Diagnoza kamicy moczowej powinna nie tylko potwierdzić obecność kamieni, ale także ocenić obecność i nasilenie powikłań, w tym niedrożności, infekcji i funkcji nerek. Należy również zbadać potencjalne przyczyny leżące u podstaw choroby. 1. Diagnoza obecności kamieni: u większości pacjentów diagnozę można postawić na podstawie typowej kolki nerkowej i krwiomoczu, potwierdzonych badaniem rentgenowskim.U niewielkiej liczby pacjentów występuje bezbolesne krwiomocz, wodonercze, infekcja dróg moczowych lub jednostronne/obustronne upośledzenie czynności nerek, co wymaga czujności klinicznej i potwierdzającego badania obrazowego układu moczowego.Stopień niedrożności i czynność nerek można ocenić za pomocą IVP, BUS oraz statycznego lub dynamicznego skanowania lub obrazowania radionuklidowego. Obecność infekcji można stwierdzić na podstawie obrazu klinicznego, rutynowej analizy moczu i posiewu moczu, stosując w razie potrzeby specjalistyczne metody hodowli. W przypadku długotrwałych kamieni należy zwrócić uwagę na wykluczenie współistnienia raka płaskonabłonkowego.
3. Diagnoza etiologiczna kamicy moczowej: Należy uzyskać szczegółowy wywiad dotyczący czynników sprawczych, w tym wywiad dotyczący stylu życia (miejsce zamieszkania, dieta, środowisko pracy), wywiad rodzinny (choroby dziedziczne, rodzinna kamica moczowa), wywiad medyczny (nadczynność przytarczyc, dna moczanowa, choroba wrzodowa, operacje jelit, przewlekła biegunka, leżenie w łóżku z powodu złamań, infekcje dróg moczowych, cukrzyca, nadciśnienie, wstrząs, zapaść itp.Historia stosowanych leków (sulfonamidy, mleko z sodą oczyszczoną, aspiryna, witaminy C i D, kortykosteroidy, acetazolamid, suplementy wapnia, fenytoina, środki przeczyszczające, leki przeciwbólowe, diuretyki itp.Jednocześnie należy uwzględnić wyniki badań laboratoryjnych i innych badań, takich jak analizy surowicy i moczu (wapń, fosfor, kwas moczowy w surowicy; wapń, fosfor, kwas moczowy, szczawian, cystyna, cytrynian w moczu z 24 godzin);Jeśli posiew moczu wykaże obecność bakterii ureazododatnich (głównie różnych gatunków Proteus, niektórych Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens, Enterobacteriaceae, Staphylococcus, Proteus mirabilis i Ureaplasma urealyticum), należy rozważyć możliwość wystąpienia kamieni infekcyjnych;Specjalne badania metaboliczne (np. test obciążenia chlorkiem amonu w przypadku kwasicy cewkowej nerkowej, testy reabsorpcji fosforanów w cewkach nerkowych i testy obciążenia wapniem w przypadku pierwotnej nadczynności przytarczyc); analiza składu kamieni itp. w celu wyciągnięcia wniosków. Ponadto gęstość, kontury i tekstura kamieni na zwykłych zdjęciach rentgenowskich, wraz z obrazami tomografii komputerowej cienkowarstwowej i wartościami tomografii komputerowej, mogą dostarczyć przybliżonych informacji na temat składu kamieni.Czynniki lokalne są często wykrywalne poprzez badanie morfologiczne układu moczowego. Kamica moczowa jest częstym schorzeniem urologicznym o wysokim wskaźniku nawrotów. Pacjenci nie powinni poddawać się uproszczonym metodom leczenia, takim jak medyczne usuwanie kamieni lub pozaustrojowa litotrypsja falami uderzeniowymi; zamiast tego przed opracowaniem indywidualnego planu leczenia należy przeprowadzić szczegółowe badania.
1. Badania obrazowe: USG, zwykłe zdjęcie rentgenowskie jamy brzusznej (KUB), urografia dożylna (IVU), tomografia komputerowa (TK), nefrostomia wsteczna lub przezskórna, urografia rezonansu magnetycznego (MRU) itp.
2. Badania laboratoryjne: analiza krwi, analiza moczu, posiew moczu, analiza składu kamieni.