Trudny poród to scenariusz, z którym żadna przyszła mama nie chce się zmierzyć. Ale co stanowi normalną pozycję płodu, a które pozycje są najbardziej podatne na komplikacje? Przyjrzyjmy się temu bliżej.
Pozycje płodu najbardziej sprzyjające trudnemu porodowi
Przed 28 tygodniem płód unosi się swobodnie w płynie owodniowym. Jednak po ośmiu miesiącach, wraz z powiększaniem się ciała i ciężarem głowy, stopniowo opada. W terminie porodu większość płodów przyjmuje stałą pozycję głową w dół. W rezultacie około 96% dzieci rodzi się głową do przodu, co nazywa się normalnym położeniem głowowym.
Głowa jest największą częścią ciała płodu. Jak mówi przysłowie: „Gdy głowa przejdzie, reszta ciała podąży za nią”, co sprawia, że prezentacja głowowa sprzyja płynnemu, naturalnemu porodowi drogami natury.
„Przednia pozycja potyliczna” jest najkorzystniejszą pozycją dla porodu bez komplikacji.Aby ułatwić płynny poród drogami natury wzdłuż osi miednicy matki, głowa płodu zazwyczaj przechyla się do przodu w kierunku klatki piersiowej. Dzięki temu kość potyliczna z tyłu głowy pełni rolę punktu przewodniego, umożliwiając szybsze przejście przez kanał rodny. Pozycja ta nazywana jest „przednią prezentacją potyliczną”, w której kość potyliczna jest wyrównana z przednią częścią miednicy matki — jest to optymalna normalna pozycja głowowa do porodu.
Nieprawidłowe pozycje głowowe nazywane są również nieprawidłowymi prezentacjami.Nawet jeśli pozycja płodu jest prawidłowa, utrzymywanie niekorzystnej pozycji może nadal wpływać na przebieg porodu. Te niekorzystne pozycje głowy są czasami również klasyfikowane jako nieprawidłowe ułożenie, w tym:
Typ 1: Pozycja tylna potyliczna: Kość potyliczna głowy płodu jest skierowana w stronę tylnej części miednicy matki, a twarz płodu jest skierowana do góry. Ponieważ głowa płodu nie może prawidłowo połączyć się z dolnym odcinkiem macicy, poród może się przedłużyć.
Typ 2: Przedstawienie twarzy. Częścią przedstawiającą jest broda (mentum). Przy całkowicie wyprostowanej głowie kość potyliczna przylega do pleców płodu. Podczas badania pochwy można wyczuć palcem rysy twarzy, takie jak usta, broda, nos i oczy. Występuje to w około 0,2–0,3% przypadków.Prezentacja ta występuje często w przypadkach makrosomii płodu, gdy płód jest nieproporcjonalnie duży w stosunku do miednicy matki, co uniemożliwia odpowiednie zgięcie głowy płodu. Może również wystąpić, gdy w okolicy szyi płodu występują nieprawidłowości, takie jak nowotworowe narośla.Jego częstość występowania wynosi około 0,02–0,03%. Podczas badania pochwy czoło płodu może być wyczuwalne, a czasami można wykryć owinięcie pępowiny wokół szyi lub torbielowate powiększenie węzłów chłonnych w okolicy szyi. Czwarty rodzaj to prezentacja złożona: gdy ręka płodu znajduje się jednocześnie w dolnym odcinku macicy wraz z głową lub pośladkami; lub gdy stopa płodu znajduje się jednocześnie w dolnym odcinku macicy wraz z głową. Jego częstość występowania jest bardzo niska.
Jakie objawy najczęściej wskazują na dystocję?
