Xiaolong tam bir küçük zorba idi. Dışarıda oynarken ya komşunun küçük kız kardeşini itip kakardı ya da ağlayana kadar büyük bir çocuğu tekmeliyordu. Annesi sürekli onun yarattığı sorunlarla uğraşıyordu, ancak Xiaolong kendisi hiç "özür dilerim" demiyordu.
Bir keresinde, babası Xiaolong'u amcasının evine götürdü. Xiaolong ve kuzeni birlikte "evcilik" oynadılar, ancak kısa süre sonra kimin polis olacağı konusunda tartışmaya başladılar. Xiaolong kuzenini itti ve kuzeni ağlayarak Xiaolong'un babasına koştu: "Bana zorbalık yapıyor!" Babası Xiaolong'u yanına çekip kuzeninden özür dilemesini istedi. Xiaolong sessiz kaldı.Babasının elini kaldırıp ona vurmak üzere olduğunu gören Xiaolong, isteksizce uzun ve çekik bir "Özür dilerim, hıh!" dedi. Xiaolong'un yanlışını anlamadığını gören babası, hem sinirlenip hem de öfkelendi.
Psikolojik Danışmanlık Uzmanının Teşhisi:
Küçük çocuklar genellikle doğru ve yanlış, sorumluluk ve özdenetim duygusundan yoksundur. Hatalarını tam olarak fark edemeyebilir veya nasıl düzelteceklerini bilemeyebilirler. Ahlaki farkındalık ve utanç gibi daha üst düzey duygular geliştikçe, çocuklar yavaş yavaş hatalarını kabul etmeyi ve düzeltmeyi öğrenirler. Ebeveynler, çocukların hatalarını uygun şekilde ele almalı, azarlama veya zorlama gibi sert yöntemlerden kaçınmalıdır. Bu tür yaklaşımlar, çocukların hatalarını anlamalarına yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda özgüvenlerini de zedeleyebilir.
Ebeveynler için ipuçları:
1. Çocuğunuza hatalarını kabul etmeyi öğretin. Çocuğunuz özür dilemekte zorlanıyorsa, bunun nedeni doğru ve yanlış kavramlarını anlamaması olabilir; neyin uygun davranış olduğunu, belirli eylemlerin neden yanlış kabul edildiğini veya hatalarını nasıl düzeltebileceğini kavrayamıyor olabilir. Bu nedenle ebeveynler aceleci bir şekilde azarlamaktan kaçınmalıdır. Bunun yerine, davranışın neden yanlış olduğunu ve hatanın nerede olduğunu sabırla açıklayın.Çocuk hatasını kabul etmekte tereddüt ediyorsa, bunun nedeni sonuçlarından korkması olabilir. Ebeveynler, herkesin hata yapabileceğini ve hatalarını düzeltmenin iyi bir çocuk olmasını sağlayacağını açıklayarak onu rahatlatmalı ve böylece korkunun gelişmesini önlemelidir.
2. Hataları hemen düzeltin. Çocuk hata yaptığında, ebeveynler zamanında rehberlik ve düzeltme sunmalı, hataların telafisi imkansız olmadığını ve hatayı düzelttikten sonra affedileceğini açıkça belirtmelidir.Ebeveynler, hatalardan sonra çocukları acımasızca eleştirmekten veya suçlamaktan kaçınmalıdır, çünkü bu isyankar tavırları besler ve gelecekte hatalar meydana geldiğinde mazeret uydurmalarına yol açar.
Sözlü olarak özür dileyen ancak tekrar tekrar yaramazlık yapan çocuklar için, ebeveynler sadece özürlere değil, gözlemlenebilir davranış değişikliklerine de odaklanmalıdır. Bu nedenle, ebeveynlerin hataları nasıl ele aldıkları, hataların kendisinden daha önemlidir.
3. Ebeveynler çocuklarından özür dilemeyi öğrenmelidir. Geleneksel aile değerleri, ebeveynlerin çocuklarından özür dilemesinin otoritelerini azalttığını öne sürer. Sonuç olarak, yetişkinlerin saygınlığını korumak isteyen birçok ebeveyn, hatalı olsalar bile çocuklarından hatalarını kabul etmeyi ısrarla reddeder.
Psikolojik araştırmalar, ebeveynlerin özür dilemesinin sadece uyumlu aile ilişkilerini teşvik etmekle kalmayıp, aynı zamanda herkesin hata yapabileceğini ve hatasını kabul etmenin utanç kaynağı olmadığını kişisel örnekleriyle gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ebeveynler çocuklarından özür dilediğinde saygınlıklarını kaybetmezler, aksine genellikle daha fazla saygı görürler.