Agorafobia pozostaje mało znanym schorzeniem, choć jej nieznajomość nie oznacza niskiej częstości występowania. W Stanach Zjednoczonych około 1,8 miliona dorosłych (w wieku powyżej 18 lat) cierpi na agorafobię.
Czym dokładnie jest agorafobia?
Według Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego agorafobia oznacza konkretnie skrajny lęk lub niepokój związany z przebywaniem w miejscach publicznych lub otwartych przestrzeniach, wynikający z postrzeganej niemożliwości lub zawstydzenia związanego z ucieczką z takich środowisk.Badania przeprowadzone przez Mayo Clinic wskazują, że agorafobia często objawia się w następujących sytuacjach: w windach, podczas wydarzeń sportowych, na mostach, w autobusach, podczas jazdy samochodem, w centrach handlowych i samolotach. Osoby dotknięte tym zaburzeniem mogą unikać wychodzenia z domu, odmawiać prowadzenia samochodu lub omijać zatłoczone miejsca.
O czym osoby cierpiące na agorafobię powinny pamiętać w codziennym życiu? Po pierwsze, należy mentalnie odrzucić pojęcie „strachu”. Normalne czynności społeczne nie mają w sobie nic tajemniczego; są po prostu interakcjami i kontaktami między ludźmi w społeczeństwie. Dlatego nie ma potrzeby nadmiernego skupiania się na własnej mowie i zachowaniu podczas spotkań towarzyskich. Należy być swobodnym, hojnym i naturalnym – mówić i zachowywać się tak, jak zwykle. Z czasem spotkania towarzyskie staną się nawykiem.
Po drugie, należy rozważyć formę spotkań towarzyskich. Na przykład, należy podchodzić do spotkań z jasno określonym celem. Skupienie się na konkretnym zadaniu pozwala odwrócić uwagę od siebie i skoncentrować się na zadaniu, zmniejszając nadmierną nerwowość.Podczas pierwszych spotkań towarzyskich warto towarzyszyć komuś, kto ma większe doświadczenie w takich sytuacjach. Niech ta osoba pełni rolę przewodnią, a Ty pełnij rolę pomocniczą. Pozwoli to obserwować i uczyć się podejścia innych osób do kontaktów towarzyskich, jednocześnie ćwicząc własne umiejętności, co pozwoli uniknąć niezręcznych sytuacji.
Jak leczy się agorafobię?
Leczenie obejmuje trzy podejścia: psychoterapię ogólną, terapię poznawczo-behawioralną i leczenie farmakologiczne.
(i) Psychoterapia ogólna
Metody obejmują psychoedukację i terapię wspierającą. Celem jest zmniejszenie lęku antycypacyjnego i zachęcenie do ponownego wejścia w sytuacje budzące strach. Zmniejszenie zachowań unikowych wymaga ukierunkowanej terapii poznawczo-behawioralnej.
(2) Terapia poznawczo-behawioralna
W przypadku agorafobii bez ataków paniki podstawową metodą jest terapia ekspozycyjna. Polega ona na wyjaśnieniu pacjentowi natury zaburzenia – w tym trzech stosunkowo niezależnych elementów: reakcji lękowej na sytuację, lęku antycypacyjnego i zachowań unikowych – wraz z środkami terapeutycznymi ukierunkowanymi na każdy z nich. Pacjenci są zachęcani do wyobrażenia sobie miejsc lub scenariuszy, których się boją, a następnie do poddania się ekspozycji in situ. Czynność tę powtarza się do momentu osiągnięcia zadowalających rezultatów.Terapia ekspozycyjna może być prowadzona zbiorowo lub w ramach grup wzajemnego wsparcia. Czysta terapia poznawcza pomaga zmniejszyć lęk i ataki paniki, ale okazuje się nieskuteczna w przypadku agorafobii, podczas gdy terapia ekspozycyjna łagodzi agorafobię bez zajmowania się atakami paniki. (3) Leczenie farmakologiczne Pacjenci doświadczający ataków paniki powinni początkowo otrzymywać leki przeciwlękowe.