70% udarów mózgu występuje jesienią i zimą. Udar mózgu, znany również jako wypadek naczyniowo-mózgowy, dzieli się na dwa rodzaje: udar niedokrwienny i udar krwotoczny. W tradycyjnej medycynie chińskiej udar mózgu jest ogólnym terminem określającym ostre choroby naczyniowo-mózgowe. Wśród nich szczególnie powszechna jest kategoria chorób charakteryzujących się nagłym zapaścią, utratą przytomności, której towarzyszy asymetria twarzy, niewyraźna mowa i hemiplegia.Ze względu na wysoką częstość występowania, śmiertelność, wskaźniki niepełnosprawności, nawroty i liczne powikłania, środowisko medyczne zalicza go obok choroby wieńcowej serca i nowotworów do trzech głównych chorób zagrażających zdrowiu ludzkiemu. Ponieważ ponad 70% przypadków udaru mózgu występuje późną jesienią i zimą, schorzenie to nazywane jest „jesienno-zimową epidemią neurologiczną”.Podczas zmian pór roku, kiedy temperatury gwałtownie wahają się między zimnem a ciepłem, zimne powietrze niekorzystnie wpływa na organizm. Może to powodować zwężenie i skurcze naczyń krwionośnych, spowolnienie przepływu krwi i zwiększenie jej lepkości, co sprzyja tworzeniu się skrzepów. Jednocześnie stymuluje to układ współczulny, podnosząc ciśnienie krwi. Dodatkowo niskie temperatury mogą powodować sztywnienie i kruchość naczyń krwionośnych, zwiększając ryzyko pęknięcia i krwotoku.
Po krwotoku mózgowym lub rozległym zawale mózgu często pojawiają się powikłania w innych narządach ciała. Często obserwuje się ostre krwawienia z przewodu pokarmowego, zespół sercowo-mózgowy, infekcje płuc i ostry obrzęk płuc, odleżyny, centralną niewydolność oddechową, centralne czkawki i depresję po udarze. Dlatego też w przypadku wystąpienia drętwienia kończyn, zawrotów głowy lub trudności w chwytaniu przedmiotów konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Udar mózgu coraz częściej dotyka osoby młodsze
Wraz z końcem roku wielu profesjonalistów uczestniczy w licznych spotkaniach towarzyskich. Nadmierne palenie tytoniu, spożywanie alkoholu oraz tłuste potrawy przyczyniają się do pojawienia się „trzech wysokich wartości” (wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cukru we krwi i wysoki poziom cholesterolu). W połączeniu z nowoczesnymi zaburzeniami równowagi żywieniowej, wysokim poziomem stresu w pracy i znacznymi wahaniami emocjonalnymi, czynniki te tworzą środowisko sprzyjające wystąpieniu udaru mózgu. Ponadto osoby preferujące tłuste mięso i głowy ryb są również bardziej narażone na udar mózgu. Dlatego zimą, oprócz utrzymywania ciepła, kluczowe znaczenie ma dostosowanie nawyków żywieniowych.
Biorąc pod uwagę tendencję do występowania udaru mózgu w młodszym wieku, kluczowe znaczenie ma zrozumienie podstawowych metod samooceny udaru mózgu: ponieważ udar mózgu występuje nagle, objawy kliniczne obejmują różne sygnały ostrzegawcze pojawiające się na kilka minut lub dni przed wystąpieniem udaru, takie jak bóle głowy, zawroty głowy (którym mogą towarzyszyć zawroty wzroku, nudności lub wymioty);osłabienie lub zaburzenia ruchowe jednej strony ciała, niestabilność podczas trzymania przedmiotów, czasami z drżeniem mięśni; nagłe upadki bez napotkania przeszkód lub utrata przytomności podczas chodzenia; drętwienie warg, twarzy, języka lub kończyn; szumy uszne, utrata słuchu, przejściowe zamglenie widzenia lub ślepota; nagłe, nietypowe zmiany osobowości, zachowania lub funkcji poznawczych.
W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów członkowie rodziny lub osoby postronne powinny zachować spokój i niezwłocznie udzielić pierwszej pomocy. Należy zapewnić pacjentowi spokojny odpoczynek w łóżku, monitorując ciśnienie krwi. W przypadku podwyższonego ciśnienia należy podać leki przeciwnadciśnieniowe; w przypadku niskiego ciśnienia należy natychmiast zaprzestać stosowania leków przeciwnadciśnieniowych.Zaleca się wezwać lekarza do domu; w przeciwnym razie należy udać się do szpitala w celu przeprowadzenia dalszych badań. Transport powinien odbywać się najlepiej na noszach, unikając wstrząsów podczas przewożenia. Pacjent powinien leżeć płasko z głową odwróconą w jedną stronę, aby wymioty nie zablokowały dróg oddechowych lub nie spowodowały aspiracyjnego zapalenia płuc.