Kökeni ve taksonomik farklılıklar
Papaya, Rosaceae familyasından Carica cinsine aittir:Bu cins, Çin ayvası (Chaenomeles speciosa) ve buruşuk ayva (Chaenomeles sinensis) gibi türleri içerir. Birçoğu Çin'e özgü ılıman iklimde yetişen odunsu bitkilerdir ve meyveleri yenilebilir ve tıbbi amaçlarla kullanılırken, güzel çiçekleri de süs amaçlı yetiştirilir. Bunlar, geleneksel kültür ve şiirlerde atıfta bulunulan ayvalardır, örneğin Şarkılar Kitabı'ndaki ünlü dize: "Bana bir ayva verdin, ben de sana yeşim süs eşyası ile karşılık verdim."
Rosaceae papayadan farklı olarak, bilimsel adı Carica papaya olan ve Brassicales takımı ile Caricaceae familyasına ait olan yaygın tropikal meyve papaya vardır. Papaya, sulu, kokulu eti ve tropikal taze meyve olarak yıl boyunca bulunabilmesi nedeniyle dünyanın en önemli üç otsu meyve ağacı arasında yer alır.Pengsheng Kavunu, Uzun Ömür Meyvesi, Demir Ayaklı Armut ve Deniz Alıç Armut gibi isimlerle de bilinir. Amerika kıtasının güneyindeki Meksika'ya özgü olan papaya, 17. yüzyılın başlarında Çin'e yetiştirilmek üzere getirilmiştir. Pürüzsüz, çekici kabuğu, kalın eti, zengin aroması, tatlı tadı ve bol besin değeriyle papaya, "yüz faydaları olan meyve", "meyvelerin kralı" ve "uzun ömür kavunu" gibi zarif unvanları hak etmiştir.
Papaya ağaçlarda "meyve" olarak da yetiştiği için bazen "odun elması" (木瓜) olarak da adlandırılır. Ancak, onu ayırt etmek için genellikle "yabancı" (番) ön eki eklenir. Papaya, Caricaceae familyasına aittir. Bitkiyi ayırt etmenin en basit yolu, papayanın sadece bir ana gövdesi olması ve dallanmış sapları olmamasıdır.Papaya kesildiğinde, tek bir kütle halinde kümelenmiş tohumlar ortaya çıkar. Buna karşılık, sıradan bir ayva yatay olarak kesildiğinde, tohumları beş ayrı bölmeye dağılır ve elma kesitine benzer. Bu benzerlik, ayva ve elmanın Rosaceae familyasına, özellikle Maloideae alt familyasına ait olmasından kaynaklanmaktadır.
Papaya, güney Meksika ve Orta Amerika'nın komşu bölgelerinde yetişir. Günümüzde ağırlıklı olarak Güneydoğu Asya'da (Malezya, Filipinler, Tayland, Vietnam, Myanmar, Endonezya, Hindistan ve Sri Lanka dahil) ve Orta ve Güney Amerika, Batı Hint Adaları, Florida, Hawaii, Küba ve Avustralya'da yaygın olarak bulunur.Çin'de ise ağırlıklı olarak Guangdong, Hainan, Guangxi, Yunnan, Fujian ve Tayvan eyaletlerinde (bölgelerinde) yetiştirilmektedir. Besin Değerleri Yeşil papaya ile sıradan meyve papaya arasındaki fark: Günümüzde papaya ağırlıklı olarak Guangxi'de yetiştirilmektedir. Sıradan papaya ile karşılaştırıldığında, yeşil papaya daha yüksek tıbbi değere sahiptir. Papain enzimleri açısından zengin olan yeşil papaya, çeşitli kozmetik ürünler, cilt bakım ürünleri, gıdalar ve hammaddelerin işlenmesinde kullanılmaya uygundur.Meyve olarak tüketilen sıradan papaya, daha düşük seviyede papain içerir. Yeşil ve sarı papaya arasındaki fark: Yeşil papaya, olgunlaşmamış papaya anlamına gelir ve genellikle sıradan papaya değil, olgunlaşmamış tıbbi papaya'yı ifade eder. Bu çeşit, daha yüksek papain içeriğine ve daha fazla tıbbi değere sahiptir. Sarı papaya, tamamen olgunlaşmış papaya anlamına gelir.Yeşil papaya, bol miktarda papain, papain proteaz, kimopapain, karoten ve on yedi amino asitten fazlasını ve birçok besin maddesini içerir. Besin açısından zengin, sağlıklı bir meyve hazinesidir ve hiçbir dezavantajı olmadan sayısız fayda sağlar.
