Ektopik gebelik, jinekolojide yüksek riskli bir durumdur. Amenore ve erken gebelik belirtileri (örneğin kusma, baş dönmesi, mide bulantısı) gibi normal gebelikle ortak özellikleri olsa da, karın ağrısı ve vajinal kanama ile farklılık gösterir. Ancak, klinik belirtileri genellikle atipiktir, bu da yanlış tanı veya tanı kaçırma olasılığını artırarak potansiyel riskleri yükseltir.
Ektopik gebelik kadınların sağlığı ve yaşamı için bir tehdit oluşturur
Uzmanlar şunu belirtiyor: Ekstrauterin gebelik olarak da adlandırılan ektopik gebelik, en sık fallop tüpünde görülür (vakaların %90'ından fazlası) ve aynı zamanda en tehlikeli türdür. Fallop tüpü gebeliğinin iki olası sonucu vardır: ya embriyo karın boşluğuna göç eder ve tüp gebeliği düşükle sonuçlanır ya da tüp gebeliği rüptürüne neden olur.
Fallop tüpünün cerrahi olarak çıkarılması, doğurganlığı bir dereceye kadar tehlikeye atabilir. Erken teşhis, konservatif tedavi imkanı sunarak çoğu hastanın rahim içi gebelik elde etmesini sağlar.
Ektopik gebeliğe hangi faktörler katkıda bulunur?
1.Kronik salpingit
Fallop tüplerinin kronik iltihabı, ektopik gebeliğe katkıda bulunan bir faktördür. Tüp mukozal kıvrımlarında yapışıklıklara neden olarak lümen daralmasına, mukozal hasara, epitel kirpiklerinin kaybına, peritubal yapışıklıklara ve tüp deformasyonuna yol açabilir. Bu değişiklikler, döllenmiş yumurtanın fallop tüpünden normal ilerlemesini ve geçişini engeller ve tüp ektopik gebeliğin birincil nedenini oluşturur.
2. Tüp Gelişimsel veya Fonksiyonel Anormallikler
Ektopik gebelik, anormal tüp gelişimi veya fonksiyonu ile ilişkilidir. Aşırı uzunluk, kas hipoplazisi, mukozal kirpiklerin yokluğu, çift fallop tüpü veya ektopik fimbriyal uçlar gibi tüp malformasyonları, ektopik gebeliğe yatkınlık yaratabilir.
3. Tüp ligasyonu, elektrokoagülasyon veya ilmek ligasyonu
Tüp cerrahisi sonrası (ligasyon, elektrokoagülasyon veya ilmek ligasyonu) tüp fistülü veya rekanalizasyon oluşumu ektopik gebeliğe yol açabilir.Sterilizasyon sonrası rekanalizasyon prosedürleri veya tüp rekonstrüksiyonu da, lümeni daraltan ve açıklığı bozan skar dokusu nedeniyle ektopik gebeliğe neden olabilir. 4. Ektopik gebelik öyküsü Daha önce ektopik gebelik geçirmiş kadınlarda, tekrarlama riski önemli ölçüde artar.
5. Tekrarlanan kürtajlar
Kanıtlar, kürtaj sayısı arttıkça dış gebelik riskinin de arttığını göstermektedir. Bu nedenle, etkili doğum kontrolü çok önemlidir.
6. Tüp bebek (IVF)
İstatistikler, IVF'nin %5-8 oranında dış gebelik riski taşıdığını göstermektedir. Bunun nedeni, üçüncü günde rahim boşluğuna transfer edilen embriyoların uygun implantasyon bölgelerini bulmak için 3-4 gün gerektirmesidir.Bu süre zarfında, endometrit gibi faktörler rahim ortamını bozarak döllenmiş yumurtanın fallop tüpüne implantasyonuna neden olabilir ve bu da ektopik gebeliğe yol açar.
7. Fallop Tüpü İltihabı
Ektopik gebelik hastalarının yaklaşık %60'ında salpingit öyküsü vardır.Tekrarlayan kronik salpingit, tüp mukozal kıvrımlarında yapışıklıklara neden olur, lümeni daraltır, kirpikleri hasarlandırır veya çevre dokularla iltihaplı yapışıklıklar nedeniyle fallop tüpünü bükebilir. Bu durum normal peristaltizmi bozar, döllenmiş yumurtanın ilerlemesini engeller ve rahim boşluğuna zamanında ulaşmasını önleyerek fallop tüpü içinde implantasyona yol açar.
8. Tüp malformasyonları veya önceki tüp cerrahisi
Anormal uzun fallop tüpleri veya tüp reanastomozu (ligasyondan sonra yeniden açma) veya tüp rekonstrüksiyonu gibi prosedürler, ektopik gebelik riskini artırabilir.
9. Rahim içi araç (RİA) takılması
Veriler, RİA takılan kadınların yaklaşık %3'ünün hala hamile kaldığını göstermektedir. Bu nedenle, RİA takılıysa ve karın ağrısı varsa, ektopik gebelik düşünülmelidir.