W przeszłości badania nad przedostawaniem się tkanki płodowej lub płynu owodniowego do krążenia matki były rzadkością, a przypadki kliniczne podejrzewanej zatorowości płynem owodniowym były nieliczne. W związku z tym przeprowadzenie szeroko zakrojonych badań prospektywnych było praktycznie niemożliwe.Ze względu na brak wiarygodnych danych badawczych wcześniej uważano, że zator płynem owodniowym wynikał przede wszystkim z przedostania się płynu owodniowego płodu do krwiobiegu lub organizmu matki, a następnie zablokowania funkcji wymiany gazowej w naczyniach krwionośnych lub płucach, powodując w ten sposób uduszenie i wstrząs.
Po zatorowości płynem owodniowym śmiertelność matek wynosi 61%, a zgony następują zazwyczaj w ciągu 30 minut do dwóch miesięcy od wystąpienia objawów. Osoby, które przeżyły, często cierpią na trwałe uszkodzenia neurologiczne.Śmiertelność płodów po zatorowości płynem owodniowym wynosi 21%. Wynika to głównie z wcześniejszej interwencji i szybkiego porodu. Niestety, tylko połowa dzieci, które przeżyły, nie doświadcza zaburzeń neurologicznych w późniejszym życiu. Powyższe dane wskazują, że w przypadku wystąpienia zatorowości płynem owodniowym większość matek i płodów nieuchronnie ponosi znaczną stratę życia.
Najnowsze osiągnięcia w dziedzinie biologii molekularnej sugerują jednak, że mechanizm ten nie polega tyle na zablokowaniu naczyń lub płuc matki przez płyn owodniowy, ile na ciężkim wstrząsie anafilaktycznym wywołanym reakcją immunologiczną na płyn owodniowy lub tkankę płodu, które dostały się do krwiobiegu matki.W związku z tym objawy zatorowości płynem owodniowym są praktycznie nie do odróżnienia od objawów wstrząsu anafilaktycznego, w tym niedociśnienia, obrzęku płuc, zespołu ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, niewydolności krążeniowo-oddechowej, sinicy, zaburzeń krzepnięcia, drgawek i skurczu oskrzeli.Równocześnie z wystąpieniem tych objawów u matki, w praktycznie 100% przypadków dochodzi do zagrożenia życia płodu. W konsekwencji zator płynem owodniowym nie tylko zagraża życiu matki, ale także poważnie pogarsza rokowania dla płodu.