Fobieën komen vaak voor en uiten zich voornamelijk in de vorm van angst voor specifieke omgevingen, zoals open ruimtes, afgesloten ruimtes of drukke openbare plaatsen. Tijdens paniekaanvallen gaan de symptomen vaak gepaard met depressie, obsessieve gedachten, sociale angst en depersonalisatie. Zonder effectieve behandeling kunnen de symptomen fluctueren, maar worden ze over het algemeen chronisch. Fobieën brengen bepaalde risico's voor de lichamelijke gezondheid met zich mee, dus hoe kan men het ontstaan ervan effectief voorkomen? Laten we dit hieronder eens nader bekijken.
Wat zijn de symptomen van een fobie?
Fobieën zijn voortgekomen uit obsessief-compulsieve angst binnen obsessief-compulsieve stoornissen, maar zijn later uitgegroeid tot een aparte diagnostische categorie. Bijgevolg vertonen veel mensen met een fobie obsessief-compulsieve persoonlijkheidskenmerken of symptomen, waarbij de diagnose wordt gesteld op basis van de primaire verschijningsvormen.Angststoornissen hebben echter geen specifiek object en houden voortdurend aan, vandaar dat ze "zwevende angst" of "gegeneraliseerde angststoornis" worden genoemd. Hypochondrische symptomen bij fobieën verwijzen naar de overmatige preoccupatie van patiënten met hun gezondheidstoestand of de functie van een specifiek lichaamsdeel, waarbij ze vermoeden dat ze een ziekte hebben die niet overeenkomt met hun werkelijke gezondheidstoestand. De uitleg van artsen en objectieve onderzoeksresultaten slagen er vaak niet in om hun vooroordelen te weerleggen.
Bovendien kunnen patiënten na een fobische episode emotionele, fysieke en andere symptomen ervaren die hun normale werk en dagelijks leven aanzienlijk verstoren.
1. Emotioneel: neiging tot somberheid, angst om de controle te verliezen, angst voor de dood, perceptie van de omgeving als onwerkelijk, of het gevoel los te staan van het eigen lichaam.
2. Overige: Angst voor herhaling, wat leidt tot het vermijden van alleen uitgaan, verminderd zelfvertrouwen en bezorgdheid over de gevolgen na een aanval.
3. Lichamelijk: Versnelde hartslag, zweten, trillen, kortademigheid, ongemak op de borst, vol gevoel, misselijkheid, duizeligheid, koude rillingen, koorts, gevoelloosheid, tintelingen en een gevoel van beklemming op de keel.
Hoe fobieën voorkomen?
1. Persoonlijke aanleg is belangrijk: Patiënten erkennen doorgaans dat deze gedachten irrationeel zijn en niet bij hun karakter passen, maar hebben moeite om ze te overwinnen, ondanks hun pogingen om ze te weerstaan of te onderdrukken. Deze worsteling is de bron van hun leed. Hoewel de precieze oorzaken van fobieën onduidelijk blijven, wijst de klinische consensus op een verband met reeds bestaande persoonlijke aanleg.De meeste mensen met fobieën vertonen vóór het ontstaan ervan voorzichtige, ijverige en nauwgezette eigenschappen. Ze zijn vaak rigide, inflexibel en overdreven bezorgd om de mening van anderen, en hebben vaak een gebrek aan zelfvertrouwen. Hun dagelijks leven wordt gekenmerkt door overdreven ernst en onvoldoende luchtigheid. Relatief gezien zijn ze bekrompen en overgevoelig.
2. Familieleden moeten actief meewerken: De behandeling van fobiepatiënten is sterk afhankelijk van de steun van het gezin. In gevallen zoals dat van de heer Li zouden zijn symptomen aanzienlijk verminderen als zijn vrouw ondubbelzinnig haar vergeving zou uitspreken.Zelfs in psychologische en psychiatrische klinieken maken behandelaars voornamelijk gebruik van gedragstherapie, aangevuld met psychotherapie. Dit houdt onder meer in dat familieleden worden geïnstrueerd om de dwangmatige gedragingen van de patiënt voortdurend aan te kaarten en te beheersen, hun aandacht en denkpatronen te allen tijde te verleggen, waardoor herhaaldelijk piekeren wordt voorkomen, enzovoort.
3. De patiënt blijft zich duidelijk bewust: Fobieën worden klinisch onderverdeeld in twee hoofdtypen: obsessieve gedachten en dwangmatig gedrag. De heer Li is een voorbeeld van het eerste type: hij wordt voortdurend gekweld door zelfverwijten, blijft eindeloos piekeren over fouten uit het verleden en raakt verstrikt in een cyclus van fixatie op één enkele gebeurtenis.Dwangmatig gedrag kan echter nog eigenaardiger zijn. Patiënten kunnen herhaaldelijk een of een reeks rituele handelingen uitvoeren, zoals het controleren van deursloten, handen wassen, knopen dichtmaken... Een enkele taak kan één tot twee uur in beslag nemen. Als de patiënt tijdens het herhalen wordt onderbroken, moet hij opnieuw beginnen, waardoor de duur aanzienlijk wordt verlengd – soms tot drie of vier uur.Kortom, veel fobieën houden verband met de psychologische ontwikkeling tijdens de kindertijd. Daarom is het cruciaal om vanaf jonge leeftijd gezonde gedragspatronen bij kinderen te cultiveren. Enerzijds moeten ze worden geleerd om moeilijkheden rechtstreeks aan te pakken en ze snel op te lossen zonder ze te vermijden of uit te stellen. Anderzijds moet hun angst worden begrepen en met empathie worden beantwoord in plaats van met harde berispingen, aangezien angst een natuurlijke menselijke emotie is. Overmatige roekeloosheid of onverschrokkenheid, waarbij men nergens bang voor is, is niet noodzakelijkerwijs een teken van een evenwichtige persoonlijkheid.Het blijkt dus zeer nuttig te zijn om, vanuit begrip en empathie, kinderen te ondersteunen en aan te moedigen om uitdagingen aan te gaan, onnodige angsten te overwinnen en veerkracht, vasthoudendheid, kalmte, openheid, gelijkmoedigheid en de moed om de realiteit onder ogen te zien te cultiveren, om fobieën te voorkomen.