W ostatnich latach pojawienie się struktur rodzinnych typu „4-2-1” wywołało powszechne zaniepokojenie społeczne i obawy dotyczące takich kwestii, jak międzypokoleniowa opieka nad dziećmi, nadmierna pobłażliwość i nadmierne poleganie na wczesnej edukacji. Eksperci ds. edukacji zachęcają rodziców pokolenia jedynaków do ponownego przemyślenia swojego podejścia do wychowania własnych dzieci i unikania typowych pułapek.
Międzypokoleniowa opieka nad dziećmi osłabia rolę edukacyjną rodziny
Każdego ranka o godz. 7:00 54-letnia Wang Kexin jedzie autobusem, aby zawieźć swojego małego wnuka do przedszkola, a następnie odbiera go o godz. 16:00. „Cóż można zrobić? Młoda para jest zajęta pracą. Z pewnością lepiej, żeby opiekowała się nim jego babcia, niż żeby oddawać go niani” – powiedziała Wang Kexin naszemu reporterowi.
Wiadomo, że większość rodziców pokolenia jedynaków znajduje się obecnie w fazie rozwoju kariery zawodowej, borykając się z dużym obciążeniem pracą i znaczną presją życiową. Niektórzy z nich pozostają również emocjonalnie niedojrzali, mając trudności z przystosowaniem się do roli rodziców. Kwestia „kto będzie opiekował się dziećmi” stała się dla nich stałym przedmiotem troski. W rezultacie wychowywanie trzeciego pokolenia przez dziadków stało się powszechnym zjawiskiem.
Ponad trzydzieści lat po wprowadzeniu polityki jednego dziecka duża grupa jedynaków osiągnęła wiek małżeński i sama została rodzicami. Drugie pokolenie jedynaków urodzonych przez nich nazywane jest „drugim pokoleniem jedynaków”.
Badanie przeprowadzone przez China Women's Magazine wykazało, że ponad 70% młodych rodziców „rodzi dzieci, ale ich nie wychowuje”, a cały ciężar opieki nad dziećmi spada na starszych krewnych. Spośród nich 42% dzieci jest pod opieką dziadków ze strony ojca, 30% dziadków ze strony matki, a mniej niż 20% jest wychowywanych przez własnych rodziców.
Liu Limei, nauczycielka przedszkolna w przedszkolu Nanning w Shenyang, powiedziała, że podczas niedawnego dnia aktywności rodziców i dzieci mniej niż 30% ze 130 dzieci towarzyszyło rodzicom, a pozostałe przyprowadzili dziadkowie. „Wiele z interaktywnych gier i zajęć tego dnia nie było odpowiednich dla starszych uczestników, więc wydarzenie nie przyniosło zamierzonych rezultatów” – zauważyła nauczycielka Liu. Uważa ona, że młodzi rodzice muszą zdawać sobie sprawę z nieodzownej roli, jaką odgrywają w rozwoju swoich dzieci, i nie mogą przenosić całej odpowiedzialności na osoby starsze.
Chińskie Centrum Badań nad Młodzieżą przeprowadziło szeroko zakrojone badania nad rozwojem charakteru dzieci z drugiego pokolenia jedynaków. Sun Hongyan, kierownik zespołu badawczego, twierdzi, że 70% międzypokoleniowej opieki nad dziećmi osłabia rolę edukacyjną rodziny. „Jeśli rodzice nie zbudują bliskiej więzi z dzieckiem przed ukończeniem przez nie szóstego roku życia, może to łatwo doprowadzić do ochłodzenia relacji w późniejszym okresie, potencjalnie wywołując różne problemy psychologiczne” – ostrzegła Sun, zachęcając młodych rodziców do aktywnego udziału w wychowaniu swoich dzieci.
Nadmierne rozpieszczanie psuje pokolenie jedynaków
„Największym wyzwaniem w wychowywaniu pokolenia jedynaków jest tendencja dziadków do nadmiernego rozpieszczania wnuków” – twierdzi Zhou Yongmei, dyrektor Centrum Poradnictwa Psychologicznego dla Młodzieży w Shenyang. Dla wielu osób starszych wychowywanie wnuków staje się głównym źródłem emocjonalnego wsparcia, co sprawia, że są one skłonne do pobłażliwego zachowania.„Jest to bardzo szkodliwe dla rozwoju dziecka, sprzyja egoizmowi, chciwości i zadufaniu, a nawet uczy je uchylania się od odpowiedzialności w młodym wieku”. Zhou Yongmei twierdzi, że nadmierna opiekuńczość rodziców powoduje nadmierną zależność, poważnie utrudniając rozwój dziecka. Jedno z rodziców, obawiając się, że dziecko może upaść, zabroniło mu biegać od najmłodszych lat, w wyniku czego uczeń trzeciej klasy w Shenyang nadal nie potrafi szybko chodzić.
„Z punktu widzenia psychologii dziecięcej dzieci mają naturalną skłonność do samodzielnego odkrywania świata i czerpania radości z takich doświadczeń. Ponadto pokonywanie drogi od porażki do sukcesu sprzyja poczuciu spełnienia i buduje odporność psychiczną. Musimy przywrócić dzieciom dzieciństwo, a nie pozbawiać je prawa do szczęścia pod pozorem ochrony”. Zhou zachęca rodziców, aby nauczyli się odpuszczać i dawali dzieciom możliwość rozwoju poprzez własne wysiłki.