Ωστόσο, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην πρωταρχική βάση της «εκπαίδευσης συναισθηματικής νοημοσύνης», την οικογένεια, η οποία ξεπερνά σε σημασία ακόμη και τα σχολεία. Ο Ντάνιελ Γκόλεμαν, κάτοχος του Βραβείου Ζωής της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας, δηλώνει σαφώς στο βιβλίο του EQ: «Η οικογένεια είναι το πρώτο σχολείο για την ανάπτυξη του EQ. Μόνο γονείς με υψηλό EQ μπορούν να μεγαλώσουν παιδιά με υψηλό EQ».
Οι γονείς είναι οι καλλιεργητές της συναισθηματικής νοημοσύνης των παιδιών τους
Το EQ αναφέρεται στη συναισθηματική νοημοσύνη ενός ατόμου (συναισθηματικός δείκτης/νοημοσύνη). Με απλά λόγια, μετρά την ικανότητα ενός ατόμου να ρυθμίζει τα συναισθήματά του και να διαχειρίζεται τα συναισθήματα των άλλων. Σε αντίθεση με το IQ, το οποίο επηρεάζεται από τη γενετική των γονέων, τα επίπεδα EQ διαμορφώνονται κυρίως από την ανατροφή.Ο Daniel Goleman παρατήρησε ότι τα άτομα μαθαίνουν σε μεγάλο βαθμό την συναισθηματική τους συνειδητοποίηση και τους μηχανισμούς αντιμετώπισης από τους γονείς τους. Εάν μια μητέρα αντιδρά στον θυμό πετώντας αντικείμενα, το παιδί της μπορεί να μιμηθεί αυτή την ακραία μορφή εκτόνωσης της απογοήτευσης. Εάν μια μητέρα είναι κλειστή και απρόθυμη να συνεργαστεί, το παιδί της είναι πιθανό να αναπτύξει μια παρόμοια απομονωμένη διάθεση.
Αν και το EQ δεν επηρεάζεται από το γονιδιακό υλικό των γονιών, ο έλεγχος των συναισθημάτων των γονιών αποτελεί τον πιο άμεσο καταλύτη για το αναπτυσσόμενο EQ ενός παιδιού. Επιπλέον, η καθοδήγηση της συμπεριφοράς που παρέχεται μέσω της καθημερινής αλληλεπίδρασης αποτελεί τον κύριο δείκτη για την ανάπτυξη του EQ ενός παιδιού.
Η προσέγγιση τεσσάρων βημάτων για τη σπορά των «σπόρων» της συναισθηματικής νοημοσύνης στο μωρό σας
Οι έρευνες δείχνουν ότι η συναισθηματική νοημοσύνη αρχίζει να εμφανίζεται ήδη από τη γέννηση, διαμορφώνεται σταδιακά κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας και στη συνέχεια καθιερώνεται ως η υπάρχουσα έννοια της συναισθηματικής νοημοσύνης. Ο εγκέφαλος ενός παιδιού αναπτύσσεται ταχύτερα μεταξύ των ηλικιών 0 και 5 ετών, ιδιαίτερα όσον αφορά την εκμάθηση συναισθηματικών ικανοτήτων.
1. Δημιουργία αίσθησης ασφάλειας και εμπιστοσύνης
Ηλικίες 0-1: Κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου, οι γονείς πρέπει να παίζουν συχνά διάφορα παιχνίδια με το μωρό τους, να του μαθαίνουν απλές λέξεις και να προσπαθούν να ικανοποιήσουν την έντονη επιθυμία του να εξερευνήσει τον κόσμο.Πέρα από την προσεκτική σωματική φροντίδα, οι γονείς πρέπει να παρέχουν συναισθηματική ασφάλεια και αγάπη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Αυτό καλλιεργεί την αναδυόμενη εμπιστοσύνη και ασφάλεια του βρέφους στον κόσμο, θέτοντας τα θεμέλια για την ανάπτυξη μιας ισορροπημένης προσωπικότητας.
2. Ενίσχυση και σταθεροποίηση των συναισθημάτων
Η «πρώτη φάση της ανυπακοής» εμφανίζεται γύρω στα δύο χρόνια. Τα παιδιά αρχίζουν να διακρίνουν μεταξύ «δικό σου» και «δικό μου», αρνούμενα να μοιραστούν τα υπάρχοντά τους. Γίνονται εύκολα ενθουσιασμένα και ευερέθιστα. Τα συναισθήματά τους γίνονται πιο λεπτομερή — χαρούμενο γέλιο όταν είναι ευτυχισμένα, χαμόγελο όταν βλέπουν τη μαμά. Οι γονείς πρέπει να βοηθήσουν στην ενίσχυση και σταθεροποίηση αυτών των συναισθημάτων, απομακρύνοντάς τα από τα αρνητικά.
3. Παροχή ευκαιριών για πλούσιες συναισθηματικές εμπειρίες
Μέχρι την ηλικία των τριών ετών, τα παιδιά μαθαίνουν να εκφράζουν τις ανάγκες τους πέρα από το κλάμα, χρησιμοποιώντας πράξεις και γλώσσα για να μεταδώσουν τα εσωτερικά τους συναισθήματα και ενδιαφέροντα. Για παράδειγμα, ένα διαπεραστικό κλάμα υποδηλώνει σημαντική δυσφορία, ενώ το χτύπημα μπορεί να σηματοδοτεί ακραία απογοήτευση.Το να βλέπει τους γονείς να μαλώνουν μπορεί να το κάνει να κλάψει, ενώ το να βλέπει τη μητέρα του με κακή διάθεση μπορεί να το οδηγήσει να πει παρηγορητικά λόγια όπως «Μαμά, χαμογέλα». Σε αυτό το στάδιο, οι γονείς πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην παροχή ποικίλων συναισθηματικών εμπειριών, ενώ παράλληλα να κατευθύνουν με επιδεξιότητα τα πλούσια και έντονα συναισθήματα του παιδιού προς εποικοδομητικές εκφράσεις, προωθώντας την υγιή ανάπτυξη μέσω της διακριτικής επιρροής.
4. Καλλιέργεια χαρούμενων διαπροσωπικών σχέσεων
Τα παιδιά ηλικίας 4-5 ετών εμφανίζουν αναδυόμενη κοινωνική ανάπτυξη:δεσμούς γονέα-παιδιού, σχέσεις δασκάλου-μαθητή και σχέσεις με τους συνομηλίκους. Η παραμέληση της αγάπης μπορεί να αφήσει τα παιδιά συναισθηματικά πεινασμένα. Ο φόβος των δασκάλων μπορεί να προκαλέσει άγχος που σχετίζεται με το σχολείο. Οι κακώς διαχειριζόμενες φιλίες μπορούν να προκαλέσουν απομόνωση. Επομένως, οι γονείς πρέπει να καλλιεργούν τον δικό τους δεσμό, παρακολουθώντας παράλληλα τη συμπεριφορά του παιδιού τους στον παιδικό σταθμό και μεταξύ των συνομηλίκων του.