3 Mart Ulusal Kulak Bakımı Günü'dür ve bu yılın teması "Çocukların İşitme Sağlığına Odaklanmak"tır. Pediatrik KBB uzmanları, sensörinöral işitme kaybını, özellikle de bilateral sensörinöral sağırlığı erken aşamada tespit etmek için yenidoğan işitme taramasına öncelik verilmesini tavsiye etmektedir. İşitme cihazı veya koklear implant takılması gibi erken müdahale, erken işitsel stimülasyonla birleştirildiğinde, çocukların işitme yetisinin normal işiten akranlarınınkine yaklaşmasını sağlayabilir.
Sinirsel işitme bozukluğu yenidoğanlarda özel dikkat gerektirir
Guangzhou Yenidoğan İşitme Tarama ve Teşhis Merkezi Direktörü ve Guangzhou Kadın ve Çocuk Tıp Merkezi Kulak Burun Boğaz Bölümü Başkanı Luo Renzhong, gazetecilere Guangzhou'da son yıllarda her yıl yaklaşık 100 yeni sağır çocuk vakası görüldüğünü bildirdi.
Dr. Luo, işitme bozukluğunun iletim tipi ve sensörinöral tip olarak ikiye ayrıldığını açıklamıştır. Veriler, yenidoğanların %0,3'ünün işitme sorunları olduğunu göstermektedir. Ancak, bu vakaların büyük çoğunluğu geçici olan iletim tipi işitme kaybıdır. Çoğu 6-12 ay içinde normal işitme yeteneğini geri kazanır ve sadece çok az sayıda vaka için işitme yeteneğinin geri kazanılması için uygun müdahale gerekir. Buna karşın, sensörinöral işitme kaybı özel dikkat gerektirir ve tedaviye ihtiyaç duyar.
"Tek taraflı işitme bozukluğu, dinleme veya konuşmayı etkilemez ve müdahale gerektirmeyebilir. İki taraflı sensörinöral işitme kaybı müdahale gerektirir: hafif vakalarda, sadece ara sıra kelime telaffuzunda zorluklar görülür ve vaka bazında müdahale yapılabilir; orta dereceli vakalarda kekemelik görülür ve uygun işitme cihazları gerekir; şiddetli iki taraflı sensörinöral işitme kaybı, hem işitmeyi hem de konuşmayı engeller ve erken koklear implantasyon gerektirir."Guangzhou Kadın ve Çocuk Tıp Merkezi, şehrin yenidoğan işitme tarama programını denetler. Son on yılda, istatistikler Guangzhou'da her 10.000 yenidoğandan 5'inin orta veya daha şiddetli bilateral sensörinöral sağırlığa sahip olduğunu ve doğumdan itibaren koklear implantlara ihtiyaç duyduğunu ortaya koymaktadır.Koklear implantasyon, kokleaya cerrahi olarak yapay bir elektrot yerleştirilmesini içerir. Bu elektrot, iç kulaktaki hasarlı saç hücrelerini atlayarak işitme sinirini doğrudan uyararak işitmeyi geri kazandırır.
İki taraflı sensörinöral işitme kaybının şiddetine göre seçilen işitme cihazları veya koklear implantlar
Uzun süre sesleri duyamayan bazı çocuklar konuşma becerisini geliştiremezler. Ebeveynler bunu yanlışlıkla konuşma gelişiminin gecikmesine bağlayarak tıbbi yardım almayı ihmal edebilirler. Diğerleri ise hafif bir gecikmenin zararsız olduğunu düşünerek gerekli muayeneleri erteleyebilirler.Luo Renzhong, ulusal kılavuzların klinik olarak endike olduğu durumlarda beş yaşından önce koklear implantasyon yapılmasını önerdiğini ve erken müdahalenin en uygun olduğunu vurguladı.
