Sperm, insan üremesi için gereklidir. Sperm üreten testislerin ağırlığı yaklaşık 10,5-14,0 gramdır. Tunika albuginea içinde bulunan testisler, her biri 1-4 sarmal seminifer tübül içeren 250-400 lobül içerir. Doğumda bu tübüllerin çapı 50 mikrometredir ve olgunlaştıkça yaklaşık 170 mikrometreye genişler.Bir testis içindeki seminifer tübüllerin toplam uzunluğu 255 metredir. Her gram testis dokusu günde yaklaşık 10 milyon spermatozoa salgılar. Kadınların yumurtlama dönemleri değişiklik gösterdiğinden ve cinsel ilişki zamanlaması öngörülemediğinden, spermatozoa yumurtayla karşılaşma olasılığını artırmak için bir bekleme süresine katlanmak zorundadır. Sonuç olarak, spermatozoa'nın kadın üreme sisteminde hayatta kalma süresi doğurganlığı önemli ölçüde etkiler.
1. Kadın üreme sisteminde spermlerin hayatta kalma süresi:
Vajinal salgılar genellikle 3,5-4 arasında asidik bir pH değerini korur. Teorik olarak tek bir canlı sperm döllenmeyi sağlayabilir, ancak pratikte çoğu sperm asidik vajinal ortama girdikten kısa bir süre sonra ölür.
Yeterli miktarda meni ile tamponlandığında, çok az sayıda dayanıklı sperm daha uzun süre hayatta kalabilir ve rahme ulaşarak yumurtayı dölleme fırsatı elde edebilir.
Çok sayıda spermin fedakarlığı ve vajinal pH'ı tamponlayacak ve değiştirecek yeterli meni hacmi olmadan, tek bir sperm veya çok az sayıda sperm asidik vajinal ortamda hayatta kalamaz ve döllenmeyi gerçekleştiremez.
Tipik olarak, vajina içindeki spermlerin hayatta kalma süreleri şöyledir: %90'ı cinsel ilişkiden sonraki 2 saat içinde ölür; 36 saat sonra, ölü spermler bile artık tespit edilemez. Hamile bir kadının vajinası içinde, artan asitlik spermlerin ölümünü hızlandırır.
2. Servikte spermlerin kalma süresi:
Servikal mukus pH'ındaki değişiklikler, spermlerin penetrasyonunu önemli ölçüde etkiler.pH 6,5'in altında sperm hareketliliğini yitirir; pH 7'de hafif penetrasyon kabiliyeti gösterir; pH 7,5'te penetrasyon kabiliyeti normaldir; pH 8,2'de penetrasyon kabiliyeti artar. Dış os'ta bulunan çok sayıda mukus tıkacı, birçok spermin penetrasyonunu engelleyerek dışarıda ölmelerine neden olur.Rahim ağzı mukuzu, adet döneminden hemen sonra kalın ve yapışkandır. Yumurtlamaya yaklaşıldığında, östrojen seviyelerinin artması mukus hacminin artmasına ve daha berrak ve yapışkan hale gelmesine neden olur.
Yumurtlama sırasında mukus hacmi en yüksek seviyeye ulaşır, berraklaşır ve serbestçe akar, bu da spermlerin penetrasyonunu kolaylaştırır.
Spermler, enzimatik hidroliz yoluyla rahim ağzı mukusunu geçer.Pankreas proteazı, tripsin ve hiyaluronidaz, servikal mukusu hidrolize ederek viskozitesini azaltır ve mukus ipliği oluşumunu bozar, böylece spermlerin geçişini kolaylaştırır. Tipik olarak, spermlerin serviks içindeki hayatta kalma süreleri şöyledir: - Cinsel ilişkiden 15 dakika sonra, spermler servikal mukusta tespit edilebilir;bir saat içinde iç os'a ulaşır;
rahim boşluğunda, sperm cinsel birleşmeden bir saat sonra bulunur; altı saat sonra, tümü hareketlidir; on iki saat sonra, beşte altısı canlı kalır; otuz altı saat sonra, dörtte biri hayatta kalır; üç gün sonra, hiçbiri hayatta kalmaz. Ancak, bazı spermler bazen olağanüstü uzun süre hayatta kalabilir.
3. Fallop tüplerinde spermlerin hayatta kalma süresi:
Fallop tüplerinde, hareketli spermler cinsel ilişkiden 14 saat sonra bulunur. Canlı spermler bazen 35 güne kadar hayatta kalabilir ve en yüksek aktivite genellikle 14 gün civarında gözlenir. Bazı spermler karın boşluğuna girebilir. Hareketliliği azalmış olanlar, siliyer akım tarafından rahim boşluğuna geri itilir.