„Ubieraj się ciepło wiosną, znosź chłód jesienią” to przysłowie dotyczące zdrowia, odzwierciedlające doświadczenia ludzi w zakresie utrzymania dobrego samopoczucia fizycznego, poparte naukowymi podstawami. „Znoszenie chłodu” oznacza unikanie przedwczesnego ubierania się na cebulkę, gdy jesień przynosi niższe temperatury. Umiarkowana ekspozycja na chłodne powietrze pomaga budować tolerancję na zimno. Stopniowe przyzwyczajanie się do coraz niższych temperatur stymuluje procesy metaboliczne, zwiększa produkcję ciepła i poprawia zdolność przystosowania się do chłodniejszych warunków. Jednak takie podejście nie jest odpowiednie dla wszystkich.
Osoby chore na cukrzycę powinny unikać ekspozycji na jesienne mrozy
Jesień przynosi znaczne wahania temperatury. Osoby chore na cukrzycę często cierpią na słabe ukrwienie miejscowe. Nagła ekspozycja na zimne powietrze może wywołać skurcze naczyń, dodatkowo zmniejszając przepływ krwi i zwiększając ryzyko powikłań, takich jak martwica tkanek i stopa cukrzycowa. Ponadto cukrzyca często współwystępuje z chorobami sercowo-naczyniowymi i mózgowo-naczyniowymi. Stymulacja zimnym powietrzem może zaostrzyć te schorzenia, potencjalnie prowadząc do zawału mięśnia sercowego.
Ponadto wraz ze spadkiem temperatury organizm potrzebuje więcej kalorii, aby zwalczyć zimno, co prowadzi do zwiększonej aktywności metabolicznej i większego spożycia pokarmów. Dla diabetyków kontrola poziomu cukru we krwi staje się w tym okresie z natury trudna. Przyjęcie praktyki „jesiennego chłodu” może pogłębić wahania poziomu glukozy we krwi lub pogorszyć powikłania.
Aby uniknąć licznych zagrożeń związanych z „jesiennymi mrozami”, pacjenci z cukrzycą powinni szybko dostosowywać ubranie do zmian pogody, dbając o to, aby nie było im zbyt zimno. Szczególnie wczesną jesienią, kiedy temperatury w ciągu dnia mogą pozostawać wysokie, poranki i wieczory są już chłodniejsze. Dlatego osoby z cukrzycą powinny również dostosowywać ubiór do pory dnia, w której przebywają na zewnątrz.
Osoby starsze nie są przystosowane do „jesiennego chłodu”
Osoby z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub mózgowo-naczyniowego oraz osoby starsze o osłabionej regulacji fizjologicznej nie są przystosowane do „jesiennego chłodu”. Wynika to z faktu, że późna jesień przynosi znaczne wahania temperatury, znaczne różnice temperatur, prędkości wiatru i ciśnienia atmosferycznego.Taka nieprzewidywalna pogoda powoduje zwężenie naczyń krwionośnych w skórze i tkankach podskórnych, zwiększając opór naczyń obwodowych i podwyższając ciśnienie krwi. Zwiększa również lepkość krwi, potencjalnie wywołując dusznicę bolesną lub zawał mięśnia sercowego u pacjentów z chorobą wieńcową serca. W ciężkich przypadkach może to prowadzić do pęknięcia naczyń krwionośnych powodującego udar mózgu, skutkującego hemiplegią i stanowiącego zagrożenie dla życia. Dlatego należy unikać praktyk „jesiennego mrozu”.
Niemowlęta i małe dzieci nie powinny być narażone na jesienne chłody
Niemowlęta i małe dzieci w okresie wzrostu i rozwoju, a także dzieci z chorobami przewlekłymi lub słabą kondycją fizyczną nie powinny być narażone na jesienne chłody.Osoby z przewlekłym zapaleniem oskrzeli, astmą lub podobnymi schorzeniami w wywiadzie również powinny unikać „jesiennego wychłodzenia”. Osoby te są podatne na nawroty lub nasilenie objawów po wychłodzeniu lub przeziębieniu. Ponadto dzieci, które często chorują na przeziębienia jesienią i zimą – doświadczając 1-2 epizodów gorączki i objawów przeziębienia miesięcznie – są medycznie określane jako „dzieci wysoce podatne”. Takie dzieci również powinny unikać „jesiennego wychłodzenia”.