Przyczyny niedożywienia niemowląt
W przypadku niemowląt karmionych butelką niedożywienie może wynikać z niewłaściwych praktyk żywieniowych, takich jak nadmierne rozcieńczanie mieszanki lub podawanie jej w niewystarczających ilościach. W przypadku niemowląt karmionych piersią niedożywienie może wynikać z niewystarczającej ilości mleka lub złych nawyków żywieniowych matki.Ponadto niektóre choroby (takie jak przewlekła biegunka, infekcje pasożytnicze, przewlekła czerwonka, choroby układu oddechowego lub zaburzenia żołądkowo-jelitowe) mogą bezpośrednio wpływać na spożycie składników odżywczych przez dziecko, przyczyniając się w ten sposób do niedożywienia.
Jakie objawy mogą wskazywać na niedożywienie niemowląt?
Najczęstsze objawy to zmęczenie, utrata masy ciała, opóźniony wzrost i rozwój, częste choroby, anemia, hipoglikemia, zmniejszony apetyt, wybredność w jedzeniu lub utrata apetytu, drgawki hipokalcemiczne, zaparcia i osłabienie mięśni. W ciężkich przypadkach niemowlęta mogą również doświadczać arytmii serca lub zwiększonej podatności na złamania patologiczne.
Niemowlęta niedożywione wykazują opóźnienia rozwojowe, niski wzrost, matową skórę i włosy, blade błony śluzowe oraz stagnację lub spadek masy ciała. Klinicznie niedożywienie dzieli się na typ marazmatyczny i obrzękowy.
Typ marazmatyczny – charakteryzuje się luźną skórą, zmniejszoną ilością tłuszczu podskórnego, ścieńczeniem i utratą elastyczności, suchymi i łamliwymi włosami oraz częstymi, skąpymi stolcami zawierającymi śluz.Rozwój intelektualny i motoryczny jest opóźniony w różnym stopniu, z poniżej normy temperaturą ciała, wolnym tętnem i niskim ciśnieniem krwi.
Typ obrzękowy – łagodne przypadki objawiają się jedynie obrzękiem podskórnym, natomiast ciężkie przypadki mogą wykazywać obrzęk z wgłębieniem (wgłębienie po ucisku) narządów płciowych, kończyn górnych, brzucha i twarzy. U niewielkiej liczby dzieci może dojść do wysięku opłucnowego lub otrzewnowego, a u niektórych może również wystąpić plamica.Nagły przyrost masy ciała jest wiarygodnym wskaźnikiem obrzęku w tym podtypie. Długotrwałe niedożywienie może prowadzić do różnych powikłań, w tym krzywicy, nawracających infekcji, biegunki, zapalenia ucha środkowego i odmiedniczkowego zapalenia nerek. Badania laboratoryjne mogą wykazać objawy niedokrwistości.
Ponadto stopień niedożywienia u dzieci dzieli się na trzy stopnie: stopień I (łagodny), stopień II i stopień III (ciężki).
Niedożywienie stopnia I: normalny stan psychiczny. Masa ciała 15–25% poniżej normy, grubość podskórnej tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha 0,8 cm–0,4 cm, sucha skóra, wzrost bez zmian.
Niedożywienie stopnia II: letarg, drażliwość, obniżone napięcie mięśniowe, wiotkość mięśni, masa ciała o 25–40% poniżej normy, grubość podskórnej tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha poniżej 0,4 cm, blada, sucha skóra, matowe włosy, zahamowanie wzrostu.
Niedożywienie III stopnia — zanik umysłowy, naprzemienne epizody senności i niepokoju, opóźniony rozwój intelektualny, zanik mięśni, niskie napięcie mięśniowe, masa ciała poniżej normy o ponad 40%, zanik tłuszczu podskórnego na ścianie brzucha, zmarszczki na czole nadające twarzy wygląd osoby starszej.Skóra jest blada, sucha i nieelastyczna; włosy są łamliwe; wzrost jest znacznie poniżej normy; często występuje hipotermia, bradykardia, anoreksja i zaparcia. W ciężkich przypadkach może dojść do obrzęków spowodowanych obniżonym poziomem albuminy w surowicy.
Jak można zaradzić niedożywieniu niemowląt?
Najpierw należy zidentyfikować przyczynę niedożywienia. Jeśli dziecko jest karmione piersią, matka powinna dostosować swoją dietę, ponieważ tylko kompleksowe, zbilansowane spożycie składników odżywczych może skutecznie poprawić stan dziecka. Jeśli przyczyną jest choroba, należy aktywnie leczyć schorzenie podstawowe, a jednocześnie szybko poprawić sytuację żywieniową dziecka, aby wspomóc powrót do zdrowia. Zazwyczaj w przypadku łagodnego niedożywienia objawy ulegają szybkiej poprawie po zidentyfikowaniu przyczyny i dostosowaniu diety.W przypadku poważnych objawów niedożywienia konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska w celu podania suplementów witaminowych i innych środków terapeutycznych pod nadzorem klinicznym.
Zarządzanie dietą niemowląt niedożywionych
Zmiana diety stanowi podstawę leczenia niedożywienia. Łagodne przypadki wymagają przede wszystkim reedukacji żywieniowej, zapewniającej posiłki wysokobiałkowe i wysokokaloryczne do sytości. Umiarkowane i ciężkie niedożywienie wymaga podejścia stopniowego: należy rozpocząć od minimalnego spożycia kalorii, stopniowo zwiększając zarówno ilość, jak i różnorodność pokarmów.Wielkość porcji należy dostosować do apetytu dziecka i częstotliwości wypróżnień. W przypadku dzieci dobrze tolerujących pokarmy dzienne spożycie kalorii można zwiększyć do 120–140 kcal na kilogram masy ciała. Po zakończeniu leczenia spożycie kalorii należy dostosować do normalnych wymagań. Jeśli niemowlę wykazuje oznaki niedożywienia, należy zająć się przyczyną tego stanu i niezwłocznie leczyć wszelkie związane z nim powikłania.Dodatkowo, w celu poprawy trawienia i pobudzenia apetytu można zastosować tradycyjną medycynę chińską, akupunkturę, masaż brzucha, terapię tuina oraz doustne środki wspomagające trawienie. Tradycyjne chińskie metody leczenia 1. Weź jednego węgorza i 10 g wyściółki żołądka kurczaka. Usuń wnętrzności węgorza, pokrój go na kawałki i umieść w misce wraz z wyściółką żołądka kurczaka. Gotuj na parze do miękkości i spożyj. 2. Zagotuj 30 g liści słodkich ziemniaków z 10 g wyściółki żołądka kurczaka. Odcedź i spożyj płyn.wyściółka żołądka kurczaka (10 g). Gotować na wolnym ogniu, doprawić i spożyć. 3. Mleko matki zmieszane ze słodem, gotowane na wolnym ogniu do spożycia. 4. Kilka jagód głogu z niewielką ilością brązowego cukru, gotowane na wolnym ogniu do spożycia. 5. 3 g ziela gęsiówki duszone z wieprzowiną do spożycia. 6. 60 g ziela złotej monety duszone z tofu do spożycia.