Dystocja oznacza trudny poród lub nienormalnie powolny postęp procesu porodowego. Ponieważ poród wiąże się z przejściem płodu przez kanał rodny, każdy brak koordynacji między płodem a kanałem rodnym może spowodować dystocję. Ogólnie rzecz biorąc, przyczyny dystocji można podzielić na następujące kategorie:
Czynniki związane z płodem
Nieprawidłowe ułożenie lub prezentacja płodu:
Dzięki powszechnemu stosowaniu badań ultrasonograficznych przed porodem nieprawidłowe pozycje płodu (położenie miednicowe lub poprzeczne) są w większości przypadków wykrywane wcześniej; nieprawidłowe ułożenie płodu (np. pozycja tylna potyliczna) jest zazwyczaj rozpoznawane podczas porodu na podstawie badania wewnętrznego.
Makrosomia:
Makrosomia jest związana z wymiarami miednicy; matki z szerszą miednicą mogą rodzić większe dzieci drogami natury. Niektóre schorzenia predysponują do makrosomii, w tym cukrzyca matki lub cukrzyca ciążowa lub wcześniejszy poród dziecka z makrosomią.Wraz z powszechnym stosowaniem badań ultrasonograficznych w okresie przedporodowym przyszłe matki często pytają o masę płodu podczas każdej wizyty przedporodowej, pytając, czy dziecko może być zbyt duże lub zbyt małe. Lekarze zazwyczaj udzielają ostrożnych odpowiedzi, ponieważ chociaż ultrasonografia jest doskonałym narzędziem diagnostycznym w okresie przedporodowym, jej oszacowanie masy płodu może różnić się od rzeczywistych pomiarów. Ogólnie rzecz biorąc, 10% margines błędu jest uważany za dopuszczalny, ale rozbieżność ta może wzrosnąć wraz ze wzrostem płodu.Masa płodu przekraczająca 4000 gramów jest określana jako makrosomia. W praktyce klinicznej często zdarza się, że szacunki USG prenatalnego przekraczają 4000 gramów, a miednica matki nie jest szczególnie szeroka, co prowadzi do podjęcia decyzji o cesarskim cięciu. Jednak po urodzeniu dziecko może ważyć tylko 3600 gramów, co nadal mieści się w granicach błędu. Wyjaśnienie tej rozbieżności rodzinie nieuchronnie powoduje pewną niezręczność.W rzeczywistości, nawet przy dokładnych szacunkach ultrasonograficznych, powikłań takich jak dystocja barkowa spowodowana niezwykle szerokimi barkami płodu nie można przewidzieć wyłącznie na podstawie szacowanej masy ciała, ponieważ takie dzieci niekoniecznie muszą być ciężkie po urodzeniu.
Nieprawidłowości płodu:
Nowotwory wrodzone, takie jak guzy rdzenia kręgowego, potworniaki, wodogłowie lub bliźnięta syjamskie, można zazwyczaj zdiagnozować przed urodzeniem za pomocą ultrasonografii.Jeśli dziecko ma korzystne rokowania po urodzeniu lub istnieją realne możliwości leczenia, często preferowanym wyborem jest poród przez cesarskie cięcie. Natomiast jeśli rokowania są złe — na przykład w przypadku ciężkiego wodogłowia, w którym drenowano płyn mózgowo-rdzeniowy — nadal można podjąć próbę porodu drogami natury.
Czynniki związane z kanałem rodnym:
Kanał rodny to droga, przez którą rodzi się płód, powszechnie nazywana miednicą. Składa się zarówno z elementów kostnych, jak i miękkich, przy czym termin „miednica” zazwyczaj odnosi się do struktury kostnej.Rozmiar i kształt miednicy są ściśle związane z porodem. Miednicę dzieli się dalej na trzy płaszczyzny: wejście, środkową płaszczyznę miednicy i płaszczyznę wyjścia (wyjście dzieli się dalej na dwie odrębne płaszczyzny strzałkowe). Każda płaszczyzna charakteryzuje się ponadto wymiarami podłużnymi i poprzecznymi lub średnicami przednią i tylną. Choć może to brzmieć skomplikowanie, należy zauważyć, że zdecydowana większość chińskich kobiet ma normalną budowę miednicy, klasyfikowaną zazwyczaj jako miednica kobieca. Wąskie wyjście miednicy u matki może prowadzić do dystocji.