Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is een aandoening waar vooral kinderen vatbaar voor zijn. Omdat jonge kinderen vaak moeite hebben om hun symptomen te verwoorden, moeten ouders goed opletten. De laatste jaren zien we een opvallende toename van het aantal gevallen van ADHD bij kinderen, wat bij veel ouders tot grote bezorgdheid leidt. Wat veroorzaakt ADHD bij kinderen en wat zijn de symptomen?
I. Oorzaken van ADHD
1. Genetische factoren
Huidig onderzoek wijst uit dat deze stoornis verband houdt met genetische factoren, met een erfelijkheidscoëfficiënt van 0,75-0,91. De wijze van overerving blijft onduidelijk, maar er kan sprake zijn van polygene overerving. Moleculair genetisch onderzoek wijst op een verband met polymorfismen in dopamine-receptorgenen.
2. Neurofysiologische factoren
Kinderen met ADHD vertonen vaak abnormale elektro-encefalogrammen (EEG's), die voornamelijk worden gekenmerkt door verhoogde slow-wave-activiteit. Power spectrum-analyse van EEG's laat een verhoogde slow-wave-power, verminderde alfa-wave-power en een verlaagde gemiddelde frequentie zien. Dit duidt op een vertraagde rijping van het centrale zenuwstelsel of onvoldoende corticale prikkeling bij getroffen kinderen.
3. Licht hersenletsel
Licht hersenletsel tijdens de zwangerschap, de perinatale periode of na de geboorte kan bij sommige kinderen bijdragen aan de stoornis. Er is echter geen enkel hersenletsel dat bij alle getroffen kinderen consistent aanwezig is, noch ontwikkelen alle kinderen met dergelijk letsel de stoornis. Bovendien vertonen veel getroffen kinderen geen tekenen van hersenletsel.
4. Neuroanatomische factoren
Magnetische resonantiebeeldvormingsonderzoeken melden een verminderd volume van het corpus callosum en de caudate nucleus bij kinderen met deze aandoening. Functionele MRI-onderzoeken wijzen ook op een verminderd metabolisme in de caudate nucleus, frontale regio's en anterior cingulate cortex.
5. Psychosociale factoren
Ongunstige sociale en familiale omstandigheden, zoals extreme armoede, onenigheid tussen de ouders of een ongepaste opvoedingsstijl, kunnen het risico van een kind om deze stoornis te ontwikkelen vergroten.
6. Andere factoren
Deze stoornis kan verband houden met een tekort aan zink of ijzer, verhoogde loodwaarden in het bloed en de consumptie van cola, koffie of levensmiddelenadditieven, die het risico van een kind kunnen vergroten.
II. Symptomen van hyperactiviteitsstoornis bij kinderen
1. Aandachtstekort
Dit uit zich in een opvallende, voor de leeftijd ongepaste moeilijkheid om de aandacht vast te houden en een korte aandachtsspanne, en is het kernsymptoom. Patiënten hebben vaak moeite om hun aandacht vast te houden tijdens lessen, huiswerk of andere activiteiten en worden gemakkelijk afgeleid door externe prikkels. Ze letten niet op details bij het leren of bij taken en maken daardoor vaak onzorgvuldige fouten.Ze hebben moeite om hun aandacht vast te houden en vermijden of verzetten zich vaak tegen taken die langdurige concentratie vereisen, zoals opdrachten in de klas of huiswerk.
2. Hyperactiviteit
Dit uit zich in aanhoudende rusteloosheid, veelvuldig friemelen, niet stil kunnen zitten en wiebelen op stoelen. Kinderen kunnen zonder toestemming hun stoel verlaten in klaslokalen of rustige omgevingen, rondrennen of klimmen. Ze hebben moeite om rustige activiteiten of spelletjes te doen en blijven de hele dag door actief.
3. Impulsief gedrag
Snelle gedragsreacties zonder voldoende informatie. Handelt impulsief, zonder rekening te houden met de gevolgen en volgt momentane interesses, wat vaak leidt tot ruzie of conflicten met leeftijdsgenoten en negatieve gevolgen. Onderbreekt anderen terwijl ze aan het woord zijn of haast zich om te antwoorden voordat de leerkracht een vraag heeft afgemaakt, kan niet geduldig wachten in de rij.
4. Leermoeilijkheden
Aandachtstekorten en hyperactiviteit belemmeren het begrip in de klas en de snelheid en kwaliteit van het maken van huiswerk, wat leidt tot slechte schoolprestaties die vaak onder het niveau liggen dat op basis van hun intellectuele capaciteiten te verwachten zou zijn.
Deskundigen adviseren dat we als ouders het gedrag van onze kinderen nauwlettend in de gaten moeten houden. Als we afwijkingen opmerken, zoals overmatige activiteit, aanhoudende rusteloosheid of aanzienlijke leermoeilijkheden, is het van cruciaal belang om dit serieus te nemen. Zelfs als het kind intelligent lijkt, maar niet betrokken is bij het leren, is onmiddellijke aandacht van vitaal belang. Zoek indien nodig grondig medisch advies om het ontstaan of verergeren van aandoeningen te voorkomen.