Farklı Kullanım Alanları
Papaya ağacı, canlı çiçekleri, çekici şekli ve zararlılara ve hastalıklara karşı direnci ile bahçe peyzajı için mükemmel bir seçimdir. Bahçe duvarları veya orman kenarları boyunca kümeler halinde dikilebilir, ilkbaharda çiçek güzelliği, sonbaharda meyve verir. Tohumları ağırlıkça %35,99 yağ içerir ve %30 yağ verimi ile tüketime veya sabun yapımına uygun kokusuz yağ üretir.Meyveleri buharda pişirildikten veya kaynatıldıktan sonra şekerlenmiş meyve olarak saklanabilir. Tıbbi kullanımları da vardır, ancak terapötik etkileri minimum düzeydedir. Tıbbi etkinliğinin zayıf olması nedeniyle, Devlet İlaç Denetim Bürosu 2003 yılında tıbbi kullanımını yasaklayan bir yönerge yayınlamıştır. Çiçekleri, şeker bazlı soslarda lezzet verici bir bileşen olarak kullanılabilir ve hoş bir tat verir. Kabuğu tanen içerir ve tanen üretimi için ekstrakte edilebilir. Odunu serttir ve mobilya yapımına uygundur.
Papaya çiğ veya pişmiş, dilimlenmiş veya daha sonra kullanılmak üzere güneşte kurutulmuş olarak tüketilebilir. Yapraklar yıl boyunca hasat edilebilir, taze olarak kullanılabilir veya hava ile kurutularak saklanabilir. Ayrıca, papaya meyvesi papaya şekerlemesi, reçel, konserve ve konserve ürünlere işlenebilir. Olgunlaşmamış meyvenin süt rengi özü, protein sindirimine yardımcı olan ve endüstride geniş uygulama alanları bulan papain enzimi bakımından zengindir.Papaya ağaçları, dikildikten yaklaşık altı ay sonra meyve verir. Tek, dik gövdeli olarak büyürler ve yıl boyunca sürekli çiçek açar ve meyve verir. Tek tek meyvelerin ağırlığı 1 ila 3 jin (yaklaşık 0,5 ila 1,5 kg) arasındadır ve her ağaç yılda yaklaşık 70 jin (yaklaşık 35 kg) verim verir. Ağaç başına kaydedilen en yüksek verim 130 jin (yaklaşık 65 kg) dir. Papaya meyvesi, kalın eti, zengin aroması, tatlı tadı ve bol miktarda besin maddesi ile övünür. Eşsiz papain enzimi, kalbi temizler ve akciğerleri nemlendirir, sindirime yardımcı olur ve mide rahatsızlıklarını tedavi eder.Eşsiz papain alkaloidi, lenfositik lösemi hücrelerine karşı güçlü bir anti-kanser aktivitesi sergileyerek anti-tümör özellikleri gösterir. Papayalar, hasat sonrası 1-2 ay boyunca kalitesini koruyarak, depolanması ve taşınması kolay bir meyvedir. Erken meyve veren papaya, ilk yıl 250 bitki başına mu başına 2000 jin (yaklaşık 1000 kg/mu) üzerinde yüksek verim sağlar.