Zator płynem owodniowym występuje, gdy płyn owodniowy i jego składniki — takie jak smółka, mucyna, lanugo, nabłonek płaskonabłonkowy i mazi płodowa — przedostają się do krążenia matki przez uszkodzone tętnice szyjne, zatoki krwionośne w miejscu przyczepienia łożyska lub rany macicy. Substancje te tworzą zatory w ważnych narządach, takich jak płuca i serce, wywołując niewydolność oddechową, dreszcze, sinicę,ból w klatce piersiowej, wstrząs, krwotok i inne poważne objawy. Składniki płynu owodniowego pochodzą od płodu i mogą wywołać wstrząs anafilaktyczny u matki. Ponadto płyn owodniowy jest bogaty w enzym krzepnięcia, aktywator plazminogenu. Gdy enzym ten dostanie się do krwiobiegu matki, może wywołać rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Są to śmiertelne konsekwencje przedostania się płynu owodniowego do krążenia matki.
Zator płynem owodniowym charakteryzuje się nagłym początkiem, stanem krytycznym i wyjątkowo wysoką śmiertelnością. Chociaż śmiertelność zmniejszyła się wraz z poprawą opieki medycznej, 50–60% pacjentów nadal umiera. W związku z tym wzmocnienie środków zapobiegawczych stało się kwestią o dużym znaczeniu dla personelu medycznego, kobiet w ciąży i ich rodzin.
Zator płynem owodniowym występuje częściej w przypadku porodu gwałtownego, łożyska przodującego, przedwczesnego odklejenia łożyska, pęknięcia macicy i cesarskiego cięcia. Wspomniana pacjentka, Chen Yan, miała za sobą dwie poprzednie ciąże zakończone poronieniem. Podczas tej ciąży nie poddawała się żadnym badaniom prenatalnym. Po wystąpieniu bólu brzucha i krwawienia z pochwy zwróciła się o pomoc przy porodzie do prywatnego lekarza.
W miarę jak stan matki gwałtownie się pogarszał — nasilało się krwawienie z pochwy, a tony serca płodu stawały się coraz słabsze — prywatny lekarz spanikował i pilnie skierował ją do szpitala. Po przybyciu do szpitala ciśnienie krwi matki wynosiło zero, puls był słaby, a oddech powolny i płytki. Pomimo intensywnych prób reanimacji zmarła w ciągu godziny, zabierając ze sobą nienarodzone dziecko.
Aby skutecznie zapobiegać zatorowości płynem owodniowym, niezbędne są regularne badania prenatalne, które stanowią kluczowy element opieki zdrowotnej nad matką. W przypadku łożyska przodującego, przedwczesnego pęknięcia błon płodowych lub przedwczesnego odklejenia łożyska przyszłe matki muszą zgłosić się do szpitala w celu porodu. Lekarze muszą uważnie monitorować zmiany zarówno u matki, jak i płodu, podejmując odpowiednie działania w odpowiednim czasie. W przypadku wystąpienia powikłań zapewnia to cenny czas na leczenie ratunkowe.
Oczywiście władze służby zdrowia muszą również poprawić szkolenia zawodowe, aby zwiększyć świadomość i zdolność reagowania w nagłych wypadkach dotyczących zatorowości płynem owodniowym we wszystkich placówkach medycznych. Jednocześnie przyszłe matki i ich rodziny powinny wspólnie zdobywać i opanowywać podstawową wiedzę na temat opieki zdrowotnej, podchodzić do porodu z odpowiednim zrozumieniem i unikać nadmiernego stresu emocjonalnego.