı.
Besin değeri açısından yeterli bir kahvaltı bile mümkün değilse, besin değerleri standartlarını karşılamasa da, bir fincan bal suyu ve birkaç fıstık veya birkaç bisküvi ve bir fincan yoğurt yemek, hiç yemek yememekten daha iyidir.
Ancak, ne Çin ne de Batı kahvaltıları hak ettikleri ilgiyi görmemektedir. Çin kahvaltıları genellikle kızarmış hamur çubukları, buharda pişirilmiş çörekler ve soya sütünden oluşurken, Batı kahvaltıları genellikle kahve, hamur işleri ve kızarmış yumurtadan oluşur – ikisi de gerçekten "iyi" değildir.İyi bir kahvaltı lezzetle değil, besin değeriyle ilgilidir. Günümüzde kahvaltılar karbonhidrat, yağ ve protein açısından ağırdır, ancak yeterli miktarda meyve, sebze ve lif içermez. Kahvaltı da bu bölümde anlatılan sağlıklı beslenme alışkanlıklarına uygun olmalı ve dengeli bir beslenme hedeflemelidir. Meyve, yoğurt, yulaf ve meyve suyu kahvaltıda düzenli olarak yer almalıdır.