Sen to czas, w którym organizm się regeneruje, a wszystkie funkcje organizmu ulegają przemianie i odnowie. Wraz z przyspieszeniem tempa życia społecznego styl życia uległ radykalnej zmianie, a późne noce stały się dla wielu osób normą — szczególnie dla młodych ludzi, dla których pora snu o 1 lub 2 w nocy jest czymś powszechnym. Jednak późne zasypianie nie tylko zakłóca codzienne naukę i pracę, ale co ważniejsze, zaburza normalne funkcje metaboliczne organizmu, stwarzając poważne zagrożenie dla zdrowia.Jak szkodliwe jest chroniczne spanie do późna? Przyjrzyjmy się razem konsekwencjom. Jakie są zagrożenia związane z przedłużonym spaniem do późna? Upośledzona pamięć Podczas aktywności mózg wytwarza znaczne ilości odpadów metabolicznych w wyniku wysokiego zużycia energii komórkowej. Tylko podczas snu mózg przechodzi w „tryb czyszczenia”.Jednak ciągłe późne noce oznaczają, że senność po pracy jest prawdopodobnie spowodowana nadmiernym gromadzeniem się odpadów metabolicznych w mózgu. Może to prowadzić do spowolnienia reakcji, obniżenia nastroju lub drażliwości, zmniejszenia wydajności pracy, a w krytycznych przypadkach może nawet zabić komórki mózgowe, powodując uszkodzenie mózgu. Może to również skutkować neurastenią, bezsennością, a w ciężkich przypadkach demencją naczyniową.
?Pogorszenie wzroku
Oczy są najbardziej obciążone podczas późnych nocy. Chroniczny brak snu może wywołać centralną surowiczą chorioretinopatię, powodującą nagłą utratę wzroku. Długotrwała bezsenność może również powodować niewyraźne widzenie, cienie w polu widzenia lub zaburzenia postrzegania kolorów. Chociaż większość pacjentów odzyskuje prawie normalny wzrok bez leczenia, wskaźniki nawrotów są wyjątkowo wysokie. Powtarzające się epizody mogą powodować trwałe upośledzenie wzroku.
?Utrata słuchu i szumy uszne
Niewystarczająca ilość snu upośledza dopływ krwi do ucha wewnętrznego, uszkadzając słuch. Chroniczny brak snu może prowadzić do głuchoty.
?Uszkodzenia skóry
Długotrwała bezsenność w nocy poważnie uszkadza skórę; nie jest przesadą stwierdzenie, że przyspiesza ona proces starzenia się i pogarsza wygląd.Okres od 22:00 do 2:00 stanowi szczytową fazę metabolizmu skóry. Kiedy organizm znajduje się w fazie głębokiego snu, skóra może skutecznie przetwarzać produkty przemiany materii. Czuwanie w tym czasie zaburza funkcjonowanie układu hormonalnego i nerwowego, prowadząc do wysuszenia, utraty elastyczności, matowości oraz problemów takich jak trądzik, zaskórniki i przebarwienia.Późne zasypianie zaburza również funkcjonowanie układu hormonalnego, przyczyniając się do wypadania włosów i potencjalnie powodując łysienie plackowate. Zwiększone ryzyko zaburzeń żołądkowo-jelitowych Żołądek jest bardzo wrażliwym organem. Komórki nabłonka śluzówki odnawiają się średnio co 2-3 dni, głównie w godzinach nocnych. Późne jedzenie uniemożliwia odpoczynek układu pokarmowego, utrudniając ten proces naprawy.Jednocześnie posiłki spożywane późno w nocy pozostają w żołądku przez dłuższy czas, stymulując nadmierne wydzielanie kwasu żołądkowego, które podrażnia błonę śluzową żołądka. Z czasem może to prowadzić do erozji błony śluzowej lub wrzodów. Dodatkowo palenie tytoniu, picie mocnej herbaty lub kawy późno w nocy dodatkowo pogarsza podrażnienie błony śluzowej żołądka.
?Osłabiona odporność
Utrzymujące się zmęczenie i letarg spowodowane chronicznym brakiem snu osłabiają odporność organizmu. Noc to szczytowy okres produkcji nowych komórek. Późne zasypianie utrzymuje organizm w stanie ciągłego wyczerpania, zmuszając układ odpornościowy do podwójnej pracy w celu zwalczania zewnętrznych zagrożeń i naprawy tkanek. Badania wskazują, że dorośli, którzy nie zapewniają sobie 7–8 godzin snu przez zaledwie trzy kolejne noce, mogą doświadczyć 60% spadku odporności.
?Zwiększone ryzyko chorób serca i nagłej śmierci
Osoby, które chronicznie odwracają cykl dnia i nocy, nie tylko stają się drażliwe, ale także pozbawiają swoje narządy możliwości terminowej adaptacji, zwiększając podatność na choroby serca. Zdarzenia sercowe często pojawiają się nagle, objawiając się w łagodniejszych przypadkach dławicą piersiową, a w ciężkich przypadkach zawałem mięśnia sercowego.Niektóre osoby umierają, zanim uda się podjąć interwencję medyczną. Nocne marki mogą doświadczać przejściowego niedokrwienia mięśnia sercowego i niedotlenienia, co wywołuje dusznicę bolesną. Krew w nocy wykazuje stan nadkrzepliwości, co zwiększa ryzyko powstania zakrzepów, a w konsekwencji udaru lub zawału mięśnia sercowego. Ponadto chroniczny brak snu zagraża zdrowiu układu sercowo-naczyniowego, zwiększając ryzyko nagłej śmierci sercowej w populacji ogólnej.
?Zwiększone ryzyko bezpłodności
Najwięcej niezbędnych hormonów organizm wydziela w nocy. Kobiety, które często nie śpią do późna, mogą doświadczać zmian w środowisku hormonalnym. Długotrwałe niedostateczne wydzielanie estrogenu może prowadzić do zaburzeń czynności jajników, powodując uporczywy brak miesiączki, zanik macicy i osteoporozę. Nawet jeśli normalne funkcjonowanie zostanie przywrócone dzięki leczeniu i rekonwalescencji, może to nadal niekorzystnie wpływać na przyszłe pokolenia.W przypadku mężczyzn chroniczny brak snu zaburza równowagę hormonalną i funkcje endokrynologiczne, potencjalnie powodując bezpłodność.
Jaka jest optymalna pora snu?
„Wczesne kładzenie się spać i wczesne wstawanie sprawia, że człowiek jest zdrowy, bogaty i mądry” to coś więcej niż tylko slogan; zerwanie z nawykiem późnego zasypiania jest obecnie koniecznością. Głęboki sen występuje zazwyczaj między północą a 3 nad ranem. Jednak organizm potrzebuje zazwyczaj ponad godziny snu, aby osiągnąć tę fazę głębokiego snu, co sprawia, że idealna pora snu to godziny między 21:00 a 23:00.
Ponadto między północą a 2:00 w nocy wątroba intensyfikuje swoją aktywność, aby wyeliminować produkty przemiany materii i toksyny. Faza ta jest często nazywana „okresem detoksykacji” lub „godziną piękna”. Zasypianie przed 23:00 maksymalizuje zatem korzyści dla zdrowia i urody. Bardzo korzystna jest również półgodzinna drzemka w południe.