Ciężkie niedożywienie matki w czasie ciąży, choroby wątroby lub nerek, przewlekła biegunka, przedwczesny poród lub ciąża mnoga mogą prowadzić do niewystarczających zapasów witaminy D u niemowlęcia, co skutkuje wrodzoną krzywicą spowodowaną niedoborem witaminy D.
Niewystarczająca ekspozycja na słońce
Dehydrocholesterol w ludzkiej skórze przekształca się w witaminę D pod wpływem promieniowania ultrafioletowego zawartego w świetle słonecznym. W związku z tym czynniki takie jak zanieczyszczenie powietrza, wysokie budynki i długotrwała aktywność niemowląt w pomieszczeniach mogą zaburzać syntezę witaminy D.
Niewystarczające spożycie witaminy D w diecie
Witamina D występująca naturalnie w żywności jest rzadkością. Nawet przy karmieniu wyłącznie piersią niemowlęta, które mają ograniczony kontakt z powietrzem zewnętrznym i nie otrzymują suplementów witaminy D, są narażone na jej niedobór.
Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę D
Okres niemowlęctwa to czas najszybszego wzrostu i rozwoju, który zbiega się z szczytową częstością występowania niedoboru witaminy D.Wcześniaki i bliźnięta doświadczają szybkiego wzrostu po urodzeniu, co wymaga znacznych ilości witaminy D, ale nie mają wystarczających jej zapasów, co sprawia, że są podatne na krzywicę spowodowaną niedoborem witaminy D.
Wpływ chorób lub leków
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe i wątrobowo-żółciowe utrudniają wchłanianie i wykorzystanie witaminy D. Długotrwałe stosowanie leków przeciwpadaczkowych lub glikokortykoidów zaburza metabolizm witaminy D i wapnia, prowadząc do ich niedoboru.
„Niedobór wapnia” to w rzeczywistości „niedobór witaminy D”
Niedobór witaminy D w organizmie zaburza metabolizm wapnia i fosforu, powodując przewlekłe zaburzenia odżywiania charakteryzujące się zmianami w obrębie nasad kości. Stan ten, znany jako krzywica spowodowana niedoborem witaminy D, jest jedną z najczęstszych chorób wśród niemowląt i małych dzieci w Chinach, występującą w całym kraju, z większą częstością w regionach północnych. Stan ten jest powszechnie nazywany przez społeczeństwo „niedoborem wapnia”, ale w rzeczywistości jest to „niedobór witaminy D”.
Wczesne objawy krzywicy spowodowanej niedoborem witaminy D
· Drażliwość, reakcja zaskoczenia, niepokój, nadmierna potliwość, duże ciemiączko i łysina z tyłu głowy;
· W fazie aktywnej pojawiają się typowe zmiany nasadowe, takie jak „głowa pingpongowa” – wyczuwalna twardość przypominająca piłeczkę pingpongową po naciśnięciu obu stron okolicy potylicznej;· Nagromadzenie tkanki kostnej powodujące „deformację klatki piersiowej”, „żebrowe wybrzuszenia” i rozszerzenie żeber w przedniej części klatki piersiowej, połączeniach chrząstek żebrowych i dolnych krawędziach żeber; kifoza z garbem; kończyny dolne w kształcie łukowatym („O”) lub koślawym („X”); oraz deformacje „bransoletkowe” w nadgarstkach i kostkach;
· Ciężka hipofosfatemia powoduje ogólne wiotkość mięśni i zmniejszenie napięcia mięśniowego, objawiające się osłabieniem brzucha, wzdęciami i opóźnionym rozwojem motorycznym;
· Niedobór witaminy D dodatkowo osłabia odporność dzieci, predysponując je do zapalenia płuc i chorób biegunkowych.
Kluczem do zapobiegania krzywicy spowodowanej niedoborem witaminy D jest naukowe uzupełnianie witaminy D.
Zasady suplementacji witaminy D to wczesne rozpoczęcie, odpowiednia dawka i pełny cykl leczenia. Noworodki urodzone o czasie powinny rozpocząć suplementację witaminy D w dawce 400 IU dziennie od drugiego tygodnia życia;Wcześniaki, niemowlęta z niską masą urodzeniową i bliźnięta powinny rozpocząć suplementację w pierwszym tygodniu życia, przyjmując 800 IU dziennie, a po trzech miesiącach zmniejszyć dawkę do 400 IU dziennie. Obie grupy powinny kontynuować suplementację do drugiego roku życia. Suplementacja wapnia jest zazwyczaj zbędna i zarezerwowana wyłącznie dla niemowląt z niedostatecznym spożyciem mleka lub niedożywionych, wymagających odpowiedniej suplementacji mikroelementów i wapnia.
Pacjenci z ciężką krzywicą spowodowaną niedoborem witaminy D (objawiającą się znacznymi deformacjami nasadowymi lub upośledzeniem funkcji), przypadkami powikłanymi lub niemającymi możliwości przyjmowania leków doustnych mogą otrzymać pojedynczą wysoką dawkę domięśniową 200 000–300 000 IU witaminy D, a po trzech miesiącach przejść na dawkę profilaktyczną (400 IU witaminy D dziennie).Standardowa dawka terapeutyczna w przypadku ogólnej krzywicy wynosi 2000–4000 IU witaminy D doustnie dziennie, po miesiącu należy przejść na dawkę profilaktyczną. Nadmierna suplementacja witaminą D może powodować toksyczność. Toksyczność witaminy D może wynikać z powtarzanej terapii wysokimi dawkami witaminy D w przypadku krzywicy w krótkim okresie lub z nadmiernych dawek profilaktycznych prowadzących do nadmiernego dziennego spożycia witaminy D.Wczesne objawy toksyczności witaminy D obejmują utratę apetytu, nudności, wymioty, drażliwość, niską gorączkę i utratę masy ciała. Ciężkie przypadki mogą objawiać się drgawkami, podwyższonym ciśnieniem krwi, arytmią, częstym oddawaniem moczu, nokturią, a nawet odwodnieniem, potencjalnie prowadzącym do przewlekłej niewydolności nerek.