4-6 ay ile 1 yaş arasındaki sütten kesilme dönemi, tamamlayıcı gıdaları tanıtmak için en uygun zamandır! Sütten katı gıdalara geçiş aşaması çok önemlidir. Anneler, bebeklerin besinleri tam olarak emmesini ve beslenme değişikliklerine sorunsuz bir şekilde uyum sağlamasını sağlamak için uygun tamamlayıcı gıdaları seçmelidir. Tamamlayıcı Beslenme: Altı Önemli Önlem (Halk Sağlığı Ağı) Editörün Notu:Katı Gıdalara Geçiş İlkeleri
1. Az miktarla başlayın ve yavaş yavaş artırın: Anne sütüyle veya mama ile beslenen bebekler, demir ihtiyacını karşılamak için yaklaşık beş aylıkken yumurta sarısı tüketmeye başlamalıdır. Başlangıçta bütün yumurta sarısı vermeyin. Günde çeyrek yumurta sarısı ile başlayın, birkaç gün gözlemleyin ve sindirim sorunu çıkmazsa yarım yumurta sarısına, ardından bütün yumurta sarısına geçin.
2. İnce kıvamlıdan kalın kıvamlıya, rafine olandan kaba olana doğru ilerleyin: Mamayla beslenen bebeklere bir ay sonra meyve veya sebze suları verilebilir. Sindirim kapasitesi ve gelişim ihtiyaçları arttıkça, dört aydan itibaren pirinç lapası, sütlü puding, yumuşak pirinç lapası, meyve püresi, balık püresi ve yumurta sarısı verin. Yedi ila dokuz ay arasında yumuşak makarna, bisküvi ve kıyma deneyin.On ay sonra yumuşak pirinç, makarna ve ince doğranmış sebzeler verilebilir. Tamamlayıcı gıdalara geçiş genellikle sıvıdan yarı sıvıya, ardından katı kıvama doğru bir ilerlemeyi izler.
3. Yeni gıda türlerini teker teker ekleyin: Örneğin, kıyılmış domuz eti ekledikten sonra, bir sonraki öğünde kıyılmış balık eklemeyin. Bir gıdaya alışması için en az üç gün bekleyin, ardından başka bir çeşit ekleyin.
4. Bebek sağlıklı olduğunda yeni gıdaları tanıtın: Sıcak mevsimlerde bebekler hazımsızlığa yatkındır, bu nedenle genellikle yeni tamamlayıcı gıdalara başlamak tavsiye edilmez. Soğuk havalarda kademeli tanıtım tercih edilir. Sütten kesme sürecinde hazımsızlık meydana gelirse, yeni gıdayı hemen kesiniz. Sindirim fonksiyonu normale döndüğünde küçük miktarlarda beslemeye devam ediniz.
I. Temel Gıdalar
Tahıllar ve nişastalı gıdalar kolayca sindirilir ve emilir ve alerjiye neden olma olasılığı daha düşüktür.Birçok ebeveyn, ilk tamamlayıcı gıdalar olarak pirinç gevreği, ince yulaf lapası ve benzeri tahıl bazlı veya nişastalı gıdaları tercih eder. Ancak, beslenmeye aşırı odaklanan ebeveynler, genellikle aşırıya kaçarak, yüksek oranda rafine edilmiş tahılları tercih ederek hata yaparlar. Bu rafine tahıllar, özellikle B vitaminleri olmak üzere vitaminlerini kaybetmiştir ve alımının azalması bebeğin sinir sistemi gelişimini etkileyebilir.Ayrıca, aşırı krom kaybı görme gelişimini bozabilir ve miyopinin önemli bir faktörü haline gelebilir.
Tam tahılları akıllıca beslenmeye dahil etmenin üç yöntemi:
1. Rafine ve tam tahılları birleştirmek: Gıda ve Tarım Örgütü, sağlıklı bireylerin düzenli beslenmesinde 30-50 gram lif alımını önermektedir. Araştırmalar, 6 parça tam tahıl ile 4 parça rafine tahıl oranının en uygun olduğunu göstermektedir.
2. Tam tahılları birleştirin: Her tahıl farklı besinler içerdiğinden, bunları karıştırmak besin emilimini en üst düzeye çıkarır. Çeşitli tahıllarla yapılan congee veya Laba lapası bunun mükemmel örnekleridir.
3. Tam tahılları rafine edin: Un haline getirme, lapası olarak pişirme, püre haline getirme veya meyve suyu yapma, sindirilebilirliği ve besin emilimini artırır.
II. Hayvansal Gıdalar
Demir ve protein açısından zengin olan hayvansal gıdalar, genel olarak besin değeri yüksek gıdalar olarak kabul edilir. Eti yumuşayana kadar pişirmek veya ince şeritler halinde doğramak, bebeklerin tüketimini kolaylaştırır. Ancak, tamamlayıcı beslenmenin ilk aşamalarında aşağıdaki gıdalar tüketilmemelidir.
Yumurta akı: Yumurta akındaki protein molekülleri nispeten küçüktür ve bazen bağırsak duvarından geçerek doğrudan bebeğin kan dolaşımına girebilir. Bu, yabancı protein moleküllerine karşı alerjik reaksiyonları tetikleyerek egzama veya kurdeşen gibi rahatsızlıklara yol açabilir. Yumurta akı, bebeğin birinci yaş gününden sonra verilmeye başlanmalıdır.
Cıva içeriği yüksek balıklar: Cıva, besin zincirinde öncelikle metil cıva olarak birikir; metil cıva, özellikle balıklarda bulunan organik bir formdur. Metil cıva, insan sinir sistemini etkileyebilir; hamile kadınlar, fetüsler ve bebekler bu etkiye daha duyarlıdır.
