Żelatyna pochodząca ze skóry garbowanej ałunem, przetwarzanej w garbarniach, często wykazuje poważne zanieczyszczenie chromem przekraczające limity regulacyjne. Czym dokładnie jest chrom i jakie zagrożenia dla zdrowia ludzkiego stwarza narażenie na jego działanie?
Eksperci wyjaśniają, że chrom jest niebiesko-białym, wielowartościowym pierwiastkiem metalicznym, występującym powszechnie w postaci związków dwuwartościowych, trójwartościowych lub sześciowartościowych.Jest twardy i kruchy, odporny na korozję, dlatego jest szeroko stosowany w stali nierdzewnej i podobnych produktach. Chrom jest również niezbędnym pierwiastkiem śladowym dla organizmu człowieka. Jednak nadmierne spożycie chromu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, a jego toksyczność różni się w zależności od stopnia utlenienia. Podczas gdy chrom dwuwartościowy wykazuje minimalną toksyczność, chrom trójwartościowy łatwo wykazuje toksyczność w organizmie człowieka.
Długotrwałe, znaczne spożycie trójwartościowego chromu osłabia system antyoksydacyjny organizmu, zwiększając podatność na przewlekłe choroby oksydacyjne, takie jak cukrzyca i nadciśnienie. Ponadto osłabiona ochrona antyoksydacyjna sprawia, że osoby te są bardziej podatne na nowotwory związane z nieprawidłową proliferacją komórek.
W porównaniu z chromem trójwartościowym chrom sześciowartościowy wykazuje znacznie większą toksyczność, około 100 razy większą niż jego trójwartościowy odpowiednik. Klinicznie szkody wyrządzane przez chrom sześciowartościowy i jego związki w organizmie człowieka przejawiają się zazwyczaj na trzy główne sposoby.Po pierwsze, uszkadza skórę, powodując zapalenie skóry, zapalenie gardła i podobne schorzenia. Po drugie, szkodzi układowi oddechowemu, wywołując zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli i choroby pokrewne. Po trzecie, wpływa na układ pokarmowy; przypadkowe spożycie lub długotrwałe narażenie na sole chromianowe łatwo powoduje zapalenie żołądka, wrzody żołądka i wrzody jelitowe.
Eksperci podkreślają ponadto, że nadmierne spożycie sześciowartościowego chromu może prowadzić do poważnej niewydolności nerek, a nawet raka.
Długotrwała ekspozycja na jony chromu w podwyższonych stężeniach może z jednej strony upośledzać funkcję kanalików nerkowych – co zaobserwowano w badaniach na zwierzętach – a z drugiej strony przyczyniać się do rozwoju nowotworów. Dotyczy to w szczególności nowotworów złośliwych, takich jak rak płuc i rak przełyku, które są powiązane z długotrwałym spożyciem jonów chromu.