Wraz z nadejściem zimy wzrasta znaczenie uzupełniania krwi u kobiet. Chociaż wiele produktów spożywczych jest reklamowanych jako odpowiednie do tego celu, ich bezkrytyczne spożywanie nie gwarantuje skuteczności. Niektóre produkty odżywiające krew wymagają starannego doboru. Dzisiaj wyjaśniamy, których należy unikać.
Z punktu widzenia tradycyjnej medycyny chińskiej uważa się, że produkty spożywcze o ciemnym kolorze, takie jak czerwone daktyle, żelatyna z skóry osła, miąższ longanu i brązowy cukier, odżywiają krew.W przeciwieństwie do medycyny zachodniej, wiele substancji w TCM jest uważanych zarówno za pokarm, jak i lekarstwo. Chociaż ich dokładny mechanizm działania może nie być w pełni zrozumiały na podstawie analizy chemicznej, ich skuteczność jest dobrze udokumentowana. Niedobór krwi obejmuje szerszy zakres niż anemia; osoby bez anemii mogą nadal doświadczać niedoboru krwi, szczególnie kobiety. Co więcej, niedobór krwi w TCM rzadko występuje w izolacji; często łączy się z innymi schorzeniami, takimi jak niedobór qi z niedoborem krwi, niedobór krwi z zastojem krwi, niedobór nerek z niedoborem krwi lub niedobór yin z niedoborem krwi.W związku z tym TCM uznaje, że pokarmy o właściwościach odżywiających krew mają również wyraźne właściwości termiczne. Dlatego też ich spożywanie powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb, w przeciwnym razie zamiast osiągnąć optymalne efekty wzmacniające krew, mogą one okazać się szkodliwe dla zdrowia. Poniżej przedstawiono popularne pokarmy odżywiające krew: Czerwone daktyle: działają głównie wzmacniająco na qi i odżywiająco na krew, odpowiednie dla osób z niedoborem qi i krwi.Główne cechy niedoboru qi i krwi to matowa, woskowata cera i blade paznokcie. Osoby z tendencją do wewnętrznego przegrzania lub stanów zapalnych powinny unikać nadmiernego spożycia. Ogólnie rzecz biorąc, spożywanie od trzech do pięciu daktyli dziennie w postaci kleiku lub naparu herbacianego nie stanowi poważnego problemu.
Żelatyna z skóry osła (Ejiao):
Ejiao przede wszystkim odżywia yin i uzupełnia krew, dzięki czemu jest odpowiednia dla osób z niedoborem yin i niedoborem krwi. Osoby z niedoborem zimna w śledzionie i żołądku powinny jej unikać. Ponieważ Ejiao jest bogata i tłusta, jej konsystencja może obciążać żołądek i upośledzać funkcje trawienne. Osoby ze słabą śledzioną i żołądkiem często cierpią na słaby apetyt, niestrawność i podatność na biegunkę lub wymioty. Spożywanie Ejiao w takich przypadkach może nie tylko nie uzupełnić krwi, ale także niekorzystnie wpłynąć na zdrowie.Dlatego nie zaleca się spożywania samej żelatyny z skóry osła; należy ją przynajmniej połączyć z suszoną skórką mandarynki. Suszona skórka mandarynki pomaga regulować pracę śledziony i żołądka, harmonizując qi żołądka. Połączenie żelatyny z skóry osła z suszoną skórką mandarynki może poprawić funkcjonowanie przewodu pokarmowego. Ponadto qi reguluje krew, więc takie połączenie ułatwia również działanie żelatyny odżywiające krew. Dodatkowo, ponieważ żelatyna z skóry osła odżywia yin, wiele kobiet może doświadczać niedoboru yang. Samo odżywianie yin może pogłębić niedobór yang, dlatego najlepiej jest jednocześnie odżywiać yang.
