Choroba afektywna dwubiegunowa jest jedną z typowych chorób psychicznych, która ma wspólne cechy z innymi zaburzeniami psychicznymi — jest przewlekła i trudna do wyleczenia.
Leczenie ma na celu złagodzenie objawów i przywrócenie normalnego funkcjonowania. Jednak ze względu na przewlekły i uporczywy charakter leczenia chorób psychicznych zazwyczaj konieczne jest długotrwałe leczenie. Ostatecznym celem leczenia depresji jest złagodzenie objawów, przywrócenie funkcjonowania społecznego i osiągnięcie stanu samokontroli.
Nawroty, choć mają swoje specyficzne cechy, często mają wspólne czynniki wywołujące: zaprzestanie przyjmowania leków bez porady lekarza lub wtórne czynniki stresogenne związane ze środowiskiem.
W normalnych okolicznościach konsekwentne przestrzeganie zaleceń terapeutycznych i aktywna współpraca mogą pomóc w utrzymaniu stabilnego stanu, zapobiegając w ten sposób nawrotom.
Czy wskaźnik nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej jest wysoki?
Długotrwałe przyjmowanie leków (z odpowiednim dostosowaniem dawki i kombinacji w razie potrzeby), regularne wizyty kontrolne i częste uczestnictwo w psychoterapii mogą zmniejszyć prawdopodobieństwo nawrotu, a nawet całkowicie mu zapobiec.
Badania pacjentów wskazują, że wśród osób, które przerwały przyjmowanie leków po osiągnięciu wyleczenia dzięki długotrwałemu leczeniu, odsetek nawrotów w ciągu jednego roku wynosi zazwyczaj około 30-40%. Prawdopodobieństwo to zmniejsza się z upływem czasu, ale nigdy nie osiąga zera, co sprawia, że całkowite uniknięcie nawrotów jest trudne.
Objawy podczas nawrotu choroby afektywnej dwubiegunowej
Nawroty zazwyczaj objawiają się symptomami związanymi z pobudzeniem, charakterystycznymi dla choroby afektywnej dwubiegunowej:
1. Niedawna niepokój i niewyjaśnione dolegliwości fizyczne po zaprzestaniu przyjmowania leków. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w celu zwiększenia tolerancji;
2.Poważne zaburzenia snu i zwiększona wrażliwość na bodźce środowiskowe mogą również sygnalizować zbliżający się nawrót choroby;
3. Przed nawrotem choroby często występują wahania nastroju. Zazwyczaj objawiają się one zwiększoną drażliwością, trudnościami w zachowaniu spokoju oraz skłonnością do gniewu lub wybuchów złości. Mogą wystąpić okresy utrzymującego się obniżonego nastroju, po których czasami następują krótkie epizody podwyższonego nastroju.
Biorąc pod uwagę te powtarzające się wzorce, zaleca się konsultację lekarską.
Środki zapobiegawcze w przypadku choroby afektywnej dwubiegunowej
1. Psychoterapia i solidne systemy wsparcia społecznego odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu nawrotom;
2. Należy starać się złagodzić lub usunąć nadmierne obciążenia psychiczne i czynniki stresogenne, ułatwiając płynne przejście;
3. Nawroty często korelują ze zmianami pór roku — jesień jest szczytowym okresem dla problemów psychologicznych. Korzystne może okazać się zwalczanie wewnętrznego ciepła i suchości poprzez dostosowanie diety.
4. Co najważniejsze, należy zapobiegać wtórnym czynnikom wyzwalającym, które mogą ponownie wywołać stany maniakalno-depresyjne. Należy stosować skuteczne techniki komunikacyjne, unikając odrzucenia lub wyśmiewania;
5. Należy zwiększyć zdolność adaptacyjną pacjenta i stworzyć sprzyjające warunki wewnętrzne i zewnętrzne, aby zapobiec nawrotom choroby.