Kafa travması (kraniyal yaralanma) nedeniyle kulak ve burundan gelen akıntı engellenmemelidir. Depremler temel olarak üç mekanizma yoluyla zarar verir: çöken yapılar nedeniyle oluşan mekanik travma, sıkışma nedeniyle boğulma ve deprem sonrası su, elektrik, yangın ve gaz kaçağı gibi ikincil tehlikeler.Depremin merkez üssünde, kafa yaralanmaları genellikle darbeler, çarpmalar, yırtılmalar, titreşimler, sıkışmalar veya düşmelerden kaynaklanır. Kafatası kırıkları, kulaklardan veya burundan beyin omurilik sıvısı sızmasına neden olabilir. Birçok kişi içgüdüsel olarak başını geriye eğer veya akıntıyı engellemeye çalışır. Ancak bu hareket, kafa içi basıncını artırma, beyin hasarını şiddetlendirme ve sıvı geri akışı yoluyla ciddi kafa içi enfeksiyonlara yol açma riskini taşır.
Göğse saplanmış keskin nesneleri çıkarmaktan kaçının
Depremler sırasında çöken yapılar sıklıkla keskin nesnelerin göğse saplanmasına neden olur. Birçok kurban içgüdüsel olarak bu nesneleri çıkarmaya çalışır. Bu, iki nedenden dolayı ciddi bir hatadır: ilk olarak, tıbbi müdahale olmadan ani bir şekilde çıkarılması kan damarlarının yırtılmasına ve hayati tehlike arz eden kanamaya neden olabilir.İkincisi, nesnenin çıkarılmasıyla negatif basınçlı plevral boşluğa hızla hava girebilir ve pnömotoraks oluşabilir. Bu durum mediastinal kaymaya neden olarak kalbi sıkıştırabilir ve kalp durmasına yol açabilir. Doğru yaklaşım, nesneyi elinizle sabitlemek veya yarayı bir bez şeridi ile nazikçe sarmak (acil durumlarda giysi kullanabilirsiniz) ve kurtarma ekibini beklerken veya ararken şiddetli hareketlerden kaçınmaktır.
Distal arterlerde kanama bölgesine çok yakın turnike uygulamaktan kaçının
Deprem, kolların veya bacakların distal bölgelerinde (yani bilek veya ayak bilekleri yakınında) arteriyel kanamaya neden olursa, kanama noktasına hemen bitişik olarak turnike uygulanmamalıdır. Bunun yerine, diz veya dirsek üstü bölgeler seçilmelidir.Bunun nedeni, ulna ve radius veya tibia ve fibula arasında büyük damarların bulunmasıdır, bu da hemostazı zorlaştırır ve sinir hasarı riskini artırır (özellikle radyal sinir).
Cilt yaralarına asla çamur sürmeyin
Yaygın bir halk ilacı, iltihabı azaltmak ve kanamayı durdurmak için cilt yaralarına çamur sürmeyi önerir.Bu yanlış bir kanıdır. Toprak, anaerobik bakteriler barındırır — Clostridium tetani. Bu yöntem, kanamayı dezenfekte etmez veya durdurmaz, ayrıca ciddi vakalarda ölümcül olabilen tetanoz riskini önemli ölçüde artırır. Kırık (veya darbe yaralanması) sonrasında, etkilenen uzvu gereksiz yere hareket ettirmekten kaçının. Deprem sırasında darbe aldıysanız, önce kırık olasılığını değerlendirin.Kendi kendinizi kurtarırken, kırık uçlarına ikincil hasar gelmesini önlemek için yaralı bölgeyi hareket ettirmekten kaçının, aksi takdirde damar ve sinir yaralanmaları daha da kötüleşebilir. İki küçük çubuk veya benzer nesne bulup eklemi sabitleyerek kırık bölgesini hareketsiz hale getirin. Etkili bir sabitleme için, distal parmakların veya ayak parmaklarının uyuşmaması için bunları ip veya kumaş şeritlerle sabitleyin.
Tehlikeli gaz sızıntıları sırasında rüzgârın estiği yönde barınmaktan kaçının
Depremler sırasında hasar gören altyapı, sıklıkla zehirli gaz salınımına neden olur. Birçok kurtulan, rüzgârın yönünü dikkate almadan panikleyerek kaçar. Bazıları ise rüzgârın estiği yönde kalabalığı körü körüne takip eder. Rüzgârın estiği yönde barınmak, rüzgârın taşıdığı gazlara maruz kalmayı önleyerek en güvenli yaklaşımdır.
