Τα τελευταία χρόνια, η εμφάνιση των οικογενειακών δομών «4-2-1» έχει προκαλέσει ευρεία κοινωνική ανησυχία και φόβο για θέματα όπως η διαγενεακή φροντίδα των παιδιών, η υπερβολική επιείκεια και η υπερβολική εξάρτηση από την πρώιμη εκπαίδευση. Οι ειδικοί στον τομέα της εκπαίδευσης προτρέπουν τους γονείς που έχουν μόνο ένα παιδί να επανεξετάσουν την προσέγγισή τους στην ανατροφή των μοναδικών εγγονιών τους, αποφεύγοντας τις συνηθισμένες παγίδες.
Η διαγενεακή φροντίδα των παιδιών αποδυναμώνει τον εκπαιδευτικό ρόλο της οικογένειας
Κάθε πρωί στις 7, η 54χρονη Wang Kexin παίρνει το λεωφορείο για να αφήσει τον μικρό εγγονό της στον παιδικό σταθμό και τον παραλαμβάνει ξανά στις 4 το απόγευμα. «Τι να κάνεις; Το νεαρό ζευγάρι είναι απασχολημένο με τη δουλειά. Είναι σίγουρα καλύτερο να τον φροντίζει η γιαγιά του, δηλαδή εγώ, παρά να τον αφήνουν σε μια νταντά», είπε η Wang Kexin στον δημοσιογράφο μας.
Είναι κατανοητό ότι οι περισσότεροι γονείς της γενιάς των μοναδικών παιδιών βρίσκονται σήμερα στην ανοδική φάση της καριέρας τους, αντιμετωπίζοντας απαιτητικό φόρτο εργασίας και σημαντικές πιέσεις στη ζωή τους. Ορισμένοι επίσης στερούνται συναισθηματικής ωριμότητας και δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στη μετάβαση στη γονεϊκότητα. Το ερώτημα «ποιος θα φροντίσει τα παιδιά» έχει γίνει ένα διαρκές μέλημα για αυτούς. Κατά συνέπεια, η ανατροφή της τρίτης γενιάς από τους παππούδες και τις γιαγιάδες έχει γίνει ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο.
Πάνω από τρεις δεκαετίες μετά την εφαρμογή της πολιτικής του ενός παιδιού, μια μεγάλη ομάδα μοναδικών παιδιών έχει φτάσει σε ηλικία γάμου και έχει γίνει η ίδια γονείς. Η δεύτερη γενιά μοναδικών παιδιών που γεννήθηκαν από αυτούς ονομάζεται «δεύτερη γενιά μοναδικών παιδιών».
Μια έρευνα του περιοδικού China Women's Magazine αποκάλυψε ότι πάνω από το 70% των νέων γονέων «γεννούν αλλά δεν μεγαλώνουν» τα παιδιά τους, με το πλήρες βάρος της φροντίδας των παιδιών να πέφτει στους ηλικιωμένους συγγενείς. Μεταξύ αυτών, το 42% των παιδιών φροντίζονται κυρίως από τους παππούδες και τις γιαγιάδες από την πλευρά του πατέρα, το 30% από τους παππούδες και τις γιαγιάδες από την πλευρά της μητέρας, ενώ λιγότερο από το 20% μεγαλώνουν από τους ίδιους τους γονείς τους.
Η Liu Limei, νηπιαγωγός στο νηπιαγωγείο Nanning στο Shenyang, μοιράστηκε ότι κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης ημέρας δραστηριοτήτων για γονείς και παιδιά, λιγότερο από το 30% των 130 παιδιών συνοδεύονταν από τους γονείς τους, ενώ τα υπόλοιπα συνοδεύονταν από τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους. «Πολλά από τα διαδραστικά παιχνίδια και τις δραστηριότητες της ημέρας δεν ήταν κατάλληλα για ηλικιωμένους συμμετέχοντες, οπότε η εκδήλωση δεν πέτυχε τους επιδιωκόμενους στόχους», σημείωσε η δασκάλα Liu. Πιστεύει ότι οι νέοι γονείς πρέπει να αναγνωρίσουν τον απαραίτητο ρόλο τους στην ανάπτυξη των παιδιών τους και δεν μπορούν να μεταθέσουν όλες τις ευθύνες στους ηλικιωμένους.
Το Κέντρο Ερευνών για τη Νεολαία της Κίνας έχει διεξάγει εκτενείς μελέτες σχετικά με την ανάπτυξη του χαρακτήρα των μοναδικών παιδιών της δεύτερης γενιάς. Η Sun Hongyan, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, υποστηρίζει ότι το 70% της διαγενεακής φροντίδας των παιδιών αποδυναμώνει τον εκπαιδευτικό ρόλο της οικογένειας. «Εάν οι γονείς δεν καταφέρουν να δημιουργήσουν έναν στενό δεσμό με τα παιδιά τους πριν αυτά συμπληρώσουν τα έξι χρόνια, αυτό μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε μια απόσταση στη μετέπειτα σχέση τους, προκαλώντας ενδεχομένως διάφορα ψυχολογικά προβλήματα», προειδοποίησε η Sun, προτρέποντας τους νέους γονείς να συμμετέχουν ενεργά στην ανατροφή των παιδιών τους.
Η υπερβολική περιποίηση χαλάει τη γενιά των μοναδικών παιδιών
«Η μεγαλύτερη πρόκληση στην ανατροφή της γενιάς των μοναδικών παιδιών είναι η τάση των παππούδων να χαλάνε υπερβολικά τα εγγόνια τους», δηλώνει η Zhou Yongmei, διευθύντρια του Κέντρου Ψυχολογικής Συμβουλευτικής Νέων του Shenyang. Για πολλούς ηλικιωμένους, η ανατροφή των εγγονιών γίνεται η κύρια συναισθηματική τους άγκυρα, καθιστώντας τους επιρρεπείς σε επιεική συμπεριφορά.«Αυτό είναι εξαιρετικά επιζήμιο για την ανάπτυξη ενός παιδιού, καθώς καλλιεργεί τον εγωισμό, την απληστία και την αλαζονεία, και μάλιστα του μαθαίνει να αποφεύγει τις ευθύνες σε μικρή ηλικία».
Η Zhou Yongmei υποστηρίζει ότι η υπερπροστασία των γονιών δημιουργεί εξάρτηση, εμποδίζοντας σοβαρά την ανάπτυξη ενός παιδιού. Ένας γονιός, φοβούμενος ότι το παιδί του μπορεί να πέσει, του απαγόρευσε να τρέχει από την παιδική ηλικία, με αποτέλεσμα ένας μαθητής της τρίτης τάξης στο Shenyang να μην μπορεί ακόμα να περπατήσει γρήγορα.
«Από την άποψη της παιδικής ψυχολογίας, τα παιδιά έχουν μια φυσική τάση να εξερευνούν ανεξάρτητα, αντλώντας χαρά από τέτοιες εμπειρίες. Επιπλέον, η πορεία από την αποτυχία στην επιτυχία καλλιεργεί το αίσθημα της ολοκλήρωσης και χτίζει ανθεκτικότητα. Πρέπει να επιστρέψουμε την παιδική ηλικία στα παιδιά, να μην τα στερούμε το δικαίωμα στην ευτυχία με το πρόσχημα της προστασίας». Η Zhou προτρέπει τους γονείς να μάθουν να αφήνουν τα παιδιά τους ελεύθερα, δίνοντάς τους την ευκαιρία να μεγαλώσουν με τις δικές τους προσπάθειες.