1. Diabetes
Obesitas hangt nauw samen met diabetes. Uit een onderzoek onder meer dan 310.000 personen in 14 provincies en gemeenten in China bleek dat de prevalentie van diabetes onder de algemene bevolking 0,26% bedraagt, terwijl deze onder personen met overgewicht 2,82% bedraagt – meer dan tien keer zo hoog.Mensen met obesitas consumeren meer voedsel dan hun lichaam nodig heeft. Deze overmatige inname stimuleert de alvleesklier om overmatig insuline af te scheiden, wat leidt tot hyperinsulinemie. Aangezien de cellen van mensen met obesitas ongevoelig zijn voor insuline, bevordert dit de insulinesecretie nog meer, waardoor de alvleesklier nog zwaarder wordt belast. Dit veroorzaakt hyperplasie en hypertrofie van de alvleeskliercellen, wat na verloop van tijd kan leiden tot alvleesklierfalen en het ontstaan van diabetes.Bovendien gaat obesitas vaak gepaard met hyperlipidemie, vaak vergezeld van een hyperlipidemisch metabolisme. Dit verhoogt het gehalte aan vrije vetzuren, waardoor stoornissen in het koolhydraatmetabolisme verergeren en de vatbaarheid voor diabetes toeneemt.
2. Hypertensie
Obesitas vormt een belangrijke risicofactor voor het ontstaan en de progressie van hypertensie. Uit een onderzoek onder middelbare en oudere personen bleek dat de prevalentie van hypertensie 7,55% was bij personen met een body mass index (BMI) onder de 20, 20,26% bij personen met een BMI tussen 24 en 26, en 36,89% bij personen met een BMI boven de 28.Bij zwaarlijvige personen vereist de aanzienlijke toename van vetweefsel een verhoogd bloedvolume en hartminuutvolume om aan de fysiologische behoeften te voldoen. Langdurige overbelasting van het hart leidt tot hypertrofie van de linkerhartkamer en verhoogde bloeddruk. Bovendien gaat obesitas vaak gepaard met hyperinsulinemie, waarbij insuline de reabsorptie van natrium in de distale niertubuli bevordert, wat natriumretentie veroorzaakt en bijdraagt aan hypertensie.Bovendien vertonen personen met obesitas een verhoogde activiteit van de bijnierschors, verhoogde cortisolomzettingssnelheden en een verhoogde hydroxylatie van corticosteron en dehydrocorticosteron, die allemaal bijdragen aan een verhoogde bloeddruk. Bijgevolg vormt obesitas een belangrijke risicofactor voor hypertensie.
3. Arteriosclerose en coronaire hartziekte
Uit enquêtegegevens blijkt dat de prevalentie van coronaire hartziekte 4,72% bedraagt bij personen met een Body Mass Index (BMI) van minder dan 20, stijgt tot 9,91% bij personen met een BMI van 24-26 en zelfs 16,51% bedraagt bij personen met een BMI van meer dan 28.Obesitas gaat vaak gepaard met hypertriglyceridemie, wat bijdraagt aan atherosclerose. Factoren zoals overgewicht, een groter lichaamsoppervlak, overmatig vetweefsel en een verhoogde belasting van het hart (waaronder de belasting van het hartspierweefsel door vetophoping in en rond het hart) kunnen myocardiale ischemie en hypoxie veroorzaken. Verminderde lichamelijke activiteit bij mensen met obesitas, in combinatie met een verzwakte of ontoereikende coronaire collaterale circulatie, verergert deze aandoeningen nog verder.Al deze factoren kunnen bijdragen aan atherosclerose en coronaire hartziekten. 4. Ademhalingsinsufficiëntie Klinisch aangeduid als het obesitas-hypoventilatiesyndroom, ook bekend als hypoventilatiesyndroom.Bij ernstig zwaarlijvige personen beperken overmatige vetafzettingen in de borst- en buikwand de ademhalingsbewegingen, wat resulteert in oppervlakkige ademhaling en een verminderd expiratoir volume. Dit vermindert de functionele restcapaciteit, waardoor de longen zich in een bijna-eind-expiratoire toestand bevinden. De daaruit voortvloeiende afname van het ademvolume vermindert de alveolaire ventilatie, waardoor de gasuitwisseling wordt beperkt en kooldioxide wordt vastgehouden. Dit leidt tot een verminderde arteriële zuurstofsaturatie, wat mogelijk kan leiden tot cyanose.Langdurige hypoxie kan vervolgens polycytemie veroorzaken, waardoor tegelijkertijd de bloedviscositeit toeneemt, waardoor de circulatierespons en de hartbelasting toenemen. Deze progressie kan leiden tot pulmonale arteriële hypertensie en chronisch cor pulmonale. 5. Vette lever Obesitas kan leversteatose veroorzaken, wat leidt tot hepatomegalie.Bij zwaarlijvige personen zorgt een langdurig koolhydraat- en vetrijk dieet in combinatie met hyperinsulinemie ervoor dat de triglyceridesynthese in de lever de transportcapaciteit van de lever ver overschrijdt. Als alternatief kan er een verminderde triglyceride-export via lipoproteïnen met een zeer lage dichtheid optreden, wat leidt tot triglyceride-accumulatie in de lever en leververvetting.