Zabawki są narzędziami do zabawy, a zabawa jest nieodłącznym elementem zabawek. Zabawa jest naturalnym instynktem niemowląt, a zabawki stanowią jej materialną podstawę. Niemowlęta nie mogą bawić się bez zabawek. Friedrich Froebel, „ojciec współczesnego przedszkola”, uważał zabawki za „dary łaski” i zaprojektował serię zabawek specjalnie dostosowanych do potrzeb rozwojowych niemowląt.
Odkrywanie tajemnic między niemowlętami a zabawkami (Public Health Network)
Znana włoska pedagog Maria Montessori stwierdziła: „Istotą dzieciństwa jest praca (aktywność). Praca jest zabawą, a zabawki są materiałami do pracy dziecka. Bez zabawek ich praca byłaby daremna; dzięki zabawkom wzbudza się ich zainteresowanie pracą, umożliwiając im skupienie się na nauce i manipulacji. Pomaga to w ich samokształceniu i rozwoju neurologicznym.Dostępność i wykorzystanie zabawek ma bezpośredni wpływ na skuteczność uczenia się dzieci”. Lu Xun powiedział kiedyś: „Zabawa jest aniołem dzieciństwa. Aby dbać o rozwój dzieci, musimy dbać o ich zabawę, a aby dbać o ich zabawę, musimy cenić zabawki, których używają”.
Rzeczywiście, badanie historii edukacji przedszkolnej w różnych kulturach pokazuje, że wszyscy zwolennicy wczesnej edukacji dzieci konsekwentnie uznają wartość edukacyjną zabawek. Współczesne badania i praktyka w zakresie edukacji przedszkolnej dodatkowo potwierdzają niezastąpioną rolę zabawek w wspieraniu rozwoju poznawczego niemowląt.
Wzmacnianie zdolności percepcyjnych
Percepcja jest podstawowym sposobem, w jaki niemowlęta rozumieją świat zewnętrzny i zdobywają wiedzę.W środkowym okresie wczesnego dzieciństwa, kiedy zdolności werbalne są nadal stosunkowo słabo rozwinięte, niemowlęta pozyskują informacje głównie poprzez obrazy sensoryczno-percepcyjne. Zabawki, dzięki swoim wyrazistym, przesadzonym formom i jasnym, żywym kolorom, stymulują niemowlęta do angażowania zmysłów. Poprzez interakcję z zabawkami – widzenie, słyszenie, smakowanie i dotykanie przedmiotów o różnej fakturze – niemowlęta wzmacniają swoją wrażliwość sensoryczną i umiejętności obserwacyjne, poprawiając w ten sposób swoje zdolności percepcyjne.Rodzice powinni stworzyć dziecku środowisko domowe bogate w zabawki. Przy wyborze zabawek należy wziąć pod uwagę takie cechy, jak kolor, rozmiar i kształt. Należy zapewnić zabawki w różnych kolorach o wysokim kontraście i upewnić się, że ich rozmiary są odpowiednie do wzrostu dziecka.Ponadto podczas zabawy rodzice powinni kierować rozwojem percepcji dziecka. Zachęcaj je do sięgania po jabłko, wyciągając rękę do góry. Na przykład poproś dziecko, aby dotknęło aksamitnych, jedwabnych i plastikowych zabawek, prosząc je o opisanie wrażeń dotykowych. Obserwuj, jak dziecko dostrzega różnice w kolorach, pozwalając mu wybierać zabawki w preferowanych odcieniach. Porównujcie odcienie, aby rozwijać wczesną świadomość kolorów.Podnoszenie i trzymanie w celu doświadczenia ciężaru, porównywanie balonów i dużych klocków, aby określić, które z nich są cięższe. Wspieranie rozwoju języka Zabawki same w sobie służą jako narzędzia ekspresji, funkcjonując jako bardziej intuicyjny „język” dla niemowląt niż konwencjonalne systemy językowe.Zabawki są „książką bez słów”, funkcjonującą bardziej jak „program nauczania” lub otwarty „podręcznik”. Pozostawiają one uczącym się dużo miejsca na konstruowanie znaczeń i swobodną wyobraźnię, pobudzając w dziecku chęć wyrażania siebie i tworząc odpowiednie środowisko językowe do swobodnej ekspresji. Dzieci rozwijają język mówiony poprzez zabawę zabawkami. Wymiana zabawek i dzielenie się pomysłami na zabawę między dziećmi w subtelny sposób rozwija ich umiejętności językowe.„Czy mogę pobawić się twoim samochodem?” „Czy mogę dołączyć do twojej zabawy klockami?” „Czy zamienisz swoją kaczkę na moją świnkę?” „Oczywiście”. „Tak, proszę”. „Pobawmy się razem”. „Jestem teraz zajęty, ale możesz to wziąć później”. Te wymiany zdań między dwójką małych dzieci pokazują właściwe użycie grzecznego języka.
