Jęczmień, powszechnie znany jako sty, jest najczęstszym ostrym stanem zapalnym powieki. Powoduje miejscowe zaczerwienienie, obrzęk, uczucie ciepła i ból skóry powieki, z towarzyszącym obrzękiem spojówki gałkowej. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić powiększone, wrażliwe węzły chłonne przed uchem i pod szczęką, a także dreszcze i gorączka. Co więc powoduje jęczmień na powiece? Przyjrzyjmy się temu poniżej, aby lepiej to zrozumieć.
I. Budowa powieki. Powieka zawiera dwa rodzaje gruczołów: gruczoły łojowe u nasady rzęs, które otwierają się do mieszków włosowych, oraz gruczoły Meiboma w pobliżu powierzchni spojówki, osadzone w płytce tarsalnej i otwierające się wzdłuż brzegu powieki.
II. Definicja jęczmienia. Jęczmień to ostre ropne zapalenie jednego z tych gruczołów powieki. Jęczmień jest najczęściej wywoływany przez bakterie Staphylococcus aureus.
III. Rodzaje jęczmienia. Jęczmień dzieli się na dwa rodzaje: jęczmień wewnętrzny i zewnętrzny:
1. Jęczmień zewnętrzny.Jest to ostre ropne zapalenie gruczołów Zeisa (gruczołów Cai). Początkowo brzeg powieki wykazuje miejscowe przekrwienie i obrzęk. W ciągu 2–3 dni tworzy się twardy guzek, powodujący wyraźny ból przy naciskaniu i wrażliwość. Następnie guzek stopniowo mięknie, tworząc żółtą krostę u nasady rzęs. Krostka szybko pęka, wydzielając ropę. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak dreszcze i gorączka.
2. Jaskra wewnętrzna.Jaskra wewnętrzna to ostre ropne zapalenie gruczołów Meiboma, objawiające się na powierzchni spojówki. Objawy kliniczne są mniej wyraźne niż w przypadku jaskry zewnętrznej, ponieważ zapalne gruczoły Meiboma są otoczone twardą tkanką płytki tarsalnej. Pod przekrwioną spojówką powiekową można dostrzec słabo widoczną żółtą masę ropy, która może spontanicznie pęknąć i wyciec do worka spojówkowego.Otwór gruczołu Meiboma może wykazywać niewielkie uniesienie i przekrwienie, a ropa może wyciekać wzdłuż przewodu gruczołu. W rzadkich przypadkach ropa może przedostać się przez skórę. Jeśli płytka Meiboma nie pęknie, a patogen wywołujący chorobę jest wysoce zjadliwy, zapalenie może się rozprzestrzeniać, zagrażając całej tkance płytki Meiboma i prowadząc do ropnia powiek.We wczesnym stadium należy stosować ciepłe okłady lub terapię magnetyczną, a także krople do oczu i maści z antybiotykiem. Aby opanować stan i zapobiec rozprzestrzenianiu się infekcji, konieczne może być zastosowanie antybiotyków ogólnoustrojowych i leków sulfonamidowych. Po opanowaniu stanu zapalnego i nagromadzeniu się ropy z wyczuwalną fluktuacją można wykonać nacięcie i drenaż, usuwając martwiczą lub ziarninową tkankę. W razie potrzeby można rozważyć założenie opaski drenażowej.