Dla dzieci pojęcie „bezpieczeństwa” ma ogromne znaczenie. Towarzyszy im przez całe życie, a utracone we wczesnym dzieciństwie niezwykle trudno jest je odzyskać w wieku dorosłym. Dlatego rodzice muszą czuwać nad tym, aby ich dzieci nigdy nie czuły się niepewnie. Powinni nieustannie zapewniać je, że mama i tata kochają je bezwarunkowo i zawsze będą przy nich, niezależnie od okoliczności. Odgrywa to kluczową rolę w kształtowaniu ich charakteru.Poniżej znajdują się cztery zwroty, które najczęściej podważają poczucie bezpieczeństwa dziecka – należy ich unikać za wszelką cenę!
1. „Powiedziałem nie, to znaczy nie!”
Sytuacja: Przed snem mały Ding uparcie domagał się słodyczy, odmawiając pójścia spać pomimo długich namów. Matka postanowiła powołać się na autorytet ojca. Tata surowo oświadczył: „Żadnych słodyczy przed snem. Powiedziałem nie, to znaczy nie!”.
Analiza eksperta: Jest to przykład despotycznego rodzicielstwa zakorzenionego w tradycyjnym przekonaniu, że „dzieci powinny być posłuszne ojcom”. Nie tylko podważa to więź między rodzicami a dziećmi, sprzyjając sprzeciwom i konfliktom, ale także osłabia poczucie sprawiedliwości u dzieci. Utrudnia to rozwój świadomości demokratycznej i umiejętności negocjacyjnych, a nawet może sprzyjać tendencjom do przemocy.
Rodzice nie powinni lekceważyć zdolności rozumienia dzieci; należy je traktować jak równych sobie.
II. „Jeśli nie będziesz posłuszny, dam ci lanie!”
Sytuacja: W supermarkecie Xixi uparcie domaga się różnych produktów. Kiedy ojciec odmawia, Xixi siada na podłodze i wybucha płaczem. Czując się upokorzony, ojciec podnosi rękę w groźnym geście: „Jeśli nie będziesz posłuszny, dam ci lanie!”. Xixi nie tylko nie przestaje płakać, ale płacze jeszcze głośniej.
Analiza eksperta: Czasami zachowanie dzieci naprawdę wywołuje gniew rodziców. W gniewie rodzice często wydają ostrzeżenia typu „Jeśli nie będziesz posłuszny, dam ci klapsa”, zanim uciekną się do fizycznej kary. Takie puste groźby jedynie podważają autorytet rodziców, nie przynosząc żadnych namacalnych efektów.
Groźby utrudniają również rozwój pozytywnych cech charakteru u dzieci, sprzyjając zamiast tego nieśmiałości, tchórzliwości i słabości. Kiedy dzieci prowokują rodziców buntowniczym zachowaniem, fizyczna kara może sprawić, że pomyślą: „Zraniłeś mnie, ale czuję satysfakcję, że straciłeś panowanie nad sobą”. Jeśli rodzice nie potrafią kontrolować swojego gniewu, uciekanie się do bicia lub krzyczenia oznacza ich porażkę.
Trzy: „Mama już cię nie będzie kochać!”
Sytuacja: Małe dziecko nie chce jeść przy stole. Po łagodnej reprymendzie ze strony matki dziecko celowo rozrzuca jedzenie. Matka daje mu kilka lekkich klapsów i krzyczy: „Jeśli znowu będziesz płakać, mama już cię nie będzie kochać!”.
Analiza eksperta: W wieku około dwóch lat małe dzieci mają ograniczone zrozumienie emocji innych osób. Często interpretują uczucia na podstawie wyrazu twarzy i zachowań zewnętrznych, mając trudności z pojmowaniem złożonych wewnętrznych przeżyć dorosłych. Mogą potraktować groźbę odejścia rodzica dosłownie.
Ta taktyka udawanego porzucenia, powszechnie stosowana przez wielu rodziców, powoduje znaczne szkody psychiczne u dzieci i poważnie podważa ich poczucie bezpieczeństwa.
Od najmłodszych lat dzieci czerpią poczucie bezpieczeństwa psychicznego z silnej więzi z rodzicami. To poczucie bezpieczeństwa stanowi podstawę ich eksploracji świata zewnętrznego.
Udawanie porzucenia dziecka sprawia, że wierzy ono, iż nawet najbardziej zaufana osoba je opuściła, pozostawiając je bez ochrony. Powoduje to głęboką traumę w jego delikatnej psychice. Dzieci, których więzi przywiązania uległy zerwaniu, często wykazują wycofanie behawioralne, nadwrażliwość, niską samoocenę, podejrzliwość, niestabilność emocjonalną i trudności w nawiązywaniu bliskich relacji.
IV. „Mama znalazła cię w koszu na śmieci”.
Scenariusz: Huanhuan pyta mamę: „Mamusiu, skąd się wzięłam?”. Jej mama, zajęta pracą, nie ma czasu na szczegółowe wyjaśnienia i odpowiada: „Znalazłam cię w koszu na śmieci”. Taką samą odpowiedź otrzymała mama Huanhuan, gdy była dzieckiem.Huanhuan siedziała cicho w kącie, wyglądając na przygnębioną.
Analiza ekspercka: W pewnym wieku dzieci nieuchronnie zadają pytania typu „Skąd się wziąłem?”. Od dawna standardową odpowiedzią rodziców jest „Zostałeś znaleziony”. W rzeczywistości takie odpowiedzi mogą głęboko zranić psychikę dziecka, powodując rozdźwięk w relacjach między rodzicami a dzieckiem. Niektóre dzieci po otrzymaniu takiej odpowiedzi stają się trwale nieszczęśliwe.