Dwulatki mają zazwyczaj bardzo krótki czas koncentracji, co sprawia, że rodzice dostrzegają u nich znaczne wahania nastroju. Na tym etapie dzieci uczą się samodzielności, a każde osiągnięcie przynosi im ogromną radość. Wykonanie nowego zadania — takiego jak rysowanie kredkami lub układanie puzzli — napawa je dumą.Jednak gdy układanka się nie układa lub nie pozwalają im rysować po ścianie, mogą wyrażać znaczne niezadowolenie i frustrację.
Dla rodziców największym wyzwaniem jest wspieranie niezależności dziecka, pomagając mu jednocześnie radzić sobie z emocjami, zwłaszcza tymi negatywnymi.
Frustracja: emocje dziecka zmieniają się jak „huśtawka”
Chociaż dwulatki zaczynają rozwijać umiejętności językowe, ich zdolność komunikowania się pozostaje ograniczona i często nie potrafią jasno wyrazić swoich myśli. Ich złość często wynika z niezrozumienia ich intencji przez dorosłych.
Ponadto dwulatki zazwyczaj mają trudności z samokontrolą w obliczu niezadowalających sytuacji. Odmowa spełnienia ich pragnień wydaje im się końcem świata.Kiedy mówi się im, że nie mogą czegoś zrobić, czują się całkowicie pozbawione wyboru. Na szczęście ich frustracja rzadko trwa długo. Łatwo się czymś interesują, ale ich uwagę szybko przyciągają inne nowości. Małe dziecko rzadko skupia się na jednej czynności dłużej niż kilka minut. Dlatego sprytni rodzice mogą umiejętnie zarządzać emocjami swojego dziecka, wykorzystując tę tendencję do rozpraszania uwagi.
Jeśli dziecko jest niezadowolone lub sfrustrowane, należy skierować jego uwagę na inną czynność. Na przykład, kiedy Sisi domagała się zabawy nożem w kuchni, mama prowadziła ją do miski z bąbelkami mydlanymi, aby odwrócić jej uwagę, a ona szybko się uspokajała.Alternatywnie, szybka zmiana otoczenia daje ten sam efekt – ciche przeniesienie Sisi z kuchni do jej pokoju, gdzie liczne rozrywki, takie jak zabawki dinozaury lub książki, pomagają jej zapomnieć o wcześniejszym niezadowoleniu. Rozmowa o uczuciach i nauka rozpoznawania emocji Chociaż odwrócenie uwagi zapobiega wybuchom emocjonalnym, rozmowa o uczuciach pozostaje dla rodziców niezwykle ważna.Oczywiście nie można oczekiwać, że dwulatek będzie potrafił wyrazić, że czuje złość, samotność lub nudę, ponieważ nie ma wystarczającej samokontroli i odpowiedniego słownictwa, aby wyrazić swoje uczucia. Można nauczyć dziecko, jak komunikować swoje emocje. Zwroty takie jak „To musiało cię bardzo zdenerwować” lub „Wyglądasz na smutnego” pomagają niemowlętom rozpoznać, że istnieje wiele słów opisujących ich wewnętrzne uczucia.Ostatecznie dziecko zrozumie, że te uczucia są całkowicie normalne. ${FDPageBreak}
Na przykład: jeśli dziecko za każdym razem zmaga się z układanką, powtarzanie „Rany, naprawdę się tym denerwujesz” pomoże mu skojarzyć to zdanie z własnymi emocjami. W wieku około trzech lat dzieci zaczynają rozumieć znaczenie słów takich jak „zły” lub „smutny” i wkrótce będą w stanie rozmawiać o swoich uczuciach.
Nie oznacza to, że należy ignorować niewłaściwe zachowanie. Należy zrozumieć uczucia dziecka – na przykład zapytać, czy jest smutne z powodu utraty czegoś lub zły, że mama rozmawia przez telefon. Następnie należy jasno powiedzieć, że krzyczenie lub bicie jest niedopuszczalne.Chociaż dziecko może jeszcze nie w pełni rozumieć te komunikaty, taka komunikacja stanowi podstawę do rozwoju zrozumienia: intensywne emocje, nawet te negatywne, są całkowicie normalne w życiu, ale krzywdzące i destrukcyjne zachowania są absolutnie niedopuszczalne i nie będą tolerowane.
Naucz dziecko rozróżniać pozytywne i negatywne emocje. Kiedy jest zadowolone lub zachwycone, możesz powiedzieć: „Widzę, że naprawdę lubisz jeść lody” lub „Zabawa w chowanego z mamą i tatą sprawia ci wielką radość, prawda?”. Pomaga to dziecku rozróżniać pozytywne i negatywne uczucia, ucząc je, że wszystkie emocje – zarówno przyjemne, jak i nieprzyjemne – są całkowicie normalną częścią życia.
Nauka radzenia sobie z emocjami i rozumienia innych
Większość dwulatków jest egocentryczna i nie rozumie, że inni też mają uczucia. Kiedy dziecko nauczy się rozpoznawać własne emocje, zacznie stosować te słowa w odniesieniu do innych.
Dwulatek, który rozmawiał z mamą o złości, zrozumie, jak to jest być złym. Kiedy mama mówi: „Kochanie, ja też jestem zła”, dziecko zdaje sobie sprawę, że mama doświadcza tych samych uczuć. To początek empatii i rozpoznawania emocji innych osób. Ta umiejętność nie rozwija się z dnia na dzień; jest to długi, stopniowy proces trwający przez całe dzieciństwo.
Okres niemowlęcy jest optymalnym momentem, aby uczyć dzieci rozumienia własnych emocji i emocji innych osób. Wczesna edukacja powinna zatem często poruszać tematy związane z emocjami. Wyjaśniając, dlaczego dane zachowanie jest właściwe lub niewłaściwe, należy pokazać uczucia innych osób: „Nie bijemy innych, ponieważ sprawia im to ból i sprawia, że są smutni” lub „Czy nie byłbyś smutny, gdyby ktoś tak postąpił wobec ciebie?”.
Opanowanie samokontroli emocjonalnej, zrozumienie uczuć innych i życzliwe traktowanie innych znacznie pomoże dziecku w osiągnięciu sukcesu w społeczeństwie w przyszłości. Jeśli nie nauczy się tych lekcji, życie może okazać się dla niego znacznie trudniejsze.
Wykorzystanie emocjonalnej mocy zabawy do poszerzenia horyzontów emocjonalnych
Innym podejściem jest poszerzenie horyzontów emocjonalnych dziecka poprzez zabawy w odgrywanie ról na podłodze z wykorzystaniem zabawek lub pluszowych misiów. Pomaga to dziecku lepiej zrozumieć różnice między ludźmi. Na przykład możesz opisać, jak jedno zwierzę lubi być łaskotane, a inne nie.Jeśli dziecko często odczuwa strach, zabawa w odgrywanie ról stanowi doskonałe rozwiązanie. Możesz udawać, że idziesz do pracy, zachęcając dziecko do wyobrażenia sobie, co może się wydarzyć, a następnie wspólnie rozwiązać te scenariusze. Taka zabawa głęboko zakorzenia się w umyśle dziecka. Chociaż prosta, zabawa w odgrywanie ról jest bardzo skutecznym sposobem zbierania informacji, pozwalającym zrozumieć, co myśli i czuje dziecko. Stanowi doskonałą okazję do budowania bardziej harmonijnych relacji między rodzicem a dzieckiem.