I. Zapalenie dziąseł
Zapalenie dziąseł jest najczęstszą formą choroby dziąseł. Jego głównym objawem klinicznym jest krwawienie dziąseł, występujące zazwyczaj podczas szczotkowania zębów, żucia twardych pokarmów lub ssania.Dziąsła mają jasnoczerwony lub fioletowo-czerwony kolor, są opuchnięte i miękkie. Mogą gromadzić się na nich kamień nazębny, miękkie osady i płytka nazębna. Czasami brzeg dziąsła może wykazywać erozję, a po ucisku wydziela się niewielka ilość ropy. Może również wystąpić pogłębienie bruzdy dziąsłowej, obrzęk brodawek dziąsłowych lub rozwój ropni dziąsłowych powodujących nagły ból.W pewnych warunkach może to prowadzić do choroby przyzębia, a w konsekwencji do utraty zębów. II. Przyczyny zapalenia dziąseł 1. Płytka nazębna. Płytka nazębna jest główną przyczyną zapalenia dziąseł, będąc niezmineralizowanym osadem bakteryjnym przylegającym do powierzchni zębów.Chociaż płytka nazębna występuje w jamie ustnej każdego człowieka, nie u wszystkich osób rozwija się zapalenie poddziąsłowe lub przyzębia. Dodatkowe czynniki bezpośrednie lub pośrednie przyczyniają się do powstawania zapalenia dziąseł. 2. Kamień nazębny. Podczas codziennego jedzenia mechaniczna stymulacja spowodowana żuciem powoduje, że płytka nazębna na kamieniu nazębnym styka się bezpośrednio z dziąsłami, wywołując stan zapalny.
3. Zatrzymanie resztek pokarmowych. Jest to najczęstsza przyczyna miejscowego uszkodzenia tkanek przyzębia. U młodszych osób wynika to z wad zgryzu, a u osób starszych z związanego z wiekiem cofania się dziąseł. Cząsteczki pokarmu, które po jedzeniu pozostają między dziąsłami a zębami, jeśli nie zostaną szybko i dokładnie usunięte, łatwo powodują problemy jamy ustnej, takie jak obrzęk dziąseł, cofanie się dziąseł, próchnica międzyzębowa i nieświeży oddech.
4. Okresy wrażliwości. Wahania hormonalne we wczesnym okresie dojrzewania, podczas menstruacji lub ciąży zmieniają reaktywność tkanek przyzębia na bodźce patogenne, nasilając zmiany zapalne w dziąsłach. Zapalenie dziąseł często występuje podczas tych trzech faz.
III. Postęp choroby dziąseł
Łagodne przewlekłe proste zapalenie dziąseł dotyka dziąsła wolne i brodawki dziąsłowe. Ciężkie przypadki mogą obejmować dziąsła przyczepne i okolice przednie, przy czym stan zapalny jest szczególnie wyraźny w przednich zębach żuchwy. Krwawienie występuje podczas gryzienia owoców lub szczotkowania zębów. Zdrowe dziąsła nie krwawią nawet podczas energicznego szczotkowania.
Normalna dziąsło wolne jest cienkie i ściśle przylega do powierzchni zęba. Objawy patologiczne zapalenia dziąseł obejmują:Krawędź dziąsła wydaje się przekrwiona, zaczerwieniona, opuchnięta i miękka. Krawędź pogrubia się, brodawki międzyzębowe stają się zaokrąglone i tępe, tracąc ścisły kontakt z powierzchnią zęba. Bruzda dziąsłowa pogłębia się. W ciężkich przypadkach przyczepne dziąsło może wykazywać obrzęk tkanki, utratę punktowego wzoru i błyszczącą powierzchnię. Krawędź dziąsła może wykazywać owrzodzenie lub proliferację tkanki ziarninowej, z ropną wydzieliną z kieszonki dziąsłowej.
W miarę postępu zapalenia dziąseł dochodzi do rozległej proliferacji i rozszerzenia naczyń włosowatych w obrębie dziąseł, czemu towarzyszy wyraźne przekrwienie. Znaczna infiltracja komórek zapalnych i wysięk płynu tkankowego prowadzą do przerostu dziąseł, potencjalnie pokrywającego części korony zęba. Dziąsła mają kolor ciemnoczerwony lub ciemnoczerwony, wykazując ekstremalne krwawienie podczas badania sondą.W przypadkach długotrwałych może dojść do proliferacji włóknistej, powodującej uniesienie tkanki dziąsłowej. Dziąsła mogą mieć lekko zaczerwieniony lub prawie normalny kolor, twardszą konsystencję i zmniejszoną skłonność do krwawienia. Z patologicznego punktu widzenia zapalenie dziąseł dotyka tylko dziąsła, nie obejmując innych struktur przyzębia, dlatego zęby pozostają stabilne. Badanie radiologiczne nie wykazuje żadnych nieprawidłowości w kości wyrostka zębodołowego, więzadle przyzębnym ani cementu.
