Melancholia starcza, w ścisłym znaczeniu tego słowa, odnosi się do zaburzenia psychicznego objawiającego się przede wszystkim utrzymującym się nastrojem depresyjnym, którego pierwsze objawy pojawiają się po 60. roku życia. Zaburzenia nastroju nie można przypisać chorobie fizycznej ani organicznej chorobie mózgu. Depresja stanowi negatywne, nieprzyjemne doświadczenie emocjonalne charakteryzujące się obniżonym nastrojem, płaczem, smutkiem, rozpaczą, zmniejszoną aktywnością i spowolnieniem funkcji poznawczych.Przebieg choroby jest zazwyczaj długotrwały, z tendencją do remisji i nawrotów. Niektórzy pacjenci mają złe rokowania, potencjalnie prowadzące do depresji opornej na leczenie. Poniżej omówimy, jak zapobiegać depresji starczej z Family Doctor Online.
1. Wczesne wykrywanie, diagnozowanie i leczenie
Wczesne rozpoznanie objawów depresji w połączeniu z kompleksową oceną stanu pacjenta, przyczyn, czynników wywołujących i cech charakterystycznych pozwala na opracowanie skutecznych strategii zapobiegania nawrotom, aby rozwiązać problemy, zanim się pojawią.
2. Wzmocnienie terapii psychologicznej i wsparcia społecznego
Osobom w trakcie powrotu do zdrowia należy zapewnić edukację zdrowotną i różnorodne terapie psychologiczne. Należy zachęcać pacjentów do rozwijania zdrowego obrazu siebie, zrozumienia swojego stanu, kultywowania odporności psychicznej, przyjęcia pozytywnego podejścia do życia, konfrontacji z rzeczywistością, skutecznego radzenia sobie z niekorzystnymi czynnikami, poszukiwania wsparcia społecznego i unikania niepotrzebnego stresu psychicznego.
3. Czynniki ryzyka i środki interwencyjne
Biorąc pod uwagę ścisły związek między depresją geriatryczną a czynnikami psychospołecznymi, niezbędne jest zapobieganie czynnikom ryzyka i wdrażanie środków interwencyjnych. Zasady profilaktyki koncentrują się na zmniejszeniu samotności i izolacji społecznej osób starszych, przy jednoczesnym wzmacnianiu ich poczucia własnej wartości.Konkretne działania obejmują: zachęcanie dzieci do zamieszkania z rodzicami w podeszłym wieku, organizowanie spotkań towarzyskich i zajęć grupowych dla osób starszych, poprawę i harmonizację relacji międzyludzkich, w tym w rodzinie, poszukiwanie wsparcia i opieki ze strony społeczeństwa, krewnych, przyjaciół i sąsiadów, zachęcanie osób starszych do podejmowania ograniczonej, wykonalnej pracy oraz rozwijanie różnorodnych zainteresowań. Ponadto, ponieważ osoby starsze często mają trudności z przystosowaniem się do nieznanego środowiska, należy w miarę możliwości unikać lub ograniczać do minimum przeprowadzki.Terapia par stanowi interwencję biologiczną, która okazuje się skuteczniejsza niż jakiekolwiek leki. Dlatego ponowne małżeństwo dla osób starszych, które straciły współmałżonka, oraz utrzymanie harmonijnych relacji małżeńskich – w tym zrównoważonej intymności seksualnej – znacznie pomaga w zapobieganiu depresji w późnym wieku. Z drugiej strony samotność rodzi melancholię, która nie tylko wywołuje „halucynacje psychogenne”, ale także osłabia funkcje odpornościowe, przyspieszając depresję, demencję, zaburzenia sercowo-naczyniowe i nowotwory.
4. Interwencje społecznościowe i rodzinne
Należy dążyć do zapewnienia szkoleń z zakresu umiejętności społecznych i interpersonalnych w społecznych ośrodkach rehabilitacyjnych, aby zwiększyć zdolność do samodzielnego życia i rozwinąć sieci wsparcia społecznego, pomagając pacjentom odzyskać zdolność do interakcji międzyludzkich. Interwencje rodzinne obejmują działania skoncentrowane na psychoedukacji i wzajemnym wsparciu wśród krewnych, a także szkolenia z zakresu umiejętności przetrwania i zachowań.