Zabawki służą jako narzędzia do zabawy, a zabawa nie może istnieć bez nich. Zabawa jest czymś naturalnym dla niemowląt, a zabawki stanowią materialny warunek konieczny do jej uprawiania. Niemowlęta nie mogą bawić się bez zabawek. Friedrich Froebel, „ojciec współczesnego przedszkola”, uważał zabawki za „dar łaski” i zaprojektował serię specjalnie dostosowaną do potrzeb rozwojowych niemowląt.
Znana włoska pedagog Maria Montessori stwierdziła: „Istotą dzieciństwa jest praca (aktywność). Praca jest zabawą, a zabawki są materiałami do pracy dziecka. Bez zabawek ich praca pozostaje niekompletna; dzięki zabawkom rozbudza się ich zainteresowanie pracą, umożliwiając skupione uczenie się i praktyczne odkrywanie. Zabawki pomagają zatem w samokształceniu i rozwoju neuronowym. Dostarczanie i stosowanie zabawek ma bezpośredni wpływ na skuteczność uczenia się dziecka”.Lu Xun powiedział kiedyś: „Zabawa jest aniołem dzieciństwa. Aby dbać o rozwój dzieci, musimy dbać o ich zabawę; aby dbać o ich zabawę, musimy cenić zabawki, których używają”.
Rzeczywiście, badanie historii edukacji przedszkolnej w różnych kulturach pokazuje, że wszyscy zwolennicy wczesnej edukacji dzieci podkreślali wartość edukacyjną zabawek. Współczesne badania i praktyka w zakresie edukacji przedszkolnej dodatkowo pokazują niezastąpioną rolę zabawek w wspieraniu rozwoju poznawczego niemowląt.
Wzmacnianie zdolności percepcyjnych
Percepcja jest dla niemowląt podstawowym sposobem rozumienia świata zewnętrznego i zdobywania wiedzy. W środkowym okresie wczesnego dzieciństwa, kiedy zdolności werbalne są jeszcze stosunkowo słabo rozwinięte, niemowlęta pozyskują informacje głównie poprzez obrazy percepcyjne. Zabawki, dzięki swoim wyrazistym, przesadzonym formom i jasnym, żywym kolorom, pobudzają niemowlęta do angażowania zmysłów w odkrywanie świata.Poprzez interakcję z zabawkami – obserwację oczami, słuchanie uszami, smakowanie ustami i dotykanie rękami – dzieci mają kontakt z różnorodnymi materiałami. Wzmacnia to wrażliwość sensoryczną i umiejętności obserwacyjne, a tym samym poprawia zdolności percepcyjne.
Rodzice powinni stworzyć w domu środowisko bogate w zabawki. Przy wyborze zabawek należy wziąć pod uwagę takie cechy, jak kolor, rozmiar i kształt. Należy zapewnić zabawki o zróżnicowanej kolorystyce i wysokim kontraście, upewniając się, że ich rozmiary są odpowiednie do wzrostu dziecka.Ponadto podczas zabawy rodzice powinni kierować rozwojem percepcji dziecka. Zachęcaj je do sięgania po jabłko, wyciągając rękę do góry. Na przykład poproś dziecko, aby dotknęło pluszowych, jedwabnych lub plastikowych zabawek i opisało swoje odczucia. Obserwuj, jak dostrzega różnice w kolorach, pozwalając mu wybierać zabawki w preferowanych odcieniach. Porównuj odcienie, aby wspierać wczesną świadomość kolorów.Podnoszenie i trzymanie przedmiotów pozwala doświadczyć ich ciężaru; zachęcaj dziecko do porównywania balonów i dużych klocków, aby określić, które z nich są cięższe. Wspieranie rozwoju języka Zabawki same w sobie służą jako narzędzia ekspresji, funkcjonując jako bardziej intuicyjny „język” dla niemowląt niż konwencjonalne systemy językowe.Zabawki są „książką bez słów”, funkcjonującą bardziej jak „program nauczania” lub otwarty „podręcznik”. Pozostawiają one uczącym się dużo miejsca na konstruowanie znaczeń i swobodną wyobraźnię, pobudzając w dziecku chęć wyrażania siebie i tworząc odpowiednie środowisko językowe do swobodnej ekspresji. Dzieci rozwijają język mówiony poprzez zabawę. Wymiana zdań na temat zabawek i dyskusje o tym, jak się nimi bawić, subtelnie rozwijają ich umiejętności językowe.„Czy mogę pobawić się twoim samochodem?” „Czy mogę dołączyć do twojej zabawy klockami?” „Czy zamienisz swoją kaczkę na moją świnkę?” „Oczywiście”. „Tak, proszę”. „Pobawmy się razem”. „Teraz się bawię, ale później możesz to wziąć”. Te wymiany zdań między dwójką małych dzieci pokazują właściwe użycie grzecznego języka.
