Op een ochtend om negen uur kwam een ambulance met piepende banden tot stilstand voor de spoedeisende hulp van het ziekenhuis. Een jonge vrouw werd uit het voertuig gedragen. Haar gezicht was cyanotisch, haar halsslagader was niet voelbaar, haar pupillen waren verwijd en haar buik was opgezwollen en voelde dof aan. Ik zag dat het dringend was en organiseerde onmiddellijk het medische team voor reanimatie: externe hartmassage, endotracheale intubatie, intraveneuze bolus toediening...Ondanks deze intensieve maatregelen reageerde de patiënte niet en bleef haar elektrocardiogram vlak. Na een uur verklaarde ik met tegenzin dat reanimatie zinloos was. Haar vriend, die zich vanuit een bouwplaats naar het ziekenhuis had gehaast, stond verfomfaaid in een hemdje en staarde wezenloos naar zijn vriendin, die onder een wit laken lag. Hij mompelde herhaaldelijk: "Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Hoe heeft dit kunnen gebeuren?"
Volgens het verhaal van de begeleider heette de overledene Xu. Ze was drie jaar geleden met haar vriend naar Changsha gekomen om te werken en woonde samen met hem zonder wettelijke erkenning. Ze had al drie abortussen ondergaan. Een maand geleden, na een menstruatie van 50 dagen, onderging ze een abortus in een privékliniek. De operatie zelf verliep vlot, maar na de ingreep kreeg ze last van lichte vaginale bloedingen, misselijkheid en braken.Gisteravond kreeg de patiënte plotseling hevige pijn in haar rechteronderbuik, brak ze uit in koud zweet en kronkelde ze van de pijn. Haar vriend kocht 12 tabletten "XX Tong" (pijnstillers) bij een apotheek en gaf haar telkens twee tabletten. Na vijf doses nam de pijn enigszins af, maar ze raakte geleidelijk aan in delirium en werd bleek... Zo ontvouwde zich het tafereel dat aan het begin van dit artikel wordt beschreven.
Wat was de oorzaak van het vroegtijdige overlijden van mijn dochter? De ouders van de overledene, die kort daarna arriveerden, vroegen naar de doodsoorzaak en eisten een autopsie. Uit het forensisch onderzoek bleek dat er ongeveer 3500 milliliter bloed en stolsels in de buikholte was opgehoopt. De rechter eierstok was gescheurd en bloedde, terwijl beide eileiders er volkomen normaal uitzagen. Er werden geen andere afwijkingen geconstateerd. Pathologisch onderzoek bevestigde de diagnose "rechter eierstokzwangerschap" (een vorm van buitenbaarmoederlijke zwangerschap).
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap verwijst naar de innesteling en ontwikkeling van een bevruchte eicel buiten de baarmoederholte, wat vaak voorkomt in de eileiders, eierstokken, buikholte, baarmoederhals of baarmoederhoorns. Innesteling in de eierstok wordt een ovariële zwangerschap genoemd, een uiterst zeldzame aandoening die naar schatting bij ongeveer 1 op de 9.000 tot 60.000 zwangerschappen voorkomt.De bevruchte eicel ontwikkelt zich over het algemeen niet verder dan drie maanden, waarbij de meeste gevallen eindigen in een vroegtijdig overlijden. Een minderheid kan echter blijven groeien en kan, eenmaal gescheurd, een massale intra-abdominale bloeding en shock veroorzaken. De patiënte overleed als gevolg van een scheuring van de rechter eierstok en een hemorragische shock.
Hoewel de doodsoorzaak is vastgesteld, vervult het geval van het vroegtijdige overlijden van mevrouw Xu als gevolg van een verkeerde diagnose mij met verdriet en spijt. Als arts blijven de vele "wat als"-vragen rond dit incident mij bezighouden.
— Als de patiënte zich had onthouden van seksuele activiteit, geen ongeoorloofde seksuele contacten had gehad en meerdere illegale abortussen had vermeden, zou de kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap aanzienlijk kleiner zijn geweest.
— Als ze na het uitblijven van haar menstruatie gynaecologisch onderzoek had laten doen in een goed uitgerust ziekenhuis, had de arts bij vaginaal onderzoek mogelijk gevoeligheid van de baarmoederhals kunnen vaststellen, een vergroting van de baarmoeder kunnen constateren die niet overeenkwam met de zwangerschapsduur (doorgaans kleiner dan bij een normale intra-uteriene zwangerschap), en een massa of lichte gevoeligheid in een van de adnexen kunnen palperen. Dit zou het vermoeden van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap hebben gewekt.
——Als er vóór deze abortus een echografie was uitgevoerd, had er onderscheid kunnen worden gemaakt tussen een intra-uteriene en een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, waardoor de blinde uitvoering van de procedure had kunnen worden voorkomen.
——Als er na de abortus een routineonderzoek van het geaspireerde materiaal was uitgevoerd en er met het blote oog geen villi zichtbaar waren, zou het materiaal voor pathologisch onderzoek zijn opgestuurd, waardoor bij afwezigheid van villi een buitenbaarmoederlijke zwangerschap in overweging zou zijn genomen.—Zelfs als geen van bovenstaande tests werd uitgevoerd, kan bij een vermoeden van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap vóór de abortus door middel van een posterieure fornixpunctie en aspiratie van niet-stollend bloed een diagnostische nauwkeurigheid van 80-90% worden bereikt, waardoor onnodige abortussen kunnen worden voorkomen.
——Als de patiënte en haar partner hadden overwogen dat ernstige buikpijn op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap zou kunnen duiden en zelfmedicatie met pijnstillers om de symptomen te maskeren hadden vermeden, had snel medisch advies haar leven mogelijk kunnen redden. Maar de doden kunnen niet meer tot leven worden gewekt. Hoewel dit achteraf gezien is, deel ik het toch, in de hoop dat alle ongehuwde stellen van deze tragedie kunnen leren om soortgelijke gebeurtenissen te voorkomen.