Tandsteen verwijderen wordt al vele jaren toegepast, maar er blijven vragen bestaan. Sommigen geloven dat het tandplak en tandsteen verwijdert, wat de mondgezondheid ten goede komt, terwijl anderen beweren: "Mijn tanden voelden los aan na het verwijderen van tandsteen – het moet schadelijk zijn." Tandartsen verduidelijken dat het verwijderen van tandsteen geen loszittende tanden veroorzaakt.
Het doel van scaling is reiniging en onderhoud
Tandheelkundige scaling, beter bekend als "tanden reinigen", verwijst eigenlijk naar "ultrasone parodontale scaling" – de meest fundamentele procedure in parodontale behandelingen. Hierbij worden hoogfrequente ultrasone trillingen gecombineerd met waterirrigatie om bacteriën, ontstekingscellen en tandsteen te verwijderen die zich hebben vastgezet op het parodontale weefsel (voornamelijk in de tandvleesspleten) en het tandoppervlak.In combinatie met polijsten en medicinale spoelingen kan het ook sommige extrinsieke vlekken verwijderen en ontstekingen in het parodontale weefsel verminderen.
Tandsteen verwijderen reinigt moeilijk bereikbare plaatsen
Tandplak en tandsteen in het parodontale weefsel zijn moeilijk te verwijderen met alleen water of door poetsen. Na verloop van tijd hopen ze zich steeds meer op en worden ze een belangrijke factor in parodontale aandoeningen.(Voor gedetailleerde informatie over de gevaren van tandsteen verwijzen wij u naar het thematische artikel van Health 9-to-5: Tandvleesbloeding: niet noodzakelijkerwijs het gevolg van een vitaminetekort) In dit stadium is er meer mechanische kracht nodig om het tandsteen te verwijderen, wat mogelijk is met ultrasoon scaling. Bovendien kan het ultrasone handstuk, in combinatie met de vaardigheid van de behandelaar, plaatsen bereiken die niet toegankelijk zijn voor gewone tandenborstelharen, waardoor de "moeilijk bereikbare plekken" rond de tanden worden gereinigd.
Scaling veroorzaakt geen loszittende tanden
Er bestaan tal van mythes over tandsteenverwijdering, maar de meest voorkomende is dat het "tanden losmaakt". Hoewel velen dit gevoel melden, begrijpen ze de onderliggende oorzaak verkeerd. Het is zeker dat scaling op zich niet kan leiden tot loszittende tanden. Bij ultrasoon scaling wordt standaard direct contact met het tandoppervlak vermeden.Zelfs bij hardnekkige tandsteen maakt de punt slechts licht contact en gebruikt hij trillingen om afzettingen los te maken. Deze kracht is minimaal en wordt bijna parallel aan het tandoppervlak (onder een hoek van 15 graden) uitgeoefend, wat niet te vergelijken is met de rotatiekracht die tijdens het trekken op de tandhals wordt uitgeoefend. Een tand met gezond parodontium raakt niet snel los, anders zou het trekken veel minder moeilijk zijn.
Tandmobiliteit ontwikkelt zich vaak geleidelijk
Tanden blijven stevig verankerd in onze mond – ongeschokt door salto's, sprongen of zelfs een hardloopsessie van 1000 meter – dankzij het ondersteunende parodontale weefsel: het alveolaire bot, het parodontale ligament en het parodontale membraan die samenwerken.Tanden die al door parodontitis zijn aangetast, zijn echter heel anders. Wanneer parodontitis resorptie en vermindering van het alveolaire bot veroorzaakt, waardoor het zich onder de cervicale rand terugtrekt, verliest de tand voldoende botondersteuning. Dit leidt tot verschillende gradaties van beweeglijkheid, net als bij een jonge boom waarvan de wortels de omringende grond hebben verloren en die na verloop van tijd onvermijdelijk gaat kantelen.
Bij dergelijke patiënten is de beweeglijkheid vóór het schrapen mogelijk niet merkbaar vanwege tandsteenafzettingen. Mensen met ernstige parodontitis hebben doorgaans een slechte mondhygiëne en aanzienlijke tandsteenophoping. Tandsteen heeft een bepaalde hardheid en afzettingen op aangrenzende tanden of oppervlakken kunnen met elkaar verbonden raken, waardoor losse tanden indirect worden gestabiliseerd.Zodra alle tandsteen is verwijderd, laten tanden die deze "steun" niet meer hebben hun werkelijke mate van beweeglijkheid zien.
Het niet verwijderen van tandsteen kan leiden tot tandverlies.
Sommigen zouden kunnen aanvoeren dat tandsteen stabiliteit biedt en beweeglijkheid voorkomt, en dat tandsteenverwijdering daarom helemaal moet worden vermeden.De aanhoudende aanwezigheid van tandsteen en tandplak irriteert echter voortdurend het parodontale weefsel. Dit is te vergelijken met een rij jonge boompjes in geërodeerde grond, omringd door opgehoopt afval (let op: niet-afbreekbaar afval dat niet als meststof kan dienen). Hoewel voldoende volume en hoogte van dit afval de jonge boompjes tijdelijk kan stabiliseren, erodeert het afval dat in contact komt met hun wortels de grond gestaag.Als vuilnismannen dit afval nooit verwijderen, neemt de grond rond de wortels geleidelijk af. Uiteindelijk zullen de bomen niet alleen scheef gaan staan, maar volledig omvallen. Dit is precies de reden waarom tanden uitvallen bij gevorderde parodontitis.
Kan scaling andere schade veroorzaken?
Correct uitgevoerde scaling beschadigt de tanden niet. Overmatige druk tijdens de procedure, het gebruik van te hoge vermogensinstellingen, te lang op één punt blijven of zelfs schrapen met de ultrasone tip kan echter het glazuur van de tanden beschadigen.Dergelijke schade ontstaat meestal wanneer tandsteen erg hardnekkig is en niet met standaardvermogen kan worden verwijderd. Dit komt vaak voor wanneer behandelaars slechts oppervlakkige kennis hebben van ultrasoon schrapen en prioriteit geven aan "grondig reinigen" zonder rekening te houden met de mogelijke schade aan de tanden.Als u besluit om tandsteen te laten verwijderen, kies dan voor een gerenommeerd ziekenhuis. Een bezoek aan kleine, niet-gereguleerde klinieken levert niet alleen ondermaatse resultaten op, maar kan ook schade aan tanden en tandvlees veroorzaken. Nog belangrijker is dat onvoldoende sterilisatie van behandelkamers en instrumenten voor het verwijderen van tandsteen het risico op kruisbesmetting met zich meebrengt.