Angststoornissen en depressie zijn beide klinisch veel voorkomende psychische aandoeningen, maar ze vertonen verschillende kenmerken. Hoewel ze vaak samen voorkomen met een hoge comorbiditeit, ligt het belangrijkste verschil in de subjectieve ervaring: angststoornissen uiten zich in overmatige zorgen, angst of onrust, waarbij sommige personen een gevoel van naderend onheil ervaren.
Dit gaat vaak gepaard met merkbare lichamelijke veranderingen, zoals hartkloppingen, beklemming op de borst, trillen of spiertrekkingen. Slapeloosheid, gekenmerkt door moeilijk in slaap vallen, komt ook veel voor. Veel mensen met angstklachten ervaren motorische rusteloosheid, zoals ijsberen of friemelen. Pijn is een ander veelvoorkomend symptoom, dat zich meestal uit in hoofdpijn of pijn in de nek, schouders en rugspieren.
Vanuit persoonlijk perspectief uit depressie zich voornamelijk in een aanhoudend somber humeur. Patiënten ervaren minder vreugde en plezier en in ernstige gevallen kunnen ze zich volledig onbekwaam voelen om geluk te ervaren.Dit gaat gepaard met een duidelijk verlies van interesse, verminderde verbale activiteit en vaak ook symptomen zoals concentratieproblemen, geheugenstoornissen, vertraagd denken en verminderde efficiëntie op het werk of tijdens het studeren. Mensen hebben vaak pessimistische, negatieve verwachtingen over de toekomst en kunnen zelfs wanhopig zijn over hun vooruitzichten. In ernstige gevallen kunnen sommige patiënten zelfmoordgedachten hebben of zelfs een zelfmoordpoging doen.
Wie is vatbaarder voor angststoornissen?
1. Wat geslacht betreft, vertonen vrouwen een hogere prevalentie van angststoornissen dan mannen, wat een opmerkelijke genderongelijkheid weerspiegelt. Wat leeftijdsgroepen betreft, treedt de aandoening doorgaans vaker op tijdens de jonge volwassenheid. Bij vrouwen komt angst ook vaker voor tijdens de perimenopauze, beter bekend als de menopauze.
2. Wat individuele persoonlijkheidskenmerken betreft, zijn mensen die overmatig voorzichtig en timide zijn, evenals mensen met hoge zelfopgelegde normen die perfectie nastreven, vatbaar voor angst. Deze groep heeft de neiging om hoge verwachtingen te stellen aan hun carrière, privéleven en interpersoonlijke relaties, waardoor ze vatbaar zijn voor angst.
3. Personen die sterk gefocust zijn op hun persoonlijke gezondheid en zich vaak zorgen maken over mogelijke ziektes – vaak hypochondrische neigingen genoemd – vallen ook in deze categorie. Over het algemeen hebben de factoren die we hebben beschreven – geslacht, leeftijdsgroep en persoonlijkheidskenmerken – een aanzienlijke invloed op de vatbaarheid voor angststoornissen.