Yardım isterken çılgınca bağırmaktan kaçının
Deprem sırasında mahsur kalırsanız, yardım istemenin kurtarma ekiplerinin dikkatini çektiği bilinen bir gerçektir.Ancak, paniğe kapılan birçok kişi, boğuk bir sesle bağırır veya tüm gücüyle akrabalarının isimlerini haykırır. Bu tür sürekli ve kontrolsüz bağırmaların fiziksel enerjiyi aşırı derecede tükettiğini, oksijen tüketimini artırdığını ve bayılma veya şoka yol açabileceğini bilmek çok önemlidir.Bunun yerine, etkili sinyal verme fırsatını değerlendirin. Yakındaki metal nesneleri kullanarak sesli çınlama sesleri çıkarın veya yansıtıcı yüzeyler (cam veya ayna gibi) kullanarak parlama yoluyla kurtarma ekiplerinin dikkatini çekin. Radyo varsa, sesini yükseltin. Kendi kendini kurtarma sinyali verme amacına ulaşmak için bu çeşitli yöntemleri kullanın.
Deprem Sonrası Kendi Kendini Kurtarma ve Karşılıklı Yardımlaşma
1. Afetler sırasında kendi kendini kurtarma ve karşılıklı yardımlaşma neden çok önemlidir?
Cevap: Afet mağdurlarının kendi kendini kurtarma ve karşılıklı yardımlaşma, hayat kurtarmak için mevcut zamanı en üst düzeye çıkarır.Örneğin, 1976 Tangshan depremi (büyüklüğü 7,8) sonrasında, Tangshan'ın kentsel nüfusunun yaklaşık %80-90'ı (banliyöler ve madencilik alanları hariç) – 700.000'den fazla kişi – yıkılan binaların altında mahsur kaldı. Ortak çabalarla, gömülenlerin %80'inden fazlası kurtarıldı ve yüz binlerce kişi ölümden kurtuldu. 2. Deprem sonrası kurtarma çalışmalarının ilkeleri nelerdir?(1) Aile, komşular veya yoldan geçenler gibi en yakınınızdaki kişileri kurtarmaya öncelik verin; uzaktaki kurbanları aramak, kritik kurtarma fırsatını kaçırmanıza neden olabilir;
(2) Operasyonları hızlandırmak ve kurtarma gücünü genişletmek için kurtarılması en kolay kişilere odaklanın;
(3) Yardım çalışmalarında hızlı bir şekilde görev alabilmeleri için önce sağlıklı yetişkinleri kurtarın;
(4) Yaralıları kurtarmadan önce hayatta olanları kurtarın.Tangshan depremi sırasında, kırsal kesimde yaşayan bir kadın, her kurbanın başını serbest bırakarak nefes almasını sağladıktan sonra hemen bir sonrakine geçerek kısa sürede düzinelerce kişiyi kurtardı.
3. Gömülü kişiler nasıl bulunmalıdır?
Cevap: Öncelikle, yardım sinyallerini dikkatle dinleyin. Alternatif olarak, enkaz altında mahsur kalan biri olup olmadığını anlamak için bağırın veya vurarak ses çıkarın. Cevap gelmezse, aile üyeleri veya komşulardan bilgi alın. Gömülü kişilerin olası yerlerini belirlemek için alanı değerlendirin.
4. Gömülü kişileri kazarken güvenliği nasıl sağlayabiliriz?
Cevap: (1) Kurbanın yakınındaki enkazı kaldırmak için alet kullanırken keskin aletlerden kaçının;
(2) Daha fazla yaralanmaya neden olabilecek mevcut yapısal destekleri bozmamaya özellikle dikkat edin;
(3) Kazı sırasında, taze hava girmesi için mümkün olduğunca erken bir zamanda kapalı alan ile dış ortam arasında havalandırma sağlayın;
(4) Kazı sırasında aşırı toz oluşursa, su püskürtüp tozu bastırarak hem kazazede hem de kurtarma ekiplerinin boğulmasını önleyin;
(5) Kazı sırasında, gömülü kişilere su, yiyecek veya ilaç vererek hayatiyetlerini destekleyin;
(6) Kurtarma sırasında, önce kazazedenin başını ortaya çıkarmaya çalışın, ağzındaki ve burnundaki tozu temizleyin, ardından göğsünü, karnını ve diğer vücut kısımlarını ortaya çıkarın;
(7) Kendini kurtaramayanlar için, onları kaldırmadan önce tüm vücutlarını ortaya çıkarın; asla zorla çekmeyin veya sürüklemeyin.