Agorafobie blijft een weinig bekende aandoening, hoewel de onbekendheid niet betekent dat het weinig voorkomt. In de Verenigde Staten lijden ongeveer 1,8 miljoen volwassenen (18+) aan agorafobie.
Wat is agorafobie precies?
Volgens het National Institute of Mental Health verwijst agorafobie specifiek naar een extreme angst of bezorgdheid om zich in openbare ruimtes of open plekken te bevinden, voortkomend uit het gevoel dat het onmogelijk of gênant is om aan dergelijke omgevingen te ontsnappen.Onderzoek van de Mayo Clinic wijst uit dat agorafobie zich vaak manifesteert in de volgende situaties: liftschachten, sportevenementen, bruggen, bussen, tijdens het autorijden, winkelcentra en vliegtuigen. Mensen die hieraan lijden, kunnen vermijden om hun huis te verlaten, weigeren om te rijden of drukke plaatsen mijden.
Waar moeten mensen met agorafobie in het dagelijks leven op letten? Ten eerste moeten ze het idee van 'angst' mentaal loslaten. Normale sociale activiteiten zijn niet mysterieus; het zijn gewoon interacties en contacten tussen mensen in de samenleving. Daarom is het niet nodig om je tijdens sociale contacten overmatig bezig te houden met je eigen spraak en gedrag. Wees ontspannen, ruimhartig en natuurlijk – spreek en gedraag je zoals je dat normaal ook zou doen. Na verloop van tijd zullen sociale contacten een gewoonte worden.
Ten tweede moet je rekening houden met de vorm van sociale contacten. Ga bijvoorbeeld naar bijeenkomsten met een duidelijk doel voor ogen. Door je op iets specifieks te concentreren, verschuift de aandacht van jezelf naar de taak die je moet uitvoeren, waardoor je minder nerveus bent.Ga bij je eerste sociale bijeenkomsten mee met iemand die meer ervaring heeft met dergelijke situaties. Laat hen de leiding nemen, terwijl jij een ondersteunende rol speelt. Zo kun je de sociale benadering van anderen observeren en leren, terwijl je je eigen vaardigheden oefent, waardoor je ongemakkelijke situaties kunt vermijden.
Hoe wordt agorafobie behandeld?
De behandeling omvat drie benaderingen: algemene psychotherapie, cognitieve gedragstherapie en medicatie.
(i) Algemene psychotherapie
Methoden zijn onder meer psycho-educatie en ondersteunende therapie. Het doel is om anticipatieangst te verminderen en terugkeer naar gevreesde situaties aan te moedigen. Het verminderen van vermijdingsgedrag vereist gerichte cognitieve gedragstherapie.
(2) Cognitieve gedragstherapie
Bij agorafobie zonder paniekaanvallen staat exposuretherapie centraal. Hierbij wordt de aard van de stoornis aan de patiënt uitgelegd, inclusief de drie relatief onafhankelijke componenten: de angstreactie op de situatie, anticipatieangst en vermijdingsgedrag, samen met de therapeutische maatregelen die op elk daarvan zijn gericht. Patiënten worden begeleid om zich gevreesde plaatsen of scenario's voor te stellen en vervolgens aangemoedigd om zich ter plaatse bloot te stellen. Dit wordt herhaald totdat bevredigende resultaten worden bereikt.Blootstellingstherapie kan collectief of via wederzijdse steungroepen worden uitgevoerd. Pure cognitieve therapie helpt bij het verminderen van angst en paniekaanvallen, maar blijkt niet effectief te zijn bij agorafobie, terwijl blootstellingstherapie agorafobie verlicht zonder paniekaanvallen aan te pakken. (3) Farmacologische behandeling Patiënten die paniekaanvallen ervaren, moeten in eerste instantie anti-paniekmedicatie krijgen.