"Koklear implantasyon için altın ve gümüş dönemler vardır: altın dönem iki yaşın içindedir, gümüş dönem iki ila üç yaş arasındadır ve üç ila beş yaş arasında implantasyon yapılabilir, ancak üç yaşından önceye göre daha az avantajlıdır."Luo, normal koşullar altında ses dalgalarının kulak zarını titreştirerek bu hareketi iç kulak sıvısına ve saç hücrelerinin kirpiklerine ilettiğini açıkladı. Bu titreşimler daha sonra fizyolojik elektrik sinyallerine dönüştürülerek işitme merkezine iletilir ve ses algılamasını mümkün kılar. İki yaşından önce çocuklar hızlı bir gelişim gösterir. İşitme bozukluğu uzun süreli işitsel stimülasyon eksikliğine yol açarsa, saç hücreleri körelir ve geri kazanılmaz.Luo, "Bebekler olağanüstü bir plastisiteye sahiptir; işitsel uyarımı ne kadar erken alırlarsa, normal işiten çocuklar gibi gelişme olasılıkları o kadar artar. Beş veya altı yaşındaki çocuklar koklear implantlar sayesinde işitme yetilerini bir ölçüde geri kazanabilirler, ancak duyduklarını anlamakta zorluk çekebilirler" dedi. Erken işitsel uyarımın, çocukların akranlarıyla karşılaştırılabilir dil ve iletişim becerileri geliştirmelerini sağladığını vurguladı.
Yenidoğan işitme taraması hayati önem taşır, ancak gecikmiş işitme kaybı da izlenmelidir
İlk işitme taraması doğumdan sonraki 2-5 gün içinde yapılmalıdır. Bebek bu testi geçemezse, 42. günde ikinci bir tarama yapılması gerekir. Hala geçemezse, kapsamlı bir işitme değerlendirmesi yapılmalıdır.
"Yenidoğan işitme taraması sadece o anda çocuğun işitme durumunu yansıtır. Tarama başarılı olsa bile, ebeveynler her şeyin yolunda olduğunu varsaymamalıdır. Çocuğun işitsel tepkilerini ve dil gelişimini izlemeye devam etmelidirler. Herhangi bir sorun ortaya çıkarsa, çocuğu ayrıntılı bir işitme değerlendirmesi için hastaneye götürmelidirler," diye tavsiye etti Luo Renzhong. Bazı çocuklarda gecikmiş işitme bozukluğu görüldüğünü ve bu tür vakaların nadir olmadığını belirtti.Doğumdan sonra ilerleyen işitme kaybı ile karakterize, genellikle iki yaş civarında ortaya çıkan resesif bir genetik bozukluk olan büyük vestibüler su kanalı sendromunu örnek olarak verdi. Bu durum, genişlemiş vestibüler su kanalından kaynaklanır ve soğuk algınlığı, uçak yolculuğu, dalış, nefesli çalgılar çalmak veya nefesini tutmak gibi kafa içi basıncını artıran herhangi bir eylem, baş dönmesi ve ilerleyen işitme kaybını tetikleyerek nihayetinde sağırlığa yol açabilir.Teşhis konulduktan sonra, kafa içi basıncını artıran eylemlerden kaçınmanın yanı sıra, çocuğun mümkün olan en kısa sürede dil öğrenebilmesi için erken teşhis ve işitme cihazı takılması çok önemlidir. İşitme cihazları etkisiz kalırsa veya yetersiz sonuçlar verirse, koklear implantasyon düşünülmelidir.
İpuçları: Ebeveynler çocuklarının işitme durumunu dikkatle gözlemlemelidir
Ebeveynler aşağıdaki belirtilere dikkat etmeli ve derhal KBB muayenesi yaptırmalıdır:
3 aylıkken, bebek ani yüksek seslere tepki vermez;
6 aylıktan sonra, bebek sesleri duyduğunda o yöne dönmez;
Bir yaşından sonra, bebek ebeveynlerinin konuşmalarını anlamıyor gibi görünüyor;
İki yaşına geldiğinde, çocuk iki kelimeden uzun cümleler kuramıyor;
Daha büyük çocuklar yavaş tepki verebilir, sık sık konuşmanın tekrarlanmasını isteyebilir, televizyonun sesini aşırı yüksek açabilir, bağırmalara veya kapı zillerine tepki göstermeyebilir, hatta çevrelerinden kopuk görünebilir.