Balık seçerken, köpek balığı, kılıç balığı, marlin, yayın balığı, tilapia, çipura ve ton balığı (özellikle büyük gözlü ton balığı ve mavi yüzgeçli ton balığı) gibi büyük türlerden veya cıva seviyesi yüksek olanlardan kaçının.
Kabuklu deniz ürünleri: Yengeç ve karides gibi kabuklu deniz ürünleri bebeklerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir ve bir yaşından önce tüketilmemesi önerilir.
Editörün önerisi: Dört ila altı aylık bebekler sütten katı gıdalara geçmelidir. Mama içine yumurta sarısı ekleyerek başlayın, önce yumurta sarısının altıda biri ile başlayın ve yavaş yavaş çeyrek, yarım ve sonunda bütün yumurta sarısına kadar artırın.Yedi ila dokuz aylık bebeklere kıyılmış sebzeler, buharda pişirilmiş yumurtalı muhallebi, püre haline getirilmiş domuz ciğeri, yengeç/karides ezmesi, balık ezmesi, kıyılmış sığır eti, kıyılmış domuz eti, tavuklu pirinç lapası, yumuşak erişte, yumuşak tofu, bisküvi ve ekmek dilimleri verin.On ila on iki aylık bebeklere kıyılmış karides ile karnabahar, buharda pişirilmiş kıyma ile tofu, fasulye ürünleri, balık, kıyma, erişte, yumuşak pirinç, köfte, wonton, küçük kekler ve yulaf lapası verilebilir.
III. Sebzeler
Üç aydan itibaren bebeklere sebze suları verilebilir ve büyüdükçe sebze pürelerine geçilebilir. Sebzeler vitamin ve mineral açısından zengindir ve birçok fayda sağlar. Ancak, tamamlayıcı gıdalara erken dönemde verilmeye uygun olmayan bazı sebzeler konusunda dikkatli olunması gerekir.
Oksalik asit içeriği yüksek sebzeler: Ispanak, Çin soğanı, amarant ve benzeri sebzeler önemli miktarda oksalik asit içerir. Bu bileşik vücut tarafından zayıf bir şekilde emilir ve gıdalardan kalsiyum emilimini engelleyerek çocuklarda kemik ve diş gelişiminin zayıflamasına neden olabilir.Ayrıca, baklagillerin iyice pişirilmesi zordur, bu da alerjik reaksiyon ve zehirlenme riskini artırır.
Sindirmesi zor sebzeler: Bebeklerin sindirim sistemi hala gelişme aşamasında olduğundan, bambu filizi ve dulavratotu gibi sindirimi zor sebzeleri bebeğin yaşı büyüyene kadar vermekten kaçınmak en iyisidir. Benzer şekilde, lif içeriği fazla olan sebze saplarını da vermeyin.
Editörün Önerileri: Bebeğinize Sebze Takviyeleri Vermek
1. Sebze suları veya sebzeleri pişirmek için kullanılan su ile başlayın. Havuç veya patates püresi gibi püre haline getirilmiş sebzeleri yavaş yavaş verin. Dişler çıkmaya başladığında, ince doğranmış sebzeleri yulaf lapası, yumuşak pirinç veya erişteye ekleyin.
2. Yapraklardan önce sapları ekleyin: Bebeğiniz için sebze seçerken, lifli sebzelerden, özellikle de kerevizden kaynaklanan boğulma tehlikesini önlemek için yapraklardan önce sapları ekleme ilkesini izleyin. Lifli olmayan seçeneklerle başlayın ve yavaş yavaş nişastalı sebzelere geçin.
3. Bebekleri sevmedikleri sebzeleri yemeye zorlamayın: Bebeklerin, rezene, havuç veya pırasa gibi alışılmadık tada sahip olanlar da dahil olmak üzere, keskin veya acı tada sahip belirli sebzeleri tüketmeleri için ısrar etmenize gerek yoktur.
4. Katılım yoluyla sebzelere ilgiyi artırın: Bebeğinizin sebzelere olan merakını, salatalık, domates yıkama veya fasulye ayıklama gibi hazırlık işlerine onu da dahil ederek artırın. Kendi hazırladıkları ürünleri elle tutma deneyimi, onlara gerçek bir zevk verebilir.
IV. Meyve Kategorisi
Meyveler, bebeğin sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan C vitamini sağlar ve tatlı-ekşi tadı onları tamamlayıcı gıdalar olarak oldukça uygun hale getirir. Hangi meyveler tanıtıma uygun değildir? Genel olarak, alerjiye neden olma eğilimi olanlar kaçınılmalıdır.
Mango: Mango belirli kimyasal bileşikler içerir ve olgunlaşmamış mangolar ayrıca aldehitler içerir. Bu maddeler cildin mukoza zarını tahriş edebilir ve dudak çevresinde kontakt dermatite neden olabilir.
Ananas: Ananas, cildi ve kan damarlarını tahriş edebilen bromelain dahil çeşitli aktif maddeler içerir. Bazı kişiler, tüketimden sonra hızlı bir şekilde cilt kaşıntısı, uzuvlarda ve ağızda uyuşma veya diğer reaksiyonlar yaşayabilir.
Tüylü meyveler: İnce tüylerle kaplı meyveler, büyük miktarda makromoleküler maddeler içerir. Bebekler ve küçük çocuklar, sindirim sistemleri henüz gelişmemiş olduğundan bu maddeleri parçalayamazlar ve bu da onları alerjik reaksiyonlara yatkın hale getirir. Şeftali ve kivi bu tür meyvelere örnektir.