Miąższ longanu odżywia przede wszystkim serce i śledzionę, jednocześnie uzupełniając krew, dzięki czemu jest odpowiedni dla osób z niedoborem serca i śledziony oraz niedoborem krwi. Główne objawy niedoboru serca i śledziony to kołatanie serca, zawroty głowy, niewyraźne widzenie, bezsenność, zapominanie i przedwczesne siwienie. Osoby wykazujące niedobór krwi wraz z tymi objawami mogą odnieść korzyści ze spożywania miąższu longanu. Jednak osoby z flegmą-gorączką lub grubym białym nalotem na języku powinny unikać nadmiernego spożycia, ponieważ miąższ longanu może pogłębiać objawy związane z gorączką.
Brązowy cukier:
Brązowy cukier również ma właściwości odżywiające krew, choć funkcjonuje głównie jako suplement diety dla utrzymania zdrowia, a nie jako środek leczniczy. Tradycyjna medycyna chińska przypisuje jego działanie tonizujące krew głównie jego kolorowi; fizycznie różni się on niewiele od cukru białego, poza nieco niższą czystością. Ponadto kobiety po porodzie spożywające kaszę jaglaną z brązowym cukrem jest powszechnym ludowym środkiem na uzupełnienie krwi.
Należy unikać trzech powszechnych błędnych przekonań dotyczących wzmacniania krwi:
Błędne przekonanie 1: Świeże jujuby są bardzo skuteczne we wzmacnianiu krwi
Świeże jujuby zawierają stosunkowo dużo żelaza wśród owoców, bo 1,2 mg na 100 g. Jednak, podobnie jak inne produkty pochodzenia roślinnego, żelazo zawarte w jujubach ma bardzo niską biodostępność i jest słabo przyswajalne przez organizm.
Świeże jujuby wyróżniają się spośród owoców zawartością witaminy C (VC) – 243 mg na 100 g. Chociaż VC poprawia wchłanianie żelaza i pomaga w zapobieganiu niedokrwistości z niedoboru żelaza, świeże jujuby rzadko powinny być spożywane w dużych ilościach. Spożycie zaledwie dziesięciu lub ośmiu jujubów daje znikome korzyści w zakresie odbudowy krwi.
Błędne przekonanie 2: Jujuby mają wysoką zawartość cukru i dlatego nie są odpowiednie dla kobiet w ciąży cierpiących na zaparcia
Po pierwsze, stwierdzenie to jest zasadniczo błędne. Jak wysoka zawartość cukru mogłaby pogorszyć zaparcia? To nieprawdopodobne! Cukier nie wpływa na konsystencję stolca, ponieważ sam stolec nie zawiera cukru – te dwie rzeczy nie są ze sobą powiązane. Ponadto wiele produktów spożywczych ma wysoką zawartość cukru, nie tylko jujuby.
W rzeczywistości daktyle są bogate w błonnik pokarmowy, który wspomaga regularność wypróżnień. Dlatego spożywanie daktyli (lub innych owoców/warzyw bogatych w błonnik) może złagodzić zaparcia. Oczywiście jedynym kryterium pozwalającym sprawdzić prawdziwość tego twierdzenia jest praktyka – osoby cierpiące na zaparcia powinny spróbować jeść daktyle, aby sprawdzić, czy pogarszają one ich stan, czy też go łagodzą.Czy media lub tak zwani „eksperci” nie uważają tego za męczące?
Błędne przekonanie 3: Jujuby nie powinny być spożywane razem z marchewką
Uzasadnieniem tego twierdzenia jest to, że świeże jujuby są bogate w witaminę C (VC), podczas gdy marchewka zawiera enzymy oksydazy, które rozkładają VC, zmniejszając w ten sposób wartość odżywczą jujub w połączeniu z marchewką.Pierwsze dwa stwierdzenia są prawdziwe: jujuby zawierają VC, a marchew zawiera oksydazę. Jednak ostateczny wniosek jest błędny. Niszcząca zdolność oksydazy zawartej w marchwi jest bardzo ograniczona. Nie jest ona w stanie całkowicie rozłożyć VC obecnej w samej marchwi, więc jak mogłaby rozłożyć VC zawartą w innych produktach spożywczych?