>
Podczas zabawy zabawkami dzieci często prowadzą „monolog”. Zjawisko to odgrywa znaczącą rolę w rozwoju ich języka. Kiedy moja córka bawi się w „domku dla lalek”, może podnieść szmacianą lalkę, posadzić ją na małym stołku i powiedzieć z uśmiechem: „Lalka jest tak pięknie ubrana, ale nie tak ładna jak Jiajia.Jiajia musi ubrać lalkę tak pięknie, jak sama Jiajia”. Następnie Jiajia zaczęła ubierać lalkę w małą sukienkę. „Wyciągnij nogi, podnieś ręce, starannie podciągnij sukienkę. Mama powiedziała, że tak się zachowuje się, gdy jest się odpowiednio ubranym. Teraz jesteś już ubrana”. Poprzez tę rozmowę z lalką Jiajia nie tylko wykazuje się spójnym i logicznym językiem, ale także stosuje zwroty, których używa mama, ubierając ją, do ubierania lalki.We wczesnym dzieciństwie język używany podczas zabawy w udawanie w pełni pokazuje zdolności ekspresji ustnej dziecka, bez obaw o poprawność lub korektę. Kiedy Jiajia „rozmawia sama ze sobą”, potrafi naśladować głos, ton i ruchy swojej mamy podczas ubierania się. Postrzega to jako słowa swojej mamy, a nie swoje własne.
Zabawki sprzyjają również rozwojowi języka pisanego. Na przykład w zestawie zabawek „Kitten Fishing” symboliczne etykiety, takie jak „przynętą” i „wędką”, zapewniają niemowlętom wstępne zrozumienie znaczenia słów. Zabawki wykorzystujące pinyin lub liczenie bezpośrednio poprawiają ich rozumienie języka pisanego.
Poprzez zabawę różnorodnymi zabawkami niemowlęta w kreatywny sposób przekształcają język, używając żywych, konkretnych wyrażeń oraz namacalnych percepcji i działań. Proces ten rozwija ich poznawcze rozumienie rzeczywistego świata za pośrednictwem języka. Rodzice powinni zatem w pełni wykorzystywać zabawki do rozwijania ekspresji językowej swoich dzieci.
Wspieranie rozwoju wyobraźni
Zabawki mają z natury właściwości wirtualne lub symboliczne, charakteryzujące się „zabawą w udawanie”, która zapewnia dzieciom dużą swobodę i przestrzeń dla wyobraźni. Podczas zabawy zabawkami dzieci często angażują się w zastępowanie przedmiotów lub personifikację, traktując zabawki jak rzeczywiste przedmioty lub osoby. Rodzice powinni starannie rozważyć sposób wykorzystania zabawek, aby stymulować zabawę opartą na wyobraźni.Ostatnio zauważyłam, że moja córka szczególnie lubi bawić się świecącymi pałeczkami, więc zorganizowałam dla jej przyjaciół rodzinną zabawę „Magiczne świecące pałeczki”. Głównym zadaniem było zaproponowanie, do czego można wykorzystać pałeczki, a następnie zademonstrowanie na miejscu proponowanych zastosowań. Moja córka powiedziała: „Mogą być kredą”.„Są tak długie, że nauczyciel nie musiałby ich zmieniać”. Dingding zasugerowała: „Mogą być makaronem. Dzięki swojej grubości potrzeba by znacznie mniej makaronu”. „Albo mogą być gałązkami. Jak nagie zimowe gałęzie bez liści”... Były to pomysły, o których wcześniej nie myślałam.