Osteoporoza to schorzenie charakteryzujące się zmniejszeniem ogólnej struktury układu kostnego. Objawia się przede wszystkim zmniejszeniem masy kostnej na jednostkę objętości w tkance kostnej, czemu towarzyszy proporcjonalne zmniejszenie zawartości minerałów w kościach i macierzy kostnej wraz z postępującym wiekiem (lub po menopauzie u kobiet). Prowadzi to do zmian w mikroskopowej strukturze tkanki kostnej, co z kolei wpływa negatywnie na jej normalną nośność.Klinicznie osteoporoza objawia się bólem krzyża i złamaniami patologicznymi. Deformacje kręgów i zmiany postawy prowadzące do pojawienia się „garbu”, którym towarzyszy rozległy ból szkieletu, stanowią osteoporozę – ogólnoustrojowe zaburzenie szkieletu.
Osteoporozę (czasami nazywaną po prostu utratą masy kostnej) można podzielić na następujące kategorie:
(1) Osteoporoza pierwotna: obejmująca osteoporozę starczą i osteoporozę pomenopauzalną.
(2) Osteoporoza wtórna: taka jak osteoporoza związana z nadczynnością tarczycy i osteoporoza cukrzycowa.
(3) Osteoporoza idiopatyczna o nieznanej przyczynie: np. osteoporoza dziedziczna.
W zależności od stopnia utraty masy kostnej można ją dalej podzielić na:
(1) Osteoporozę uogólnioną: np. osteoporozę starczą, osteoporozę związaną z nadczynnością tarczycy itp.
(2) Osteoporoza miejscowa: np. osteoporoza związana z reumatoidalnym zapaleniem stawów lub miejscowa utrata masy kostnej po unieruchomieniu kończyny w gipsie.
Typowe środki terapeutyczne stosowane w leczeniu osteoporozy:
1. Preparaty witaminy D: Witamina D, jako niezbędny składnik odżywczy i hormon, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu równowagi metabolicznej wapnia i fosforu.
2. Kalcytonina: Terapia kalcytoniną hamuje resorpcję kości i zmniejsza utratę masy kostnej.
3. Fluor: Stosowany od 30 lat w leczeniu osteoporozy, fluor wspomaga tworzenie nowej tkanki kostnej. Znacząco zwiększa gęstość kości i w pewnych warunkach może przywrócić gęstość kości pacjentów z osteoporozą do normalnego poziomu.
4. Estrogen: Suplementacja estrogenem u kobiet po menopauzie znacznie zmniejsza częstość występowania złamań.
5. Androgeny: Środki androgenne stymulują tworzenie kości.
6. Bisfosfoniany: Ta klasa leków stała się jednym z podstawowych sposobów leczenia zaburzeń metabolicznych kości charakteryzujących się resorpcją za pośrednictwem osteoklastów oraz osteoporozy o wysokim obrocie (głównie spowodowanej resorpcją).
7. Ipriflawon: Jako syntetyczna pochodna izoflawonu, ipriflawon jest klinicznie akceptowany ze względu na łagodne reakcje żołądkowo-jelitowe oraz dobrą tolerancję przez pacjentów i profil bezpieczeństwa w długotrwałym stosowaniu.
8. Witamina K: Witamina K działa przede wszystkim poprzez zwiększenie syntezy i wydzielania białka specyficznego dla kości (BGP), pełniąc funkcję promotora osteogenezy.
9.Parathormon (PTH) Parathormon zwiększa zdolność osteoklastów do resorpcji wapnia kostnego i ich rolę w absorpcji macierzy kostnej, jednocześnie promując tworzenie osteoblastów i mineralizację kości. Umożliwia to ciągłe uwalnianie wapnia kostnego w celu utrzymania poziomu wapnia w surowicy, zapewniając ciągłą wymianę starej kości na nową.Preparaty wapnia stosowane przede wszystkim obejmują wapń chelatowany aminokwasami, węglan wapnia, mleczan wapnia, cytrynian wapnia i glukonian wapnia. 11. Tradycyjna medycyna chińska Obszerne badania i zastosowania kliniczne w ostatnich latach potwierdziły, że tradycyjne chińskie leki wzmacniające nerki i kości dają zadowalające wyniki w leczeniu osteoporozy. Zabiegi te wykazują minimalne toksyczne skutki uboczne, pozwalają na długotrwałe stosowanie, są umiarkowane cenowo i dobrze dostosowane do warunków panujących w Chinach.