Diabetes behoort tot de meest voorkomende chronische aandoeningen bij mensen van middelbare leeftijd en ouderen. Uit recent onderzoek blijkt dat diabetespatiënten een verhoogd risico lopen op cognitieve stoornissen, zoals dementie. Veel mensen met diabetes vragen zich verbaasd af: hoe kan deze aandoening ook leiden tot cognitieve achteruitgang? Klinische studies wijzen op verschillende belangrijke factoren die dit verhoogde risico op dementie bij diabetespatiënten verklaren.Diabetes kan zowel grote hersenslagaders als kleinere hersenslagaders en microvaatjes aantasten, wat leidt tot vasculaire blokkades die de bloedtoevoer naar de hersenen belemmeren of beroertes veroorzaken. Chronische cerebrale ischemie kan de geleidingsvezels beschadigen, waardoor de verbindingen tussen corticale en subcorticale structuren worden verstoord en de cognitieve functie wordt aangetast. Door de verhoogde doorlaatbaarheid van de bloed-hersenbarrière bij diabetespatiënten kunnen ook immuuncellen en mediatoren naar de hersenen migreren, wat bijdraagt aan neurodegeneratieve processen en de hersenfunctie beïnvloedt.
2. Glycotoxiciteit.Langdurige hyperglykemie kan het neuronale metabolisme, de eiwitsynthese en de genexpressie verstoren, waardoor neuronale degeneratie en corticale atrofie worden versneld. Bovendien veroorzaakt hyperglykemie hyperosmolariteit in de tussenruimtes van het hersenweefsel, met name in oudere hersenen met atherosclerotische veranderingen. Dit bevordert de afgifte van schadelijke weefselfactoren (zoals tumornecrosefactor en interleukines), waardoor de architectuur van het hersenweefsel wordt beschadigd en cognitieve stoornissen worden versneld.
3. Insulineresistentie. Insulineresistentie verhoogt het seruminsulinegehalte en vermindert tegelijkertijd de gevoeligheid van het weefsel voor insuline, wat leidt tot metabole afwijkingen. Dit belemmert de afvoer door de hersenen van dementiespecifieke neurotoxische stoffen zoals β-amyloïde en tau-eiwitten. De ophoping van deze stoffen kan hersendisfunctie of atrofie veroorzaken.
4. Hypoglykemie. Hersenweefsel is voor zijn energiemetabolisme afhankelijk van glucose. Tijdens hypoglykemische episodes wordt het gebruik van glucose door de hersenen belemmerd, waardoor de hersenfunctie wordt aangetast. Bovendien veroorzaakt het proces van het corrigeren van hypoglykemie secundaire schade, waardoor neuronale sterfte in de hersenschors en de hippocampus wordt verergerd. Terugkerende hypoglykemie kan leiden tot geheugenstoornissen, vertraagde reacties of zelfs dementie.