Dzieci często prowadzą „monolog wewnętrzny” podczas zabawy zabawkami.
Ten „monolog wewnętrzny” odgrywa znaczącą, często pomijaną rolę w rozwoju ich języka. Kiedy moja córka bawi się lalkami w „dom”, może podnieść szmacianą lalkę, posadzić ją na małym stołku i powiedzieć z uśmiechem: „Lalka jest tak pięknie ubrana, ale nie tak ładna jak Jiajia.Jiajia musi ubrać lalkę tak pięknie jak Jiajia”. Następnie Jiajia zaczęła ubierać lalkę w małą sukienkę. „Wyciągnij nogi, podnieś ręce, zapnij sukienkę, mama powiedziała, żeby być posłuszną, teraz sukienka jest już założona”. Poprzez tę rozmowę z lalką Jiajia nie tylko wykazuje się spójnym i logicznym językiem, ale także stosuje zwroty, których używa mama, ubierając ją, do ubierania lalki.
We wczesnym dzieciństwie język poprzez zabawę w udawanie w pełni demonstruje werbalną ekspresję dziecka bez obawy o poprawność lub korektę. Kiedy Jiajia „rozmawia sama ze sobą”, potrafi naśladować głos, ton i gesty swojej mamy podczas ubierania lalki. Postrzega to jako słowa swojej mamy, a nie swoje własne.
Zabawki sprzyjają również rozwojowi umiejętności językowych związanych z pisaniem. Na przykład w zestawie zabawek „Kitty Fishing” symboliczne etykiety, takie jak „przynętą” i „wędką”, zapewniają niemowlętom wstępne zrozumienie znaczenia słów. Zabawki związane z pinyin lub liczeniem bezpośrednio poprawiają ich rozumienie języka pisanego.
Poprzez zabawę różnorodnymi zabawkami niemowlęta w kreatywny sposób przekształcają język, używając żywych, konkretnych wyrażeń w połączeniu z namacalnymi spostrzeżeniami i działaniami. Proces ten rozwija ich poznawcze rozumienie rzeczywistego świata za pośrednictwem języka. Rodzice powinni zatem w pełni wykorzystywać zabawki do rozwijania ekspresji językowej swoich dzieci.
Wspieranie rozwoju wyobraźni
Zabawki mają z natury właściwości wirtualne lub symboliczne, charakteryzujące się „zabawą w udawanie”, która zapewnia dzieciom dużą swobodę i przestrzeń dla wyobraźni. Podczas zabawy zabawkami dzieci często angażują się w zastępowanie przedmiotów lub personifikację, traktując zabawki jak rzeczywiste przedmioty lub osoby. Rodzice powinni starannie rozważyć sposób wykorzystania zabawek, aby stymulować zabawę opartą na wyobraźni.
Niedawno, zauważając fascynację mojej córki świecącymi pałeczkami, zorganizowałam dla jej przyjaciół spotkanie pod hasłem „Magiczne świecące pałeczki”. Zajęcia polegały na sugerowaniu alternatywnych zastosowań pałeczek i demonstrowaniu ich na miejscu. Moja córka zaproponowała: „To może być kreda.„Są tak długie, że nauczyciel nie musiałby zmieniać kredy”. Dingding zasugerowała: „Mogą być makaronem. Są tak grube, że makaron byłby znacznie mniejszy”. „Mogą też być gałązkami. Jak nagie gałązki zimą bez liści”... To były pomysły, o których wcześniej nie myślałam.