IV. Objawy dziąsłowe
1. Pacjenci z zapaleniem dziąseł wykazują obrzęk dziąseł. Podczas stanu zapalnego obrzęk tkanki powoduje pogrubienie brzegu dziąsła, co powoduje jego oddzielenie od powierzchni zęba. Brodawki dziąsłowe stają się zaokrąglone i powiększone. Gdy przyzębie jest obrzękowe, punkty mogą zniknąć, pozostawiając powierzchnię gładką i błyszczącą.
2. Pacjenci z zapaleniem dziąseł wykazują wyraźne zmiany w zabarwieniu dziąseł. Zdrowe dziąsła mają kolor różowy, natomiast w przypadku zapalenia brzeżnego dziąseł wolne dziąsła i brodawki przyzębne stają się ciemnoczerwone lub ciemnoczerwone. Wynika to z przekrwienia naczyń krwionośnych i proliferacji w obrębie tkanki łącznej dziąseł.
3. Pacjenci z zapaleniem dziąseł często wykazują krwawienie podczas badania sondą. Zdrowe dziąsła nie krwawią podczas szczotkowania lub badania sondą bruzdy dziąsłowej. W przypadku zapalenia dziąseł krwawienie występuje przy lekkim kontakcie i podczas badania sondą.Krwawienie podczas badania sondą stanowi kluczowy obiektywny wskaźnik pozwalający zdiagnozować zapalenie dziąseł. Metody leczenia zapalenia dziąseł Biorąc pod uwagę dobrze zdefiniowaną etiologię zapalenia dziąseł, w którym płytka nazębna stanowi czynnik sprawczy, a zmiany ograniczają się do dziąseł, usunięcie czynnika sprawczego i eliminacja płytki nazębnej przynoszą znaczące efekty terapeutyczne.W łagodnych przypadkach zazwyczaj stosuje się skaling (powszechnie znany jako czyszczenie zębów) w celu dokładnego usunięcia kamienia nazębnego i kontroli płytki nazębnej. Zaczerwienienie, obrzęk i wydzielina mogą być leczone miejscowymi lub doustnymi środkami przeciwbakteryjnymi. W przypadku przerostu dziąseł konieczna jest gingiwoplastyka — chirurgiczne wycięcie nadmiaru tkanki dziąsłowej w celu przywrócenia jej fizjologicznego konturu.Po tych zabiegach, gdy stan zapalny ustąpi i kontur dziąseł zostanie przywrócony, dla utrzymania efektów terapeutycznych niezbędne jest codzienne dokładne i prawidłowe szczotkowanie zębów w celu usunięcia płytki nazębnej. Nieleczone zapalenie dziąseł może postępować, wpływając na głębsze tkanki przyzębia i przekształcając się w paradontozę.
VI. Zapobieganie zapaleniu dziąseł
1. Suplementacja wapnia dla zębów. Osteoporoza może predysponować osoby do zapalenia dziąseł; spożywanie pokarmów bogatych w wapń pomaga wzmocnić kości.
2. Usuwanie kamienia nazębnego. Regularne profesjonalne czyszczenie zębów jest niezbędne do usunięcia kamienia nazębnego i zapobiegania zapaleniu dziąseł.
3. Używanie szczoteczki do zębów z miękkim włosiem.Szczotkowanie dziąseł i języka szczoteczką z miękkim włosiem korzystnie wpływa na zdrowie dziąseł. 4. Powstrzymaj się od palenia tytoniu i spożywania alkoholu. Tytoń i alkohol powodują utratę witamin i minerałów niezbędnych dla zdrowia jamy ustnej. Rzucenie tych nawyków ma kluczowe znaczenie dla utrzymania zdrowych zębów. 5. Płucz usta po posiłkach. Płukanie po jedzeniu pomaga usunąć resztki jedzenia i znacznie poprawia zdrowie zębów. 6. Spożywaj surowe warzywa. Surowe warzywa zawierają dużo błonnika, który oczyszcza i stymuluje zęby i dziąsła, zapobiegając zapaleniu dziąseł. 7. Stosuj na zmianę dwie szczoteczki do zębów. Stosowanie na zmianę dwóch szczoteczek do zębów pomaga zapobiegać krzyżowemu zakażeniu bakteryjnemu.
6. Spożywaj dużo surowych warzyw. Surowe warzywa zawierają dużo błonnika, który pomaga w czyszczeniu i stymulowaniu zębów i dziąseł, zapobiegając zapaleniu dziąseł.
7. Stosuj na przemian dwie szczoteczki do zębów. Stosowanie na przemian dwóch szczoteczek pozwala drugiej z nich dokładnie wyschnąć, zmniejszając prawdopodobieństwo rozwoju bakterii. Ma to kluczowe znaczenie dla zdrowia zębów.
8. Szczotkuj wzdłuż linii dziąseł. Podczas szczotkowania nie zaniedbuj linii dziąseł, gdzie łatwo gromadzi się płytka nazębna. Przechyl szczoteczkę pod kątem 45 stopni i szczotkuj od wewnątrz na zewnątrz. Pomaga to zapobiegać zapaleniu dziąseł.