Epidemiologische studies tonen aan dat zwaarlijvige vrouwen een verhoogd risico lopen op endometriumkanker en postmenopauzale borstkanker, terwijl zwaarlijvige mannen vatbaarder zijn voor prostaatkanker. Bovendien verhoogt obesitas de kans op colorectale kanker bij beide geslachten. De ernst van obesitas hangt rechtstreeks samen met de incidentie van deze vormen van kanker. 2. Bijdrage aan verschillende vaataandoeningen Obesitas leidt vaak tot diverse vasculaire pathologieën.Naast overmatige ophoping van onderhuids vet, hebben zwaarlijvige personen ook vetafzettingen in hun inwendige organen en in het hele vaatstelsel. Dit maakt hen vatbaar voor meerdere vaatziekten, met name levensbedreigende cardiovasculaire en cerebrovasculaire aandoeningen. Onderzoek wijst uit dat de incidentie van hypertensie bij zwaarlijvige personen 1,5 tot 3 keer hoger is dan bij personen met een normaal gewicht. Bovendien geldt dat hoe zwaarder de obesitas, hoe groter de prevalentie van hypertensie en hoe sterker de bloeddrukstijging.Bij ernstig zwaarlijvige personen ligt de incidentie van hypertensie boven de 50%. Omgekeerd leidt het nemen van maatregelen om het lichaamsgewicht te verminderen tot een overeenkomstige daling van de bloeddruk. 3. Aanleg voor diabetes Hoewel obesitas niet als de directe oorzaak van diabetes kan worden beschouwd, mag de rol ervan bij het ontstaan van de aandoening niet worden onderschat. Uitgebreide gegevens bevestigen dat de incidentie van diabetes toeneemt naarmate de obesitas ernstiger is.In bepaalde economisch ontwikkelde landen is diabetes de meest voorkomende ziekte die verband houdt met obesitas. Ongeveer een derde van de volwassenen met diabetes heeft een zwaarlijvig lichaamsbouw. Bijna alle zwaarlijvige personen vertonen in verschillende mate verhoogde nuchtere bloedglucosespiegels. 4. Aanleg voor aandoeningen van het bewegingsapparaat Het overmatige gewicht van zwaarlijvige personen legt extra druk op het bewegingsapparaat, met name de wervelkolom en de onderste ledematen.Botten, gewrichten en andere weefsels die langdurig overmatig gewicht moeten dragen, worden dagelijks blootgesteld aan onnodige belasting. Na verloop van tijd leidt dit onvermijdelijk tot cumulatieve belasting, met aandoeningen als artritis, spierverrekking of compressie van de spinale zenuwwortels tot gevolg. Dit veroorzaakt pijn in de taille, benen, schouders en rug en kan zelfs leiden tot gewrichtsmisvorming, waardoor de mobiliteit van de ledematen ernstig wordt beperkt.
5. Bijdrage aan dyslipidemie
Zwaarlijvige personen, met name personen met abdominale obesitas, zijn gemiddeld gevoeliger voor hypercholesterolemie, hypertriglyceridemie en abnormaal verhoogde niveaus van lipoproteïne met lage dichtheid (LDL) en lipoproteïne met zeer lage dichtheid (VLDL), terwijl de niveaus van lipoproteïne met hoge dichtheid (HDL) overeenkomstig zijn verlaagd.De precieze redenen waarom zwaarlijvige personen vatbaar zijn voor hyperlipidemie blijven onduidelijk, hoewel er verschillende mogelijke factoren zijn: verhoogde inname van vetten via de voeding, grotere vetopslag in het lichaam, hyperinsulinemie die mogelijk de bloedlipiden verhoogt, en verminderde lipidenklaring.
6. Verhoogde kans op hypertensie
Obesitas hangt nauw samen met hypertensie. Bij zwaarlijvige personen van 40-50 jaar is de incidentie van hypertensie 50% hoger dan bij niet-zwaarlijvige leeftijdsgenoten. Een matig zwaarlijvig persoon loopt meer dan vijf keer zoveel risico op hypertensie als iemand met een normaal gewicht, en meer dan twee keer zoveel risico als een licht zwaarlijvig persoon.
7. Verhoogde belasting van het hart
Uit observaties blijkt dat zwaarlijvige personen vier keer zoveel kans hebben op angina pectoris en plotselinge hartdood. Dit bevestigt dat zwaarlijvigheid een aanzienlijke belasting voor het hart vormt en hartschade veroorzaakt.Het menselijk hart functioneert als een pomp en trekt zich voortdurend samen en ontspant zich om de bloedcirculatie in stand te houden. Bij zwaarlijvige personen verhoogt het overtollige vet dat in het bloed is opgeslagen het totale bloedvolume aanzienlijk, waardoor het hart tijdens de samentrekking meer kracht moet uitoefenen. Wanneer het hart overbelast raakt, kan het het bloed niet meer effectief rondpompen, wat leidt tot bloedstagnatie in het cardiovasculaire systeem. In ernstige gevallen kan dit zelfs leiden tot uitgesproken hartfalen.
8. Het veroorzaken van leververvetting
Ongeveer de helft van de mensen met obesitas ontwikkelt leververvetting. De lever synthetiseert triglyceriden, maar heeft een beperkte opslagcapaciteit. Bij mensen met obesitas raakt de balans tussen triglyceridesynthese en -transport verstoord. Een hoge inname van vetzuren leidt tot een verhoogde triglyceridenproductie in de lever.Grote hoeveelheden triglyceriden hopen zich op in de lever, wat uiteindelijk leidt tot leververvetting.
9. Veroorzaakt aandoeningen aan het bewegingsapparaat Obesitas kan leiden tot drie primaire aandoeningen aan het bewegingsapparaat: artrose, diabetische artropathie en jichtartropathie. Hiervan is artrose zowel de meest voorkomende als de meest invaliderende aandoening. Obesitasgerelateerde artrose treft voornamelijk de kniegewrichten, met secundaire betrokkenheid van de heupgewrichten en vingergewrichten.
10. Belemmering van de opname van voedingsstoffen
Obesitas is een voedingsstoornis. Lange tijd geloofden sommige mensen ten onrechte dat mollig en goed gebouwd zijn een teken was van goede voeding.In werkelijkheid staat obesitas niet gelijk aan goede voeding. Net als vermagering is het het gevolg van een onevenwichtige voeding, met als enige verschil de hoeveelheid vet die in het lichaam is opgeslagen. Obesitas betekent niet alleen overtollig lichaamsvet, maar ook een tekort aan bepaalde voedingsstoffen. Veel kinderen met obesitas hebben bijvoorbeeld vaak een tekort aan sporenelementen zoals ijzer en calcium, wat kan leiden tot aandoeningen zoals bloedarmoede door ijzertekort en rachitis.