Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap vormt een risicovolle aandoening in de gynaecologie. Hoewel deze zwangerschap overeenkomsten vertoont met een normale zwangerschap, zoals amenorroe en vroege zwangerschapssymptomen (bijv. braken, duizeligheid, misselijkheid), verschilt zij in die zin dat er sprake is van buikpijn en vaginaal bloedverlies. De klinische verschijnselen zijn echter vaak atypisch, waardoor de kans op een verkeerde of gemiste diagnose groter is en daarmee ook de potentiële risico's toenemen.
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap vormt een bedreiging voor de gezondheid en het leven van vrouwen
Opmerking van deskundigen: Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, ook wel extra-uteriene zwangerschap genoemd, komt het meest voor in de eileider (meer dan 90% van de gevallen) en is ook het gevaarlijkste type. Een zwangerschap in de eileider kan twee uitkomsten hebben: ofwel migreert het embryo naar de buikholte, wat leidt tot een miskraam, ofwel veroorzaakt het een scheuring van de eileider.
Chirurgische verwijdering van de eileider kan de vruchtbaarheid in zekere mate aantasten. Vroegtijdige detectie biedt mogelijkheden voor conservatieve behandeling, waardoor de meeste patiënten een intra-uteriene zwangerschap kunnen bereiken.
Welke factoren dragen bij aan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?
1.Chronische salpingitis
Chronische ontsteking van de eileiders is een factor die bijdraagt aan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Het kan verklevingen in de slijmvliesplooien van de eileiders veroorzaken, wat leidt tot vernauwing van het lumen, beschadiging van het slijmvlies, verlies van epitheliale trilharen, verklevingen rond de eileiders en vervorming van de eileiders. Deze aandoeningen belemmeren het normale transport en de doorgang van de bevruchte eicel door de eileider en vormen de belangrijkste oorzaak van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap in de eileider.
2. Ontwikkelings- of functionele afwijkingen van de eileiders
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap wordt in verband gebracht met abnormale ontwikkeling of functie van de eileiders. Afwijkingen aan de eileiders, zoals overmatige lengte, hypoplasie van de spierlaag, afwezigheid van slijmvliesciliën, dubbele eileiders of ectopische fimbriae-uiteinden, kunnen allemaal predisponeren voor buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
3. Tubaligatie, elektrocoagulatie of ligatie met ringen
Na een tubale operatie – of het nu gaat om ligatie, elektrocoagulatie of ligatie met ringen – kan de vorming van tubale fistels of recanalisatie leiden tot een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.Recanalisatieprocedures of eileiderreconstructie na sterilisatie kunnen ook een buitenbaarmoederlijke zwangerschap veroorzaken doordat littekenweefsel het lumen vernauwt en de doorgankelijkheid belemmert. 4. Geschiedenis van buitenbaarmoederlijke zwangerschap Vrouwen met een eerdere buitenbaarmoederlijke zwangerschap lopen een aanzienlijk verhoogd risico op herhaling.
5. Herhaalde abortussen
Er zijn aanwijzingen dat hoe meer abortussen een vrouw heeft ondergaan, hoe groter het risico op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is. Daarom is effectieve anticonceptie van cruciaal belang.
6. In-vitrofertilisatie (IVF)
Statistieken tonen aan dat IVF een risico van 5-8% op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap met zich meebrengt. Dit komt doordat embryo's die op dag drie in de baarmoederholte worden geplaatst, 3-4 dagen nodig hebben om een geschikte implantatieplaats te vinden.Gedurende deze periode kunnen factoren zoals endometritis het baarmoederklimaat aantasten, waardoor de bevruchte eicel zich in de eileider nestelt, wat resulteert in een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. 7. Ontsteking van de eileiders Ongeveer 60% van de patiënten met een buitenbaarmoederlijke zwangerschap heeft een voorgeschiedenis van salpingitis.Terugkerende chronische salpingitis veroorzaakt verklevingen in de slijmvliesplooien van de eileider, vernauwing van het lumen, beschadiging van de trilharen of vervorming van de eileider als gevolg van verklevingen met omliggend weefsel. Dit belemmert de normale peristaltiek, waardoor de voortgang van de bevruchte eicel wordt belemmerd en deze niet tijdig in de baarmoederholte aankomt, wat leidt tot innesteling in de eileider.
8. Afwijkingen aan de eileiders of eerdere operaties aan de eileiders
Abnormaal lange eileiders of ingrepen zoals reanastomose (heropening na ligatie) of reconstructie van de eileiders kunnen het risico op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap vergroten.
9. Plaatsing van een spiraaltje (IUD)
Uit gegevens blijkt dat ongeveer 3% van de vrouwen met een spiraaltje toch zwanger wordt. Als u een spiraaltje heeft en buikpijn ervaart, moet daarom een buitenbaarmoederlijke zwangerschap worden overwogen.